nieuws

Zeewater voordelig ontzilt met restwarmte

bouwbreed

apeldoorn – Drinkwater winnen uit zeewater met laagwaardige industriële restwarmte en slimme membranen. Het is TNO en Keppel Seghers gelukt in een proefinstallatie in Singapore. Die levert nu een kuub water per uur tegen lage kosten.

De techniek die Memstill is gedoopt maakt gebruik van teflonmembranen met poriën die 1000 keer zo groot zijn als waterdampmoleculen. Die gaan er dus gemakkelijk doorheen, terwijl de veel grotere zoutmoleculen effectief worden tegengehouden. Per saldo levert dat heel schoon water op, verzekert A. Jansen van TNO Industrie en Techniek.

Om de zuiveringsmodule op te starten is warmte nodig, om het procédé daarna aan de gang te houden volstaat een klein beetje industriële restwarmte. De warmte die bijvoorbeeld vrijkomt bij het condenseren van de waterdamp, wordt vrijwel zonder verlies weer gebruikt om de invoerende stroom zeewater te verwarmen.

Restwarmte is volgens Jansen wereldwijd volop beschikbaar. Alleen al in Nederland is evenveel ongebruikte restwarmte beschikbaar als geïnstalleerd staat aan elektrisch vermogen. Elektriciteitscentrales maar ook procesinstallaties kunnen weinig met restwarmte met een temperatuur van zo�n 90 graden. Om het weer te kunnen gebruiken, moet er warmte bij. Terwijl het Memstill-proces prima kan draaien met warmte tussen 50 en 100 graden Celsius.

Schematisch wordt het zeewater in het Memstill-proces in een eerste buis voorverwarmd tot zo�n 87 graden; daarna wordt het met behulp van de restwarmte verder verwarmd tot zo�n 90 graden en wordt het langs het teflon membraan gevoerd. De waterdamp passeert dat membraan en slaat neer tegen de eerdere koelere koker. Zowel het schone water als het zoute afvalwater verlaat de installatie met een temperatuur van zo�n 25 graden.

In de praktijk zijn de twee vloeistofstromen langs membranen en warmtewisselaars heel ingenieus met elkaar vervlochten en zijn in de proefinstallatie geen buizen terug te vinden. Bij de doorontwikkeling van het idee bleek het stevig op elkaar verlijmen van teflon- membranen en andere materialen veruit het lastigst, aldus Jansen. Teflon hecht sowieso aan bijna niets, maar de temperaturen en het zoute milieu maken dat er bepaald niet gemakkelijker op.

“Maar hij draait”, meldt Jansen niet zonder trots, “en levert nu ongeveer een kuub drinkwater per uur op”.

Aanvankelijk was het de bedoeling dat de proefinstallatie bij energieleverancier EON op de Maasvlakte zou worden geplaatst. EON is een van de vele partners betrokken bij de ontwikkeling. Maar toen het afvalverwerkings- en waterbedrijf van Singapore langs kwam met een project en voldoende middelen, kwam het project in een stroomversnelling. De installatie op de Maasvlakte zal later dit jaar alsnog worden geplaatst. In het ontwerp zijn al weer enkele verbeteringen doorgevoerd.

Als er eenmaal een grote installatie draait, kan Memstill drinkwater produceren tegen een prijs van 30 tot 40 eurocent per kuub. Dat is veel voordeliger dan destillatietechnieken, waarvoor veel hoogwaardiger warmte nodig is. Ook de omgekeerde osmosetechnieken die de laatste jaren populair zijn, pakken duurder uit. Hierbij wordt onder hoge druk zeewater door een membraan geperst. Om die hoge druk te bewerkstelligen is veel energie nodig, waardoor de kosten rond 50 eurocent per kuub drinkwater liggen.

Jansen voorziet een grote markt voor ontziltingsinstallaties als Memstill. Rondom de Middellandse Zee maken steeds meer hotels hun eigen drinkwater uit zeewater. Drinkwaterbedrijf Vitens heeft zelfs op de Waddeneilanden al plannen om drinkwater te gaan winnen uit zout water. Het transport van water via leidingen begint langzamerhand te duur te worden.

Opvallende partner in het Memstill-project is Heineken. Het proces levert zulk schoon water op, dat de bierbrouwer het zonder verdere voorbehandeling direct in zijn ketels kan laten stromen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels