nieuws

Plan hypotheekrente kost bouw miljarden

bouwbreed Premium

Afschaffing van de hypotheekrenteaftrek kost de bouw in twintig jaar tijd een omzet van 115 miljard euro. Gemeenten ligt een jaarlijkse verliespost ter hoogte van 800 miljoen euro te wachten.

“Ons onderzoek naar de gevolgen van het schrappen van de renteaftrek heeft een aantal onverwachte eye-openers opgeleverd. Ook voor mij”, stelt directeur Taco van Hoek van het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid. “We zien dat afschaffing niet slechts enkele gemakkelijk te compenseren gevolgen heeft. De consequenties strekken zich uit over een heel lange periode. Ze grijpen diep in de bouwsector, de inkomsten van gemeenten plus vele gevestigde verhoudingen”.
Over de effecten op de werkgelegenheid maakt Van Hoek zich weinig illusies. “Als de bouw jaarlijks 6 miljard euro misloopt, scheelt dat al gauw tienduizenden banen.
n de beginfase zijn de klappen alleen maar op te vangen met gedwongen ontslagen. In later jaren kan het natuurlijk verloop een rol spelen. Op dit moment kennen we een grote krapte op de arbeidsmarkt, Polen komen naar Nederland. De situatie zou snel sterk veranderen”.
Van Hoek benadrukt dat de – opmerkelijke – jubileumstudie van het 50-jarige EIB geen antwoord geeft op alle vragen. De uitkomsten dienen wat hem betreft vooral te worden gebruikt om tot een zorgvuldige afweging te komen van alle belangen en effecten. “Laat ik zo zeggen: als we de renteaftrek niet hadden, zouden we er nooit aan moeten beginnen. Op de lange termijn bestaan zonder de renteaftrek voordelen. Maar we hebben de regeling nu eenmaal. Je loopt bij afschaffing op de kortere termijn tegen een geweldige problematiek en grote verdelingsvraagstukken aan”.

Prijsdaling

Het rapport van het EIB sluit aan bij een recente studie van het Centraal Plan Bureau. Anders dan het CPB zoomen de Amsterdamse economen in op de herkomst van de dynamiek in de woningmarkt: de starters en verhuizers. Aannemelijk wordt zo dat het verdwijnen van de renteaftrek bij koopwoningen een prijsdaling veroorzaakt van 13,5 procent. Tevens ontstaat een verlies van 10,5 procent aan bouwproductie.

Mondjesmaat

De analyses van het EIB brengen aan het licht dat vooral de klad komt in de verbeteringen van eigen woningen. Bij dalende huizenprijzen zullen de bewoners slechts mondjesmaat genegen zijn verhoudingsgewijs hogere kosten te maken voor renovatie en uitbreiding. Ook de nieuwbouw (vooral de eerste jaren), onderhoud en de grond-, wegen- en waterwerken krijgen flinke tikken.
Het EIB becijfert voor de gemeenten een jaarlijks verlies van 1,2 miljard euro op de grondexploitatie. Op dat bedrag kan maximaal 400 miljoen euro worden terugverdiend door minder uit te geven voor grondverwerving. Resteert het verlies van een geldstroom van jaarlijks 800 miljoen euro.
Van Hoek: “Van het geld kunnen gemeenten nu bijvoorbeeld scholen bouwen. De politiek kan kiezen bepaalde gemeentelijke doelen in te leveren. Anders moet het Rijk jaarlijks 800 miljoen euro vrijmaken om de gemeenten te compenseren”.

Reageer op dit artikel