nieuws

Stofvrij hakken wel degelijk mogelijk

bouwbreed Premium

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) wil dat zijn aannemer Visser Smit Bouw nog louter stofvrij werkt. Andere opdrachtgevers kiezen, mede door de hogere kosten, nog zelden voor deze aanpak. Bedrijfstakverenigingen en de arbeidsinspectie kunnen daar iets aan doen, stellen André Moons van TNO Bouw en Ondergrond uit Delft en Mark Feenstra van Stofvrij Hakken (SVH) uit Nieuwe Niedorp.

Een stofwolk boven een locatie waar voegen worden uitgehakt of uitgeslepen geeft vaak aan dat de regels niet worden gevolgd, zegt Moons. De Arbeidsinspectie kan zo’n werk meteen stilleggen en boetes uitschrijven.
Dat lijkt ook te gebeuren; volgend jaar kijkt de inspectie met nadruk naar onder meer respirabel kwartsstof dat bijvoorbeeld bij de renovatie van voegwerk vrijkomt. Respirabel betekent dat het stof diep in de longen wordt ingeademd en daar kanker kan veroorzaken. Of de dienst dan ook hogere boetes oplegt, weet Moons niet.
In de praktijk lijken bedrijven de huidige boetes en eventuele stilleggingen vaak op de koop toe te nemen, net als de gevolgen voor de gezondheid van hun personeel of hun onderaannemers. Opdrachtgevers als corporaties kunnen daar wat tegen doen door stofvrij werken voor te schrijven in hun bestekken, net zoals de NAM dat doet. Stofvrij uitgehakt voegwerk kost een kleine 2 euro per meter meer; in Moons’ visie een verwaarloosbaar bedrag, afgezet tegen het beperkt aantal keren dat bijvoorbeeld een corporatie dat moet uitgeven.
Nieuw zijn de schadelijke gevolgen van ingeademd kwartsstof en de maatregelen die deze gevolgen kunnen inperken niet: al in 2001 werd er een arboconvenant voor opgesteld, weet Feenstra. TNO ontwikkelde beheersmaatregelen en prototypen van gereedschappen en hulpstukken om kwartsstof af te zuigen. De praktijk leert dat de fabrikanten deze alleen in grote aantallen willen maken als ze bij wet worden verplicht en er dus een ruime markt voor komt. De grenswaarde van respirabel kwartsstof ligt momenteel op 0,75 milligram kubieke meter lucht. In de praktijk zou dan een vijfde van de grenswaarde moeten worden aangehouden.

Filtermasker

Zonder beheersmaatregelen komt al snel dertig of veertig keer meer van dit stof vrij.
Het vaak geadviseerde mondkapje blijkt dan niet meer dan een onhandige versiering, meent Feenstra. Het P2-filtermasker voldoet ook nauwelijks; niet in de laatste plaats omdat het maar tweeënhalf uur achtereen mag worden gebruikt. Daarna vervuilt het vocht dat zich in het masker ophoopt de luchtwegen. De filters bemoeilijken ook het ademen, zij beschermen alleen als ze regelmatig worden gewisseld.
Passende maatregelen mogen dan geld kosten; ze maken het werk wel aantrekkelijker. Feenstra ziet nogal wat voegenhakkers de bedrijfstak verlaten en maar heel weinig nieuwe mensen komen. Met het niet ondenkbare gevolg dar er straks niet één voegenhakker meer is te vinden. Nederland telt volgens hem circa 120 voegenhakkers waarvan ruim de helft zzp’er is. De bedrijfstakvereniging VNV vindt dat aantal te klein om maatregelen te treffen die de blootstelling aan respirabel kwartsstof verminderen.
Corporatie EMM uit Zandvoort laat Feenstra momenteel 1000 meter voeg stofvrij uithakken van een complex woningen aan de Flemingstraat in Zandvoort. Feenstra zorgt er met een combinatie van drie industriële stofzuigers voor dat stof en gruis dat bij het uithakken van de voegen vrijkomt, wordt afgezogen. Zo blijven de werkplek en de wijde omgeving schoon. Het materieel moet telkens worden ge(de)monteerd. Mede om die reden wil Feenstra alle benodigdheden onderbrengen in een gesloten ‘Veldhuizen’ oplegger. De gesloten opbouw vermindert tevens het lawaai van de compressor die de voegenhamers van perslucht voorziet.

Stofvrij hakken in Zandvoort. Het stof wordt direct via een slang naar een opvangtank gezogen.
Foto: United Photos

‘Stofvrij Hakken’

Voegen renoveren zonder de hele dag in een stofwolk te staan. Stofvrij Hakken demonstreert dat op de Voegvakdag van de NSVP op 24 november in Boxtel. De NSPV is de opleidingsafdeling van de VNV, de bedrijfstakvereniging van de voegbedrijven. TNO geeft op die dag uitleg over de methoden, technieken en producten die het vrijkomen van respirabel kwartsstof verminderen.

Reageer op dit artikel