nieuws

ProRail werkt aan ‘veiligheidsagenda’

bouwbreed Premium

De inspectie Verkeer en Waterstaat heeft in het onderzoeksrapport over de ontsporing van de reizigerstrein bij Landgraaf het nodige aan te merken op ProRail. De nieuwe ‘veiligheidsagenda’ van deze spoorwegbeheerder moet een acceptabele invulling van de zorgplicht opleveren.

Op de snikhete middag van zaterdag 1 juli zet de machinist van de reizigerstrein uit Heerlen bij nadering van Landgraaf een remming in. Hij doet dat omdat hij een lichte slinger in het spoor waarneemt. Als de trein tot stilstand is gekomen blijkt het laatste draaistel met beide assen ontspoord te zijn. Onderzoek geeft aan dat de slinger de directe oorzaak van de ontsporing is geweest. De slinger is ontstaan als gevolg van onvoldoende stabiliteit van het spoor en het ballastbed. De nacht ervoor is de ballast onder de dwarsliggers van het spoor vernieuwd. Het ballastmateriaal blijkt onvoldoende verdicht. Daardoor konden drukkrachten in het spoor, ontstaan door hoge temperatuur, niet worden opgenomen. Het spoor is zijdelings uitgeknikt met de ontsporing tot gevolg.

Ballastbed

Het spoor op de lijn is een klassiek ballastspoor, met spoorstaven op dwarsliggers in een ballastbed op een aardebaan. De dwarsliggers zijn ingebed in het ballastmateriaal, harde slijtvaste korrels steen met de juiste korrelverdeling naar grootte. Onder de dwarsliggers zorgt een laag ballastmateriaal van doorgaans 25 tot 30 centimeter voor een gelijkmatige afdracht van krachten naar de ondergrond.
Om de gewenste eigenschappen van het ballastbed te handhaven is onderhoud nodig. Belangrijke onderhoudsmaatregelen is het corrigeren van de horizontale en verticale spoorligging. Daarbij wordt echter wel de stabiele ligging van het ballastbed verstoord. Bij het zogenoemde ‘stoppen’ voor de verticale ligging daalt de zijdelingse weerstand van de spoorconstructie tot bijna de helft. Door verdichten met een ballaststabilisator kan het verlies voor de helft worden teruggewonnen. Deze trilmachine verdicht de ballast via de spoorstaven. De toegevoerde energie is echter zo groot dat in de bodem sterke trillingen ontstaan. Voor de omgeving leveren die een zekere hinder op. De maximale verdichting van het ballastmateriaal wordt overigens pas na enige tijd weer bereikt door het spoorverkeer zelf.

Toezicht

Op het spoortraject bij Landgraaf was het ballastbed de nacht van 30 juni op 1 juli de ballast vernieuwd. De ballast is daarbij onvoldoende verdicht. Gebruik van de stabilisator was volgens de voorschriften niet mogelijk in verband met de aanwezigheid van bebouwing naast de spoorbaan. Het verlies aan zijdelingse stabiliteit is daardoor niet opgevangen. Voor de hand had gelegen een snelheidsbeperking op het traject in te stellen. Dat zou volgens de Inspectie van Verkeer en Waterstaat een goed middel zijn geweest om het risico op een ontsporing te verkleinen. De inspectie stelt vast dat de prioriteit van het toezicht door ProRail InfraProjecten bij dit project bij de beschikbaarheid van de infrastructuur heeft gelegen en niet op een veilige berijdbaarheid.
In de Veiligheidsagenda 2007-2008 naar aanleiding van de bevindingen van de Inspectie besteedt ProRail onder meer aandacht aan de veiligheid in de keten, een intensiever risicomanagement en een betere handhaving. Nog dit jaar zal ProRail de veiligheidsagenda uitwerken in een Plan van Aanpak. De Inspectie gaat dat plan nog toetsen op adequaatheid en de realisatie monitoren.

Reageer op dit artikel