nieuws

Verkiezingsbeloften

bouwbreed Premium

Doen politieke partijen aan terugkoppeling? Beginnen de verkiezingsprogramma’s met een evaluatie van de realisatie van het vorige programma?

Doen politieke partijen aan terugkoppeling? Beginnen de verkiezingsprogramma’s met een evaluatie van de realisatie van het vorige programma?
Als je de mantra’s van de regeringspartijen hoort, zou je haast denken van wel. Er is minder werkloosheid, de vergrijzingsproblematiek is opgelost en de economische groei is teruggekeerd. Dus waarom nog geaarzeld, we doen wat we beloven! Maar als je niet aan de regering hebt deelgenomen? Valt er dan ook nog wat terug te koppelen, of heb je dan bijna per definitie niets bereikt? Het grootste dan te bereiken wapenfeit is dan immers het wegzenden van het kabinet en dat kan eigenlijk ook wel zonder programma. Kleine partijen die vrijwel nooit deelnemen aan een regering hebben het helemaal moeilijk bij het beoordelen of programmapunten zijn verwezenlijkt. Als dit het geval is, zal dit meestal komen, omdat een regeringspartij er gelijkluidende gedachten op nahield.
Voor kiezers die hun favoriete partij in de oppositie zagen verblijven blijft er niets anders over dan de overweging, dat de eigen partij het toch beter gedaan zou hebben. Er zullen kiezers zijn die de partij van hun keuze nooit regeringsverantwoordelijkheid hebben zien dragen en dus hoogstens een afgeleide bijdrage. Het kiesstelsel in Nederland maakt dit mogelijk. Overigens betekent dit natuurlijk niet dat wanneer je favoriet buiten de regeringsmacht valt, je helemaal geen invloed hebt. Vakbonden en tal van andere maatschappelijke organisaties zijn alternatieve mogelijkheden
om de politiek besluitvorming te beïnvloeden. En soms hebben regerende politici grote problemen met deze buitenparlementaire macht. Op internationaal niveau bijvoorbeeld kennen de regeringsafgevaardigden bij conferenties hun counterparts in de non-gouvernementele organisaties, de ngo’s. Op nationaal niveau, zoals gezegd
de vakbonden van werknemers en werkgevers, maar ook groepen op het terrein van het milieu, verkeer en vervoer, boeren en nog meer. De invloed van de niet-parlementaire clubs kan ver reiken. Soms struikelen regeringen hierover.
Een voorbeeld wordt aangedragen door de vroegere SPD-bondskanselier van Duitsland Gerhard Schröder. Hij heeft deze week zijn memoires gepubliceerd en daarin wijst hij zonder veel omwegen de DGB, de Duitse FNV, aan als een belangrijke schuldige aan het voortijdig beëindigen van zijn tijd in het huis van de bondskanselier. Het vakbondsprotest tegen zijn beleid om de Duitse verzorgingsstaat te herstructureren deden hem naar zijn mening de das om. Dit staat te lezen in meer dan 500 pagina’s onder de naam Die Memoiren. De belangstelling voor de memoires van Schröder overschaduwde die voor het besluit tot hervorming van het Duitse systeem van gezondheidszorg van de regering van Angela Merkel. Duitsland gaf zijn naam aan het Rijnlandse model van arbeidsverhoudingen, waarin overleg in zeer belangrijke mate van grotere betekenis wordt gevonden dan het elkaar bestrijden. Dit model kenmerkt zich door het compromis tussen werkgevers, werknemers en overheid. Al gedurende langere tijd blijkt het In Duitsland moeilijker dan bijvoorbeeld in Nederland verworvenheden van de verzorgingsstaat tegen het licht te houden en deze aan te passen aan de huidige tijd. Te denken valt aan flexibiliteit op de arbeidsmarkt, langer werken als gevolg van de vergrijzing, veranderingen in de gezondheidszorg ook met het oog op het grotere beroep hierop door de vergrijzing.
Schröder kwam er niet doorheen bij zijn pogingen tot herstructurering. Mede daardoor maakte hij zijn verkiezingsbeloften voor groei en werkgelegenheid niet waar. Zijn eigen coalitie van rood en groen hing voortdurend aan de rem, geïnspireerd door de DGB. Bovenal werd de voormalige bondskanselier echter dwarsgezeten door de wereldconjunctuur. Deze bleef zwak en kon Duitsland daardoor niet helpen bij het terugdringen van de werkloosheid.
De tegenwind door het economische tij maakte het steeds moeilijker tot herstructureringen te komen. Omgekeerd kan een rugwind zeer dienstbaar zijn bij het behalen van een goed verkiezingsresultaat. Over vier weken weten we of dit Nederland het geval is.
Adri Buur
Buur Consultancy, Hoorn
a.buur@hccnet.nl

Reageer op dit artikel