nieuws

Suriname pakt herinrichting binnenland aan

bouwbreed Premium

De watersnood die in mei van dit jaar het Surinaamse binnenland trof, heeft zelfs de lokale bevolking ervan doordrongen dat een totale herstructurering van de ruimtelijke ordening noodzakelijk is. Herhaling is niet te voorkomen, maar met een goed waarschuwingssysteem en een ruimtelijke herinrichting kan het leed in de toekomst wel flink worden verz acht.

De getroffen boslandcreolen en inheemsen zijn het wel gewend dat zij in tijden van hevige regenval natte voeten krijgen, maar dat hele dorpen grotendeels onder water verdwenen, had niemand verwacht. Over de oorzaak van de stijging van het water in met name de rivieren in Oost-Suriname en de Boven-Suriname, zijn de meeste deskundigen het wel eens.
Als gevolg van extreme regenval kwam het waterniveau 10 tot 12 meter hoger te liggen dan normaal. In een gemiddeld regenseizoen stijgt het water zo’n 7 meter. Meer dan honderd dorpen kwamen deels of vrijwel geheel onder water te staan, duizenden mensen moesten worden geëvacueerd. In totaal werden bijna dertigduizend mensen door de wateroverlast getroffen, de schade loopt in de vele tientallen miljoenen euro’s.
Veertig jaar geleden heeft zich ook al eens zo’n forse stijging van het waterpeil voorgedaan, maar de gevolgen waren toen een stuk minder dramatisch. De getroffen gebieden waren destijds minder bevolkt en bovendien stonden de huizen niet zo dicht langs de oevers zoals nu wel het geval is.
Minister Ivan Fernald van Defensie meent dat er aan essentiële veranderingen in de ruimtelijke ordening niet valt te ontkomen. ”We zullen een bestemmingsplan opstellen waarin is opgenomen dat vooral huizen en scholen niet meer zo dicht langs rivieroevers worden gebouwd. Er moet worden uitgedacht hoe dorpsgemeenschappen kunnen worden samengevoegd, waarbij alle noodzakelijke faciliteiten zoals scholen en gemeenschapsruimten binnen handbereik liggen.”

Clustering

In veel dorpen legt men zich erbij neer dat de woongemeenschappen aangepast zullen moeten worden, om omvangrijke problemen zoals in mei in de toekomst te voorkomen. Van de voor het binnenland traditionele dorpsinrichting zal volledig moeten worden afgeweken.
Een voorbeeld van hoe herinrichting moet geschieden, is inmiddels in Oost-Suriname te vinden. Met hulp van de Nederlandse stichting Sabanapeti is langs de Tapanahonyrivier reeds een eerste aanzet gegeven om tot clustering te komen. Twee dorpen breken daar met de traditie om vlak langs de rivier te bouwen. Met een schenking van 50.000 euro van de gemeenten Amsterdam en Utrecht is reeds een aanvang gemaakt met de bouw van onder meer tien woningen en de opzet van een kleine houtzagerij. De herinrichting van de dorpen langs de rivieren in het Surinaamse moet in ieder geval serieus rekening worden gehouden met het behoud van het culturele erfgoed, zegt Stanley Sidoel, directeur van de afdeling Cultuur van het ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling.
”Het binnenland herbergt een grote hoeveelheid cultureel-historische zaken, die mogelijk deels al verloren zijn gegaan of ernstig beschadigd zijn door de overstromingen. Op zich ben ik er niet op tegen dat laaggelegen dorpen worden verhuisd naar hogere gronden, maar voorkomen moet worden dat met de beschikbaar gestelde hulpgelden alleen stenen woningen worden gebouwd voor de dorpelingen. De traditionele pinahutten met het mooie houtsnijwerk mogen niet verloren gaan. Datzelfde geldt voor de culturele attributen, de begraafplaatsen en de heilige plaatsen.”

Waterstand

Maar wat er nu eerst moet komen i s een waarschuwingssysteem, waarbij de verschillende dorpen langs de rivier elkaar op de hoogte houden van de waterstand en de hoeveelheid regen die wordt gemeten. ”Als er vijftig kilometer stroomopwaarts tweehonderd millimeter regen valt, dan moeten dorpen stroomafwaarts dat bijtijds weten”, zegt een beleidsmedewerker van het ministerie van Regionale Ontwikkeling. ”Het moet niet zo moeilijk zijn om daar een eenvoudig systeem voor te bedenken. Daar zal vooral de hulp van Nederlandse bedrijven nodig bij zijn, want daar heeft men eeuwenlange ervaring met de strijd tegen het water.”

Reageer op dit artikel