nieuws

Naleving contracten en vergunningen

bouwbreed

In de UAV 1989 en UAV-GC 2005 zijn bepalingen opgenomen over welke partij verantwoordelijk is voor de vergunningen en dergelijke die nodig zijn voor de realisatie van het werk. De bepalingen in deze twee verschillende algemene voorwaarden verschillen van elkaar. De afwijkende regeling in de UAV-GC 2005 en de uitwerking daarvan in de praktijk blijkt voor opdrachtnemers dikwijls problematisch te zijn. Dit blijkt (nog) niet uit de jurisprudentie maar wordt regelmatig gehoord in de ‘wandelgangen’.

Ten eerste verdient het opmerking dat het niet alleen vergunningen betreft maar alle publiekrechtelijke toestemmingen die nodig zijn om het project te realiseren; ontheffingen, meldingen, vrijstellingen en goedkeuringen. Verder moeten er allerlei normen en vereisten worden nageleefd die in verschillen wetten en regelingen zijn vastgelegd.

Bouwstoffenbesluit

In de UAV 1989 is de verdeling van vergunningen als volgt geregeld (zie §5 lid 1 sub a en §6 lid 10 UAV 1989). De aannemer zorgt voor de vergunningen die nodig zijn voor de uitvoering van het werk (denk aan de ontgrondingenvergunning, melding in het kader van het Bouwstoffenbesluit, vergunningen op grond van de gemeentelijke bouwverordening zoals de in- en uitritvergunning en steigervergunning). De opdrachtgever zorgt voor de vergunningen die nodig zijn voor de opzet en het gebruik van het werk.
Vergunningen voor de opzet van het werk zijn de vergunningen die nodig zijn om het werk als zodanig tot stand te kunnen brengen. Het gaat daarbij niet alleen om het werk op zich maar ook de locatie van het werk. Denk aan de bouwvergunning, de vrijstelling van het bestemmingsplan, een ontheffing op grond van de Flora- en faunawet en de vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet. Vergunningen voor het gebruik van het werk zijn bijvoorbeeld een vergunning op grond van de Wet milieubeheer (de zogenoemde milieuvergunning) en als er voor het gebruik wordt geloosd vanuit het werk, een lozingsvergunning en/of een vergunning op grond van Wet verontreiniging oppervlaktewateren. Kortom, onder de UAV 1989 neemt de opdrachtgever het grootste deel van de vergunningen voor zijn rekening. Deze regeling heeft tot nu toe tot weinig jurisprudentie geleid.

Verantwoordelijk

In de UAV-GC 2005 en Model Basisovereenkomst is de verdeling anders geregeld. Welke partij welke vergunningen regelt, is afhankelijk wat partijen daaromtrent afspreken in de Basisovereenkomst. Daarin is bepaald dat in een annex bij de overeenkomst de vergunningen worden opgesomd waarvoor de opdrachtgever verantwoordelijk is. De opdrachtnemer/aannemer is verantwoordelijk voor de overige vergunningen. Onafhankelijk van de omvang van de annex van de opdrachtgever is dit voor opdrachtnemers een open regeling die, ook omdat dit nieuw is, veel onzekerheid met zich brengt. In de toelichting op de Model Basisovereenkomst staat dat afhankelijk van de wijze waarop de ontwerpwerkzaamheden zijn verdeeld de vergunning onder verantwoordelijkheid van de opdrachtgever dan wel opdrachtnemer gebracht moeten worden. Neemt de opdrachtgever nagenoeg alle ontwerpwerkzaamheden voor zijn rekening dan ligt het voor hand dat hij ook verantwoordelijk is voor meer vergunningen. In dat geval kan de situatie ontstaan die vrijwel gelijk is aan de UAV 1989; de opdrachtgever zorgt voor de vergunningen nodig voor de opzet en gebruik van het werk en de opdrachtnemer voor de vergunningen nodig voor de uitvoering.
Verzorgt de opdrachtgever alleen een programma van eisen dan zal het leeuwendeel van de vergunningen op het bord van de opdrachtnemer komen te liggen. Maar in de praktijk worden de adviezen en handreikingen in de toelichting bij de UAV-GC 2005 en Model Basisovereenkomst niet altijd ter harte genomen. Zo is het niet de bedoeling dat onafhankelijk van wat is geregeld omtrent de ontwerpwerkzaamheden, in feite alle vergunningen onder verantwoordelijkheid van de opdrachtnemer worden gebracht. Per situatie zal, goed doordacht, beoordeeld moeten worden wie welke vergunningen voor zijn rekening neemt.
Een belangrijk punt van aandacht is de locatie van het werk. Staat de locatie vast dan ligt het voor de hand dat de opdrachtgever de regelgeving die van toepassing is op de locatiekeuze grotendeels voor zijn rekening neemt. Denk daarbij aan de onderzoeken die nodig zijn of op de betreffende locatie het werk überhaupt uitgevoerd kan worden; een onderzoek naar de flora- en fauna, monumentale bomen, of er beschermde natuurgebieden in de nabijheid zijn. Neemt de opdrachtnemer alle ontwerpwerkzaamheden op zich, dan zal deze vervolgens de betreffende ontheffingen en vergunningen verzorgen. Zoniet, dan verschuiven naar mate de ontwerpwerkzaamheden onder zijn verantwoordelijkheid vallen naar de vergunningen naar de opdrachtgever. Schematisch en sterk vereenvoudigd, is dit weergegeven in grafiek 1.

Vereisten

Ik kom nog kort terug op de open regeling in de Model Basisovereenkomst. De vraag die onder de UAV 1989 kon rijzen in geval van een vergunning waarin niet was voorzien is wie verantwoordelijk was voor die vergunning. Die situatie zal zich niet meer voordoen onder de UAV-GC: de opdrachtnemer is daar immers voor verantwoordelijk. Dit betekent dat opdrachtnemers/aannemers aanzienlijk meer kennis dienen te hebben omtrent vergunningen, ontheffingen, meldingen en andere toestemmingen maar ook normen en vereisten die uit de wet- en regelgeving voortvloeien met betrekking tot de opzet en het gebruik van het werk.
De oplossing voor de problemen die opdrachtnemers/aannemers nu ervaren met betrekking tot vergunningen en de UAV-GC 2005 kunnen behalve met een juiste verdeling van de verantwoordelijkheden in de basisovereenkomst voorkomen worden door meer kennis omtrent de toepasselijke wet- en regelgeving in het bouwproces. Daarom ontwikkelt het Instituut voor Bouwrecht in 2007 een (incompany)cursus omtrent contracteren en vergunningen, waarin behalve de regeling omtrent vergunningen en wet- en regelgeving in de UAV-GC 2005 ook de toepasselijke wet- en regelgeving in het bouwproces aan de orde zal komen.
Mr. A.Z.R. Koning
Juridisch stafmedewerker Instituut voor
Bouwrecht (IBR) in Den Haag
Voor meer bouwrechtelijke actualiteiten, jurisprudentie, vakliteratuur en regelgeving zie ook de website van het IBR:
www.ibr.nl/actueel
Grafiek 1

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels