nieuws

Milieuregelgeving knelpunt voor bouw

bouwbreed

Uit de resultaten van een onderzoek van Bouwkennis komt naar voren dat gemiddeld één op de drie projecten stagneert vanwege milieuregelgeving. De grootste knelpunten zijn de wet- en regelgeving omtrent bodem en geluid. Verrassend genoeg worden beschermde diersoorten en externe veiligheid als de minst grote knelpunten gezien. Ook het Instituut voor Bouwrecht (IBR) signaleerde, in de jaren ’90, dat de milieuwet- en regelgeving een belangrijk knelpunt vormt voor de bouwpraktijk. Nu is het IBR bezig met een uitgebreid onderzoek naar de milieuregelgeving in het bouwproces in samenwerking met SBR en CROW.

Bij elk (bouw)project, of het nu de aanleg van een weg betreft, de bouw van woningen of kantoren of grondwerken, krijgen de betrokken partijen te maken met milieuwet- en regelgeving. Regelmatig ervaren betrokkenen deze regelgeving als knellend en zorgt het voor stagnatie. Uit een telefonisch onderzoek naar vastgoedontwikkeling en milieuregelgeving door Bouwkennis in december 2005 is dit eens te meer gebleken. Bouwkennis is de informatieleverancier voor de bouw-, woon-, vastgoed- en installatiesector. Het merendeel van de informatie betreft onderzoeksinformatie.

Wetenschappelijk

Waar liggen die knelpunten nu met name? Voor een groot deel lijken de knelpunten te wijten te zijn aan de veelheid en complexiteit van de milieuregelgeving en, mede als gevolg daarvan, gebrek aan kennis in de bouwpraktijk. Er is daarom voor gekozen, als een van de producten van het onderzoek van IBR, SBR en CROW, een omvangrijke praktijkgids te schrijven met daarin een beschrijving van de voor de bouw relevante milieuwet- en regelgeving. De praktijkgids wordt regelmatig geactualiseerd en kan door abonnees van de Vraagbaak Milieuregelgeving Bouw worden geraadpleegd (zie www.milieuregels.nl). Daarbij is het IBR begonnen met een wetenschappelijk onderzoek naar de milieuregelgeving in het bouwproces. Hoewel het wetenschappelijk onderzoek vooral juridisch van aard is, is een belangrijk uitgangspunt in het onderzoek dat veel knelpunten kunnen worden voorkomen door een goede voorbereiding en inventarisatie van de milieuwet- en regelgeving die relevant (kan) zijn in verband met betreffende (bouw)project. Dit betekent een goed juridisch projectmanagement. Het lijkt voor de hand liggend, maar in de praktijk gaat men te vaak het bouwproces in zonder een idee gevormd te hebben omtrent de juridische mogelijkheden. Door in een zo vroeg mogelijk stadium hierbij stil te staan kunnen veel knelpunten voortijdig worden voorkomen of worden opgelost. Juist omdat de milieuwet- en regelgeving omvangrijk en complex is, zal deze wet- en regelgeving nadrukkelijk de aandacht van initiatiefnemer vereisen.

Stappenplan

Om tot een goede inventarisatie en uitvoering van die inventarisatie (ik bedoel daarmee, het doen van de geïnventariseerde onderzoeken, het indienen van de geïnventariseerde aanvragen voor vergunningen, ontheffingen etcetera) te komen, zal volgens een aantal stappen gewerkt moeten worden. In het onderzoek wordt elke stap uitgebreid behandeld, hier volgt een kort overzicht in vijf stappen.
1: Het initiatief en de planologische haalbaarheid De eerste stap, die in feite vooraf gaat aan het bouwproces, is de initiatiefnemer dat een plan heeft woningen, bedrijven, infrastructuur, een grondwerk of een ander werk te realiseren. In dit stadium van het bouwproces zal zicht verkregen moeten worden of het initiatief haalbaar is. Kijk naar de mogelijkheden binnen het milieu- en ruimtelijk beleid en milieu- en ruimtelijke plannen van gemeente, provincie en het rijk. Kijk ook naar de omgeving en informeer naar beschermde natuurgebieden, mogelijke aanwezigheid van beschermde dier- en plantensoorten, de bodem (mogelijke vervuiling, archeologische waarden), hindergevoelige dan wel hinderveroorzakende objecten (in verband met externe veiligheid, geluid, luchtkwaliteit, geur).
2: Vlekkenplan en inventariseren/uitvoeren inventarisatie milieuwet- en regelgeving Wanneer meer informatie is verkregen omtrent de planologische haalbaarheid van het initiatief zal doorgaans een zogenaamd vlekkenplan opgesteld worden. Daarbij moet een inventarisatie gemaakt worden van de (mogelijk) toepasselijke wet- en regelgeving.
Lijkt het initiatief planologisch haalbaar dan zal naast het inventariseren van toepasselijke wet- en regelgeving ook gestart kunnen worden met de uitvoering van de inventarisatie.
3: (Schets)ontwerpen en inventariseren/uitvoeren inventarisatie milieuwet- en regelgeving Nadat er voldoende zekerheid is verkregen dat gezien de eerste inventarisatie van toepasselijke wet- en regelgeving het bouwproject doorgang kan vinden zal de fase van (schets)ontwerpen starten. Er zal weer meer informatie beschikbaar zijn op basis waarvan de inventarisatie nader gestalte kan krijgen. In deze fase zal in goed overleg met de bevoegde gezagen aanvragen voor vergunningen en ontheffingen ingediend kunnen worden.
4: Definitief ontwerp/bestek en inventariseren/uitvoeren inventarisatie milieuwet- en regelgeving In dit stadium van het bouwproces zal al veel duidelijkheid verkregen zijn over aangevraagde vergunningen en ontheffingen. Ook vereiste onderzoeken zijn deels afgerond, deels ingezet en in iedere geval geïnventariseerd. Met de gemeente en mogelijk provincie en waterbeheerder(s) zijn de knelpunten die er zijn wat betreft de locatie en de omgeving van de locatie bepaald. Een belangrijk punt van aandacht is welke partij de regie voert. Uit het onderzoek van Bouwkennis is gebleken dat hierover vaak onduidelijkheid bestaat.
5: Uitvoering van het werk en inventariseren/uitvoeren inventarisatie milieuwet- en regelgeving Op de uitvoering van het werk zijn specifieke wetten en regels van toepassing. Er zijn verschillende vergunningen en ontheffingen nodig voor uitvoeringsactiviteiten. Zo zal de uitvoering tijdelijke hinder kunnen veroorzaken voor de leefomgeving waarvoor een ontheffing vereist is. Verder moet ook de uitvoerder bedacht zijn op onverwachte archeologische vondsten in de bodem en beschermde dier- en plantensoorten.
Mr. A.Z.R. (Regina) Koning
Juridisch stafmedewerker/redacteur Instituut voor Bouwrecht (IBR), Den Haag
Voor meer bouwrechtelijke actualiteiten, jurisprudentie, vakliteratuur en regelgeving zie ook de website van het IBR: www.ibr.nl/actueel

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels