nieuws

Hopelijk heeft mijn plan een signaalfunctie

bouwbreed

Ontwerp een terp – Hoe woon je in een waterwereld. Zo luidde de prijsvraag in de Leeuwarder Courant. De winnaar werd NOsuchARCHitects (Grunstra Architecten Groep), met de inzending van het plan Om-Sloten. Aan het woord is Siebren Baars, architect-directielid van Grunstra Architecten Groep.

Wat is zo bijzonder aan deze vinding?

“Het geeft een compleet beeld over het wonen en werken in Friesland in 2030 ingeval de provincie door een forse zeespiegelstijging grotendeels onder water komt te staan. Mijn oplossing is ingebed in een totaalvisie. Ik heb niet alleen een terp ontworpen, maar ook de landschappelijke en economische aspecten belicht. Ik geef in mijn inzending antwoord op vragen als: hoe leven mensen, op welke wijze geschiedt de energievoorziening, welk openbaar vervoer is er nodig? Die magneetzweeftrein was natuurlijk een steek onder water naar de politiek.”

Wat is de huidige stand van zaken?

(Lachend) “Het is nog niet zo nat.” (Dan serieuzer): “Het heeft vooral veel leuke discussies opgeleverd. Per saldo is het meer een soort extreem doordenken van scenario�s. Er is geen serieus zicht op realisatie. Qua status is het in de verste verte niet vergelijkbaar met een plan als de Blauwe Stad waarbij ook daadwerkelijk stukken water aan het land zijn teruggegeven. Dit is meer een academische studie.”

Wat zijn de verwachtingen voor 2006?

“Als ik er niets mee doe, gebeurt er verder niets meer mee. Ik gebruik het als een opstap in discussies over stedenbouwkundige en landschappelijke waarden. Zijn we wel goed bezig; wordt er nu gebouwd op een goede, zinvolle manier met inachtneming van de landschappelijke omgeving? We leven tenslotte op een sediment. Daar waar zand en klei is, is er niets aan de hand. Maar grote gebieden bestaan uit veen. Als het veen boven water komt, verteert het en zakt het in elkaar, dan zullen we dieper moeten malen en zakt het veen verder in enzovoort, enzovoort. Deze situatie is vergelijkbaar met een spons die je uitwringt.”

Welke impact heeft deze vinding op de sector?

“Mijn plan is nauwelijks in de openbaarheid gebracht, dus dat zal minimaal zijn. Maar hopelijk zwengelt het wel de maatschappelijke discussie aan. Uiteindelijk moeten we toch meer kijken naar de potentiële kwaliteit van grond en de economische waarde vanuit een langetermijnperspectief definiëren. In sommige gevallen waar het land te laag is, is bouwen eenvoudigweg niet slim. Als je toch in zo�n gebied hebt geïnvesteerd, dan wil je rendement uit die investering hebben en leg je het huidige gebruik voor langere tijd vast, terwijl die situatie alleen mogelijk is door kunstmatige regels. Men gaat er vaak voetstoots van uit dat er bemaling is en dat we het wel droog houden. Er worden ad hoc oplossingen bedacht als de grond zakt zoals ophoging of diepere bemaling. Niet zelden verergert de situatie alleen maar. Je kan beter denken vanuit de situatie zoals die er zou zijn zonder kunstmatige ingrepen en vanuit dat perspectief naar ontwikkelkansen kijken. Het vergt een interdisciplinaire benadering van ruimtelijke ordeningkwesties. Ik mag hopen dat mijn plan een signaalfunctie heeft.”

De voornemens voor dit jaar?

“Ik wil met een frisse blik tegen de dagelijkse praktijk blijven kijken. Zo�n prijsvraag is heerlijk om aan mee te doen, ook omdat het aanzet tot discussie. Het verruimt de blik en zo�n opgave zet ramen open op een abstract, academisch niveau. Daar wil ik zeker aan mee blijven doen.”

Hebben prijsvragen zin en wat is de meerwaarde?

“Ze hebben zeker zin. Ons bureau doet minstens één keer per jaar mee met een prijsvraag. De meerwaarde is dat je boven je dagelijkse praktijk uitstijgt. De kwaliteit die je realiseert komt terug in je reguliere werk. Persoonlijk doe ik graag mee aan prijsvragen met een academische vraagstelling. Prijsvragen in het kader van een architectenselectie leggen erg veel druk op je. Daarnaast mis ik dan een essentieel onderdeel van het ontwerpproces. Een ontwerp ontstaat uiteindelijk toch door een wisselwerking met de opdrachtgever. Maar hoe dan ook, meedoen en winnen is altijd goed voor je imago. Het straalt toch af op je opdrachtgevers.”

Het nieuwe jaar is voor Cobouw aanleiding een aantal prijswinnaars van vorig jaar te benaderen. Wat is er gebeurd met die spraakmakende ideeën en wat kunnen we daar in 2006 van verwachten? Dit is het eerste deel in de serie prijswinnaars.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels