nieuws

Bordentaal

bouwbreed Premium

Is het u wel eens opgevallen hoe er met ons gecommuniceerd wordt langs de weg? In mijn beleving is het bord in al zijn verschijningen langs de snelweg nog steeds het communicatiemiddel bij wegwerkzaamheden of omleidingen. In deze tijd van inten- sief onderhoud aan ’s lands wegennet komen we dit communicatiemiddel in ruime mate tegen. Wat ik me vaak afvraag is wie de teksten voor op die borden bepaalt. Wordt daar een neerlandicus voor ingezet? Of een communicatiedeskundige? Is er een tekstschrijver bij betrokken, of een voorlichter? Ik denk het niet, dan zou het taalgebruik op deze borden namelijk niet zo slecht en inconsistent zijn. Voorbeeld langs de A12 bij Bleiswijk: ‘Verbetering doorstroming A12’ . Daaronder ‘Grondwerk aansluiting Bleiswijk (A12/N209)’. Daar weer onder: ‘Uitvoeringsperiode: 2006-2007’.

Is het u wel eens opgevallen hoe er met ons gecommuniceerd wordt langs de weg? In mijn beleving is het bord in al zijn verschijningen langs de snelweg nog steeds het communicatiemiddel bij wegwerkzaamheden of omleidingen. In deze tijd van inten- sief onderhoud aan ’s lands wegennet komen we dit communicatiemiddel in ruime mate tegen. Wat ik me vaak afvraag is wie de teksten voor op die borden bepaalt. Wordt daar een neerlandicus voor ingezet? Of een communicatiedeskundige? Is er een tekstschrijver bij betrokken, of een voorlichter? Ik denk het niet, dan zou het taalgebruik op deze borden namelijk niet zo slecht en inconsistent zijn. Voorbeeld langs de A12 bij Bleiswijk: ‘Verbetering doorstroming A12’ . Daaronder ‘Grondwerk aansluiting Bleiswijk (A12/N209)’. Daar weer onder: ‘Uitvoeringsperiode: 2006-2007’.
Zijn het zinnen? In dat geval ontbreekt niet alleen de punt achteraan, maar ook onderwerp en (juiste) persoonsvorm. Dit kan nog wat mij betreft. Je kunt immers niet alles kwijt op dit soort borden. Less is more en – zo vertelde een bevriende grote bordenboer mij – dat is vaak al een probleem; opdrachtgevers willen hele verhalen met de weggebruiker delen maar snappen niet dat dit niet overkomt. Dat herken ik wel.
Kwalijker is het gesteld met de tijdelijke maatregelen borden. Vaak geplaatst door bedrijven die gespecialiseerd zijn in wegbebakening en afzettingen wordt er bij deze borden echt nauwelijks gekeken naar de Nederlandse taal. Mooi voorbeeld op dezelfde weg als hierboven: ‘Fietspad afgesloten Doorgaand bromfietsverkeer richting Zoetermeer volg (pictogram) Bleiswijk bereikbaar’. Het is goed dat dit bord op het fietspad staat, was het voor automobilisten bedoeld, dan was nog net de eerste regel leesbaar geweest. Ook hier weer de vraag van mijn kant: wat wil je nu? Wil je enkele korte statements onder elkaar geven, of toch proberen een lopend verhaaltje te vertellen. In dat laatste geval ontbreken komma’s en punten, maar ook een puntkomma, persoonsvorm (Fietspad is afgesloten) en eigenlijk ook een lidwoord voor ‘Fietspad’.
Waarom eigenlijk al die hoofdletters? Bij eigennamen is het evident dat hoofdletters gebruikt worden, maar verder wekken ze de suggestie dat er een zin volgt die er niet is. Er volgt een regel en voor regels geldt niet dat die starten met een hoofdletter tenzij de regel als zin opgesteld wordt. Zo zien we op plekken waar onderhoud aan de weg geweest is – in veel verschillende verschijnings-vormen – ‘Langere remweg Nieuw wegdek’. Waarom beginnen deze twee regels allebei met een hoofdletter?
Waarom wordt niet alles met een kleine of kapitale letter geschreven? Die variant komen we namelijk even verderop tegen; beide regels starten dan met een kleine letter. Soms tref je overigens dit bord aan beide kanten van de weg aan, op dezelfde hoogte. Links staat dan: ‘Langere remweg Nieuw wegdek’ en rechts ‘Nieuw wegdek Langere remweg’. De consistentie is ver te zoeken.
In de categorie hoofdletters komen we ook geregeld afgekorte namen van maanden tegen die met een hoofdletter geschreven worden. Midden in een regel staat dan ineens ‘Sept.’ of ‘Okt.’. Daarvan heb ik overigens een mooi voorbeeld langs de A12 bij Utrecht gezien. Langs de kant van de weg staat een bord met daarop aangegeven op welke acht data er verkeershinder op dat stuk weg te verwachten is. Volgens mij is dat bord er alleen geplaatst om achteraf te kunnen zeggen dat erover gecommuniceerd is.
Forenzen die het al rijdend niet konden lezen, zullen het wel gelezen hebben toen ze er in de file stonden. Als we er vanuit gaan dat het voor de doorstroming van het verkeer in Nederland van groot belang is dat de weggebruiker ter plaatse juist geïnformeerd wordt, dan is het statische of dynamische bord het belangrijkste communicatiemiddel. Wanneer we dan alle oneffenheden in taalgebruik voor lief nemen (hoewel…), dan moet er op zijn minst meer aandacht besteed worden aan consistentie en omvang van de boodschap.
Luc Dietz
Marketing- en communicatie-adviseur bouw en vastgoed,
Utrecht
LDietz@dietzcommunicatie.nl

Reageer op dit artikel