nieuws

Steden vol geologie

bouwbreed Premium

den haag – Spuwende vulkanen, omhooggeduwde zeebodems en krassend gletscherijs. Aan het natuursteen tegen de Nederlandse gevels is de complete geologische geschiedenis van de aarde af te lezen. Een leuk gidsje wijst de weg.

den haag – Spuwende vulkanen, omhooggeduwde zeebodems en krassend gletscherijs. Aan het natuursteen tegen de Nederlandse gevels is de complete geologische geschiedenis van de aarde af te lezen. Een leuk gidsje wijst de weg.
Je moet even een andere bril opzetten. Een eeuw is niks; duizend jaar evenmin, met een miljoen jaar begint het wat te worden. Hoewel veel gesteenten een veel langere ontstaansgeschiedenis hebben.
Wie zijn tijdschaal oprekt tot die waarin geologen plachten te denken, ziet de wereld compleet anders. Het hardste natuursteen blijkt daarin plastisch en vormt ook geen enkele barrière voor water, dat gewoon langs de grenzen van de kristallen stroomt, dwars door het gesteente heen.
In het eerste deel van het boekje dat de Nederlandse Geologische Vereniging heeft uitgegeven ter gelegenheid van haar 60ste verjaardag wordt de lezer vertrouwd gemaakt met deze wonderlijke manier van kijken.
Daarna mag hij zelf aan de slag i n een van de twaalf steden waarin de redactie geologische wande l ingen heeft uitgezet. Een korte excursie d oor Den Haag brengt dingen aan het licht die tot dan toe zorgvuldi g aan de aandacht waren ontglipt.
Bij de entree van het door baksteen gedomineerde gebouw van het mi n isterie van VWS blijken reusachtige, glimmende platen fylliet te zijn aangebracht. Dat was nog een hele opgaaf voor de leverancier, meldt het gidsje, aangezien dat metamorfe gesteente in de groeve met springstof moet worden losgemaakt en daardoor nauwelijks in de door architect Michael Graves voorgeschreven formaten beschikbaar is.
Bij het nieuwe gebouw van de Tweede Kamer zijn de sporen zichtbaar van de langzame afkoeling tijdens de stolling van het graniet. Terwijl de rest nog plastisch was ontstonden al veldspaatkristallen die door de stromende omgeving netjes in één richting zijn komen te liggen, zoals te zien is aan de gevelplaten aan de Hofweg. Kan het binnenin het gebouw soms flink te keer gaan, tegen de gevel van de Tweede Kamer hangen de sporen van onstuimig vuurwerk.
Zo heeft elke stad zijn bijzonderheden. Het monument van Pim Fortuijn in Rotterdam staat op een sokkel van gabbro; in de IJsselmeerdijk bij Hoorn zitten stenen waarop schuivend gletscherijs krassen heeft achtergelaten. Achterin het boek is een handig lijstje opgenomen met handelsnamen. Die zijn natuurlijk lang zo logisch niet als de classificatie die de geologen hanteren.
Belgisch rode marmer is helemaal geen marmer maar een kalksteen en Belgisch hardsteen komt heel vaak uit Ierland. Wie de tekst goed leest zou haast denken dat het ook helemaal niet zo hard is; maar dat is weer op die andere tijdschaal gezien. Wanneer de garantietermijnen van gevelbouwers en natuursteenbedrijven allang verstreken zijn.
J. Verhofstad, J. van den Koppel, De geologische stad, steeds natuursteen, ISBN: 90-806769-3-4; www.degeologischestad.nl.

Reageer op dit artikel