nieuws

Airport Business Park Lijnden is chic bedrijventerrein

bouwbreed Premium

Over de kwaliteit van bedrijventerreinen is volgens Anne Luijten terecht veel discussie. Zowel in architectonisch als in functioneel opzicht is er nogal wat kritiek. Nederland slibt langs de snelwegen dicht met dozen, constateerde het RPB. De Federatie Welstand organiseerde samen met EZ een architectuurprijsvraag. En de VROM-raad wil de âneerwaartse spiraalâ doorbreken en noemt in een recent advies het overheidsbeleid inzake bedrijventerreinen âachterhaaldâ. In Lijnden nabij Schiphol is echter inmiddels een keurig bedrijventerrein âop standâ ontwikkeld, waarbij zelfs de beveiligingsdienst strak in het pak zit.

In een recent nummer van de Nirov-uitgave Stedebouw & Ruimtelijke Ordening wordt juist geconstateerd dat met het op slot zitten van de binnensteden bedrijventerreinen in toenemende mate broeinesten van (informele) stedelijkheid zijn. Bedrijventerreinen zijn voortgekomen uit de voormalige industrieterreinen, speciale zones aan de rand van de steden waar vervuilende en herriemakende bedrijven terecht konden. Vanwege de bereikbaarheid liggen ze vaak aan uitvalswegen en snelwegen, en de laatste jaren zijn de bedrijventerreinen allengs veelkleuriger geworden. Ook grootschalige winkels of leisure-functies zoals kartbanen, en horeca hebben hun weg gevonden naar het bedrijventerrein. Maar op sommige terreinen is ook een meer informelere stedelijkheid aan het onstaan, zoals creatieve bedrijfjes of kunstenaarsateliers. Bedrijventerreinen worden steeds meer een soort overloopgebieden van de binnensteden, een tussenland tussen stad en land waar het vaak schimmig is wat er zich achter de anonieme gevels afspeelt maar waar nog van alles mogelijk is.

Meestal is het de gemeente die een bedrijventerrein ontwikkelt. De VROM-raad pleit dan ook voor meer regionale samenwerking van overheden om te voorkomen dat gemeenten met elkaar concurreren bij het binnenhalen van bedrijven en steeds weer goedkope grond uitgeven, waardoor het voor bedrijven zo ongeveer goedkoper wordt om te verkassen dan om hun pand een onderhoudsbeurt te geven. De opgave is groot: tot 2012 zal er zo�n 32.000 hectare bedrijventerrein in Nederland bij moeten komen. Nog meer van die dozen, vreest meningeen, en vaak ook nog gepland op plekken die voor wonen of natuurontwikkeling beter geschikt zouden zijn.

Gebiedsontwikkelaar

In Airport Business Park Lijnden heeft men het allemaal een beetje anders aangepakt. Het bedrijventerrein is ontwikkeld door de Schiphol Area Development Company (SADC), een NV met als aandeelhouders Amsterdam, Haarlemmermeer, de provincie Noord-Holland en Schiphol, die als doel heeft internationale luchthavengebonden bedrijven voldoende locaties te bieden in de omgeving van de luchthaven. Het bedrijf werkt als een gebiedsontwikkelaar, de aandeelhouders brengen gronden in of men verwerft deze, SADC ontwikkelt een concept voor een terrein en geeft vervolgens de gronden uit aan vastgoedontwikkelaars.

Het concept voor Lijnden is �chic�, oftewel �kwalitatief hoogwaardig�, waarbij het 35 hectare grote bedrijventerrein langs de A9 zich al direct op positieve manier onderscheidt van doorsneebedrijventerreinen langs snelwegen.Het markantste gebouw langs de A9 is zeker het opvallende Nikon-gebouw, met zijn gebogen vorm en moderne, industriële uitstraling. Maar ook de meeste andere gebouwen zijn duidelijk �op stand�: niks geen blinde dozen, hier juist veel glas, glimmende materialen en een zakelijke uitstraling. Onder meer grote kledingmerken als Miss Sixty en X-Cess en het exclusieve keukenmerk Smeg zijn hier gevestigd. Alles is in stijl tot en met de beveiligingsdienst toe. Die rijdt rond in zwarte Chrysler Voyagers en is strak in het pak gekleed.Bijzonder is vooral dat het bedrijventerrein geen random-verzameling onduidelijke gebouwen is, maar dat er juist veel aandacht is besteedt aan het stedenbouwkundig ontwerp en de landschappelijke inpassing. Het stedenbouwkundig bureau Khandekar Stadsontwerp en Landschapsarchitectuur is verantwoordelijk voor het plan. Dat bestaat uit een noord-zuid- een een oost-west-as, die het gebied in vier kwadranten verdelen. Onderdeel van de assen is de doorgetrokken S106, die niet alleen het Business Park een afslag aan de A9 geeft, maar het terrein en de snelweg over de Haarlemmermeerringvaart heen ook verbindt met de Amsterdamse uitbreidingswijk De Aker.

Het geografische hart van het Business Park is � hoe kan het ook anders in deze moderne logistieke tijden � een grote rotonde.

De openbare ruimte is nadrukkelijk onderdeel en de samenbindende factor van het stedenbouwkundig plan, en is voornamelijk groen ingericht met wandelpaden en hier en daar een picknickbank voor de lunchende werknemer en zichtlijnen over de waterpartijen. Water- en groenstructuren sluiten aan bij het omliggende landschap. Zelfs de bruggen zijn bijzonder vormgegeven, als gebogen sculpturen.Al met al heeft SADC met het consequent doorvoeren van het concept � tot en met de uitstraling van de beveiligingsdienst toe � een samenhangend geheel tot stand weten te brengen. Een visitekaartje in de vorm van een chique bedrijventerrein, dat zich met recht Business Park mag noemen.

Anne Luijten is zelfstandig gevestigd onderzoeker, adviseur en publicist over architectuur, stedenbouw, landschap en ruimtelijke ordening.

anne.luijten@fieldtrip.nl

Reageer op dit artikel