nieuws

Gebruiker verwacht vaak te veel van robot-oog Automaat sorteert hout op kwaliteit

bouwbreed

ede – Zichtsystemen voor bijvoorbeeld machines die automatisch bouwhout sorteren, zijn geen wondermiddel voor meer efficiëntie. Zo worden ze vaak wel beschouwd, omdat bedrijven zich vaak verkijken op de voorwaarden en de mogelijkheden van een robot-oog, legde Tim Bernardus van zichtspecialist Sick uit in Ede op een bijeenkomst van het Mikrocentrum.

Zichtsystemen kunnen met een camera bijvoorbeeld een bestratingsrobot aansturen, de kwaliteit van een houten bouwdeel controleren of de afwerking van een samengebouwd gevelelement controleren. De camera kan op een robotarm worden gemonteerd. Het bijbehorende programma beweegt de camera langs het product en ontleedt het beeld; de uitkomst bepaalt of het product al dan niet wordt afgekeurd. Zichtsystemen kunnen onder meer ook terreinen en gebouwen bewaken door alleen na bepaalde gebeurtenissen alarm te slaan, aan de hand van het nummerbord vaststellen of een auto een parkeergarage in mag en op moeilijk bereikbare plaatsen constructies controleren.

Cameratypen

De handel biedt daarvoor drie gangbare cameratypen, volgens Bernardus. De zogeheten visioncamera is de meest eenvoudige. Alle benodigdheden zijn in de behuizing ondergebracht. De gebruiker kan de camera zelf installeren en instellen op een bepaalde taak. De smartcamera is in grote lijnen hetzelfde opgebouwd , maar vergt meer kennis en kunde bij het instellen op moeilijker taken zoals het zelfstandig detecteren van knoesten in hout. De driedimensionale camera is voor ingewikkelde taken bedoeld; een separate computer analyseert de beelden.

De techniek van de gebruikte camera�s wijkt niet veel af van de gebruikelijke film- en fotocamera�s, weet Bernardus. Ook kan de zichtcamera voor specifieke taken met uiteenlopende lenzen worden uitgerust. Vaak vergen deze systemen voor een goed zicht op de taak extra verlichting, die de handel in verschillende varianten aanbiedt. De informatie wordt digitaal, via een seriële bus of over een ethernet-netwerk verstuurd. De kosten verschillen per applicatie maar bedragen al snel een kleine 1000 euro.

Onderzoek moet vooraf uitwijzen of de investering opweegt tegen de besparingen die een zichtsysteem kan behalen. De opdrachtgever moet dan exact kunnen verwoorden wat hij met zo�n robot-oog wil en welk probleem hij ermee wil oplossen, benadrukt Bernardus. En dat vergt weer afdoende kennis van zichtsystemen. Gaandeweg het onderzoek blijkt of een camera de beste remedie is voor een probleem. Als dat inderdaad het geval is, moet een systeem op maat worden gemaakt. Dat betekent dat er wel wat tijd verstrijkt voordat zo�n installatie in bedrijf komt.

Eigenaardigheden

Zichtsystemen blijken in de praktijk hun eigenaardigheden te hebben, leerde Ben Slatius van TCPM Ingenieurs en Adviseurs. De camera keurt een product sneller af dan goed wanneer de metingen niet overeenkomen met de waarden in het beoordelingsprogramma. Dat gebeurt bijvoorbeeld met producten waaraan daadwerkelijk iets schort, maar ook door meetfouten omdat er een stofje op de lens zit.

De gebruiker moet er over het algemeen rekening mee houden dat een zichtsysteem meer uitval oplevert. Afgekeurde producten moeten dan een tweede of een derde keer langs de camera om na te gaan of er inderdaad wat aan mankeert. TCPM ontwikkelde een mathematisch model voor zichtsystemen die als meetgereedschap worden ingezet. De becijferingen houden rekening met afwijkingen in de maten, zodat een product dat miniem verschilt van de geprogrammeerde vorm niet automatisch wordt afgekeurd. Het mathematische model vervangt de proefopstelling die tot nog toe nodig was om de nauwkeurigheid van een systeem te kunnen bepalen.

Mevo Houtindustrie uit Helmond gebruikt een oudere variant van het robot-oog om hout op kwaliteit te sorteren. Het systeem werkt goed maar rendeert volgens de fabrikant vooral bij een hoge doorstroom. De voordelen van de automaat nemen af naarmate de installatie vaker verschillende producten moet controleren. Daarbij is de apparatuur prijzig en ook snel verouderd. Robostreet uit Ermelo ontwikkelde een robotarm met zichtsysteem die het werk van drie stratenmakers uitvoert. Deze Streetwise 1200 legt dagelijks steen voor steen zo�n 240 vierkante meter. De mobiele machine vergt een investering van ruim 180.000 euro.

Reageer op dit artikel