nieuws

Den Haag boven onuitputtelijke warmtebron

bouwbreed Premium

den haag – Niet van 100 meter maar van ruim 2,5 kilometer diepte gaat Den Haag warm water oppompen om herstructureringswijk Zuidwest te verwarmen. Volgens ingewijden zit de hofstad boven op een grote energiebron.

De gemeente, drie woningcorporaties en twee energiebedrijven hebben een convenant ondertekend voor de opmerkelijke operatie. Het is nog geen contract, maar het gaat volgens wethouder Marnix Norder wel een flinke stap verder dan een intentieverklaring. Niet voor niets zette hij tijdens de campagne voor de laatste gemeenteraadsverkiezingen zwaar in op geothermie.

De bedoeling is om in Den Haag-Zuidwest de zogenaamde Rijswijkse zanden aan te boren, een ruim 700 meter dik zandpakket op een diepte van 1600 tot 2800 meter. De watertemperatuur in dat pakket schommelt tussen 60 en 90 graden Celsius.

Een van de gevolgen van het tekenen van convenant is dat de optimale boorlocatie en diepte worden bepaald, want de formatie wordt onder Den Haag doorsneden door nogal wat breuklijnen. Het maakt dus nogal wat uit waar de laag wordt aangeboord.

Kalkneerslag

Nieuwe technieken zijn volgens ir. Hans Buitenhuis van DWA nauwelijks nodig voor het winnen van diepe bodemwarmte. De technieken om putten tot 2 kilometer of dieper te boren, zijn allang doorontwikkeld door de olie- en gasindustrie. Door in een bocht te boren kan vanuit één schacht zowel de onttrekkingsput als de retourput worden gerealiseerd. Het zoute water moet na afgifte van de warmte immers weer worden teruggepompt in de ondergrond. Het voorkomen van kalkneerslag in het systeem verdient wel nog aandacht. Dat is één van de punten waarop een experiment met hogetemperatuur-warmteopslag in de Utrechtse universiteitswijk spaak liep. Na amper acht jaar was de bron verstopt en het rendement van de warmtewisselaars drastisch teruggelopen door ketelsteen.

Verwend door de ervaringen met koude- en warmteopslag in diepten tot maximaal 200 meter, loopt Nederland volgens Buitenhuis inmiddels achter op het gebied van geothermie. In Parijs, Aken en andere Europese steden lopen al langere tijd succesvolle projecten en daar hebben ze oplossingen ontwikkeld voor de kalkneerslag.

In de regio Haaglanden wordt ook gewerkt aan een warmtenet, dat wordt gevoed met restwarmte uit onder andere de Botlek. Die ontwikkeling vormt volgens Buitenhuis evenmin een bedreiging voor geothermie. Integendeel, door de geothermische putten aan te sluiten op het warmtenet kan dat als een buffer worden gebruikt. Op momenten dat er een geringe warmtevraag is, kan de restwarmte worden opgeslagen in de bodem om later alsnog te worden opgevraagd.

Als ook nog de diepere Triaszanden met een watertemperatuur van 115 graden worden aangeboord, is er in de bodem van Den Haag-Zuidwest voldoende warmte om bijna 700.000 woningen te verwarmen en te voorzien van warm tapwater. Zelfs elektriciteitsproductie komt dan binnen handbereik. De plannen van de drie Haagse corporaties behelzen voorlopig de warmtebehoefte voor zesduizend woningen. Dat kan dus gebeuren zonder uitputting van de bron. Hooguit moet er tijdens de looptijd een keer een andere put worden geslagen, wanneer er kortsluiting ontstaat tussen de onttrekkings- en de retourput. Binnen een jaar verwachten gemeente, energiebedrijven en corporaties de knoop door te hakken en kan de eerste boring van start.

Reageer op dit artikel