nieuws

Rolex-planologie

bouwbreed Premium

“Hé mister! Ies a khoet watch. Riel roleks”. Aan de voet van de 421 hoge Jin Mao-toren te Shanghai worden we omstuwd door verkopers van blinkende Rolexen. Voor de zoveelste keer. Als één van de toeristen zijn eksterinstinct niet meer kan bedwingen en tot koop overgaat, is het hek van de dam. Voor anderen keldert […]

“Hé mister! Ies a khoet watch. Riel roleks”. Aan de voet van de 421 hoge Jin Mao-toren te Shanghai worden we omstuwd door verkopers van blinkende Rolexen. Voor de zoveelste keer. Als één van de toeristen zijn eksterinstinct niet meer kan bedwingen en tot koop overgaat, is het hek van de dam. Voor anderen keldert de prijs terstond. Het wordt een absurde en prettig chaotische toestand. Een paar minuten later beent iedereen naar de bus. Een brede glimlach en de handen gevuld met Rolexen. Bling-bling voor een habbekrats. Net echt en met een batterij die hopelijk langer dan een week meegaat.

China is in veel opzichten een verpletterend land. En dan heb ik het niet over de vele Chinezen. Alle gemeenplaatsen over China worden tijdens de door het Nirov georganiseerde studiereis in hoog tempo bewaarheid. Het gaat over veel. Het gaat over duizelingwekkend snel, soms te snel. En veel Chinezen zijn indrukwekkend. Tomeloze ambitie, knetterende energie, volledige toewijding: ze zitten in een soort wederopbouw-wave. Dat blijkt ook uit de spectaculaire ruimtelijke ontwikkeling. De maquettes van Beijing en Shanghai meten tientallen vierkante meters. Ze worden ons met ijzeren discipline, maar niet zonder trots getoond. En terecht. Work in progress. In Beijing een business centre ter grootte van minimaal tien Zuidassen. En dat is er nog maar één. En ook nog het Olympische project voor 2008. De bouwwoede is zodanig

dat het Internationaal Olympisch Comité China inmiddels maant tot een lager tempo. Maar de Chinees heeft geen rust. De tijd tikt daar nu eenmaal wat sneller. Op de global competitiveness list van het IMD uit Lausanne sprong China van plaats 31 naar 19. Inderdaad, dezelfde lijst waarop Nederland zakte van 13 naar 15.

China�s spectaculaire performance heeft zijn prijs. Sociaal, economisch en cultureel. Maar ook ruimtelijk. Ook dat zie je in het land. Ze zijn er verrassend open over. Een uitdijende stad als Beijing komt om in de smog en probeert het nu met een blue sky-policy. Alles en iedereen moet eraan geloven: van taxichauffeur tot industrie. En ook de 9000 (!) bouwplaatsen in de stad. Ze moeten verplicht stofarm werken. Na sterke verbetering is het dit jaar echter nog pet. Nog niet de helft van de dagen voldoet aan de blue sky-norm. En ook de turboplanning heeft natuurlijk zijn prijs. Je ziet Koolhaas concept van de eindeloos uitdijende generic city live. De in Shanghai in hoog tempo gebouwde en streng bewaakte skycrapers zijn daarin niet altijd een hoogtepunt. Mega-implantaten, met een zeer non-descripte, zielloze uitstraling. Snelle kopieën, in hoog tempo gefabriceerd op de razendsnel groeiende architectenbureaus. Aan de voet een nogal fantasieloze groenvoorziening om lucht te geven aan de bewoners. Je ziet dat het op deze gigaschaal knarst en piept.

Tegelijkertijd is het fascinerend te zien hoe deze gebouwen letterlijk grenzen aan de traditionele lilongs van Shanghai, laagbouwwijken voor de gewone Chinees. Die wijken worden in hoog tempo platgewalst. De bevolking wordt elders, buiten de stad ondergebracht. Zo wordt de stad sociaal uit elkaar gescheurd.

Gelukkig lijken beide streden nu langzaamaan kansen voor deze karakteristieke, intieme wijken te zien. Steeds zorgvuldiger kijken de steden naar hun planning. Er wordt snel geleerd. Hopelijk ontstaat voor deze nieuwe tijd een nieuw soort stedenbouw en planning die een en ander in goede banen leidt. Simpelweg kopiëren van elders biedt op termijn geen soelaas. Anders verwordt de turboplanning tot Rolex-planologie. Snel en leuk nagemaakt, maar zielloos en niet robuust. China verdient beter.

Reageer op dit artikel