nieuws

Hoogste kantoortoren Nijmegen helt naar de stad toe Projectgegevens

bouwbreed Premium

nijmegen – De hoogste kantoortoren van Nijmegen is een 86 meter hoog, naar de stad toe geknikt gebouw. Al tijdens de montage is op de verwachte vervormingen in horizontale en verticale richting geanticipeerd.

FiftyTwoDegrees heet het kenniscentrum dat naast het gebouw van Philips Semiconductors Nijmegen in aanbouw is. De naam van het 70.000 vierkante meter tellende complex is een verwijzing naar de breedtegraad.

De eerste bouwfase omvat een kantoortoren van 20 bij 60 meter met een parkeergarage naar een ontwerp van Mecanoo Architecten. Projectarchitect Francesco Veenstra van Mecanoo: “Het eerste concept ging uit van een burchtvormig gebouw met daarop een kantoortoren en een �zwevend� paviljoen (congrescentrum). Het uiteindelijke ontwerp is een multifunctioneel gebouw dat meer met het landschap is verweven. We hebben het landschap namelijk wat opgetild. Onder dit opgetilde grasdak komt verdeeld over twee bouwlagen parkeerruimte voor zeshonderd auto�s. De congreszaal is daarbij volledig los van de toren gehouden.”

De plaza onder het kantoorvolume en de verbindende factor in het complex bevindt zich dus drie verdiepingen boven maaiveld. Een loopbrug zal aantakken op het aangrenzende Philips-gebied.

Stabiliteit

De draagstructuur is een combinatie van beton en staal. De stabiliteit van de nieuwbouw wordt verkregen door twee betonnen kernen. Deze kernen – betonkwaliteit B45 tot B65 op enkele verdiepingen – lopen ondanks de knik in de onderste acht bouwlagen verticaal door het hele gebouw. Door de hellingshoek van 80 graden is speciaal glas niet vereist. Door toepassing van de betonnen kernen kon een hoog bouwtempo worden gehaald. De bouwtijd bedraagt uiteindelijk slechts anderhalf jaar.

Er is gekozen voor een zo groot mogelijk vrije indeelbaarheid; de stramienmaat is 7,20 meter in de breedte en 10,80 en 7,20 meter in de lengte. Bouwsnelheid en gewichtsreductie waren belangrijke aspecten. “De klimkist had een cyclus van circa vijf dagen per verdieping (1200 vierkante meter)” aldus Willem van Dijk van Ballast Nedam Bouw Speciale Projecten. Daarom is ook gekozen voor een prefab gevelsysteem van geanodiseerde aluminium gevelpanelen met glasplaten die zijn gemonteerd aan de stalen randliggers. Door een verspringend patroon ontstaat een gepixeld gevelbeeld dat refereert aan de technologische activiteiten van Philips Semiconductors, de toekomstige hoofdhuurder.

Hoedliggers

In de huidige constructie is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen laagbouw en hoogbouw. De hoogbouw is gefundeerd op ongeveer 220 palen met een lengte van 22 meter; de laagbouw staat op staal.

De beeldbepalende knik op de achtste verdieping vergde de nodige (constructieve) voorzorgsmaatregelen, aldus Victor van Gorp van Adviesbureau Tielemans, hoofdconstructeur van dit project. “Er is één dilatatie aangebracht, waardoor het gebouw horizontale bewegingen kan opnemen. Ter plaatse van de overgang van laagbouw naar hoogbouw zijn de liggers en vloeren van de laagbouw met een kantelpunt aan de hoogbouw verbonden. Alle verbindingen in de hoogbouw van de liggers aan de kern zijn met ingestorte stalen schoenen gerealiseerd.”

In totaal is voor de draagconstructie circa 1200 ton staal toegepast, variërend van HD, HEB en HEA tot samengestelde profielen en hoedliggers met kanaalplaatvloeren. Zo zijn op de onderste acht verdiepingen HD-profielen toegepast met een flens van circa 5 centimeter. De vloerbalken bestaan uit stalen liggers (S355). De stalen hoedliggers overspannen maximaal 7,20 meter en werden volautomatisch geproduceerd door staalconstructiebedrijf ASK Romein uit Roosendaal. Deze hoedliggers zijn met wapening in het werk verbonden aan de kanaalplaatvloeren. Het streven was om zoveel mogelijk lange kolommen toe te passen. De lengte van de kolommen beslaat drie verdiepingen. Op plazaniveau zijn de kolommen 7,5 meter lang.

De grote uitdaging bij dit project was om de horizontale en verticale vervormingen te beperken die ontstaan als gevolg van het gemonteerde totaalgewicht van de staalconstructie en de belastingen ten opzichte van de betonnen kern. De vervormingen van de stalen kolommen en de betonnen kernen liepen sterk uiteen; de maximaal ontstane afwijking in horizontale richting bedroeg 100 millimeter, in verticale richting was dat 90 millimeter, als gevolg van inklinking van het staal en scheefstand. Daarbij bedroeg de toegestane speling tussen de gevelsystemen onderling 15 millimeter. Van Gorp: “Bij de knik ontstaan ter plaatse van de kern grote horizontale trekkrachten, de zogeheten spatkrachten. Bij deze kernen moest daardoor zwaarder worden gedimensioneerd om de stabiliteit te waarborgen. De scheefstand ten gevolge van verticale belasting is gereduceerd door een deel van het gebouw in de onderste acht bouwlagen te laten leunen tegen een symmetrische potloodvormige hoofddraagconstructie.” De voet op de fundering bestaat uit verticale schuingeplaatste kolommen.

Alle bewegingen zijn tijdens de bouw zorgvuldig gemonitord. “Er zijn op verschillende tijden bij twaalf verschillende bouwfasen berekeningen en metingen uitgevoerd naar de horizontale en verticale vervormingen. Door tijdens de bouw de klimkist iets terug te zetten, kon de scheefstand worden geminimaliseerd. Uiteindelijk helt het gebouw slechts 1 centimeter achterover.” Eind vorig jaar werd het hoogste punt bereikt. In oktober moet de kantoortoren zijn voltooid.

Nieuwbouw: 

70.000 vierkante meter

Start bouw: 2005

Opdrachtgever: 

Ballast Nedam Bouw-Arnhem en ICE Ontwikkeling-Nijmegen

Hoofdaannemer: Ballast Nedam Bouw-Arnhem 

Architect: 

Mecanoo architecten, Delft

Constructeur:

Adviesbureau Tielemans, Eindhoven

Staalconstructie:

ASK Romein-Roosendaal

Oplevering: 1e fase (kantoor en garage) begin 2007, 2e fase (overig onderbouw, congrescentrum, hotel/appartementengebouw): 2010

Reageer op dit artikel