nieuws

Verticaal verpompen betonspecie vraagt extra bekisting

bouwbreed Premium

deventer – Voor een extra rijstrook van de A1 op de brug bij Deventer worden betonnen versterkingsconstructies aangebracht. Het verkeer ondervindt daarvan geen enkele hinder. In de uiterwaarden van de IJssel wordt vanaf de onderkant namelijk 1000 kubieke meter zelfverdichtend beton in de brugconstructie gepompt.

De ruimte voor een extra rijstrook is er, maar daarop moet de uit de jaren zeventig daterende, 1100 meter lange brug ook constructief zijn toegerust. De versterking voorziet in het aanbrengen van in totaal 124 deviatoren oftewel dwarsdragers. Dat gebeurt in de vier kokers die zich onder de twee rijbanen bevinden. De nieuwe aanwinsten van 2,5 meter hoog en respectievelijk 1, 1,20 en 3,50 meter breed zijn nodig voor de later aan te brengen voorspankabels.

De nieuwe deviatoren komen om de 25 meter, twee tussen de bestaande pijlers die om de 75 meter staan, dit brengt het aantal op 31 stuks per koker. De dwarsdragers, in grootte variërend van 6 tot 12 kubieke meter, worden in het werk gestort met zelfverdichtend beton.

Hoofdaannemer van het werk is Heijmans, het aanbrengen van de betonnen versterkingsconstructies wordt in onderaanneming door Salverda uitgevoerd. De uiteindelijk gekozen – niet alledaagse – stortmethode is ontstaan door overleg tussen Salverda en betonleverancier Basal Oost.

Samenstelling

Terwijl het verkeer over de brug raast, voeren medewerkers van Salverda in de betonnen catacomben onder de weg – vrijwel onopgemerkt – de werkzaamheden uit.

Het beton, in totaal circa 1000 kubieke meter, wordt via de onderkant van de brug aangebracht. Met een betonpomp wordt de betonspecie met een druk van gemiddeld 180 bar zo�n 15 meter verticaal en 50 meter horizontaal verpompt. “Het is een speciaal samengestelde betonspecie, die zowel compact als zeer vloeibaar is en zich kenmerkt door een hoog gehalte fijne delen. We hebben een aantal superplastificeerders toegepast, het cementgehalte verhoogd en een vulstof toegevoegd. Omdat de bekisting veel wapening bevat, gebruiken we een grindkorrel tot een grootte van maximaal 12 millimeter” aldus W.A. Roze, bedrijfsleider van Basal Oost BV, leverancier van de betonspecie die afkomstig is van de centrale in Lochem. Het betreft beton van de sterkteklasse B45.

Voor de aanvoer zijn aan de onderkant van de betonnen brug in totaal twintig gaten geboord rond 300 millimeter die de 80 meter lange pompslang met een diameter van 120 millimeter toegang verschaffen. De maximaal toegestane druk van de betonpomp is 300 bar. In de kist zelf resteert uiteindelijk 20 bar. Het opvoeren van de druk moet vooral gelijkmatig gebeuren. Voor de koppeling van de stortleiding van de betonpomp aan de bekisting is een 40 centimeter lang stortstuk geïntegreerd in de onderzijde van de bekisting. Met een speciale koppeling wordt de stortslang daaraan bevestigd.

Twee dagen in de week wordt in de uiterwaarden onder de brug betonspecie aangevoerd en omhoog geperst. Het lijkt een omslachtige manier, maar, meent Roze “in feite was dit de enige mogelijkheid om het werk uit te voeren. De weg van boven openbreken kon niet omdat het verkeer daar hinder van zou ondervinden.”

Deze bouwwijze vereist wel extra zorg aan de bekisting. Aannemer Salverda, die het werk in onderaanneming uitvoert voor Heijmans Infrastructuur, heeft het storten �van onderaf� proefondervindelijk onder de knie gekregen. “De optimale bekisting is gaande het werk ontwikkeld”, licht uitvoerder E. van de Werfhorst van Salverda ter plaatse toe. “Deze bouwwijze vereist een relatief zware bekisting om die enorme druk te weerstaan. De kist waar ook nog eens acht spankabeleinden zijn ingestort, wordt met dubbele balken gestempeld. Stalen centerpennen moeten opdrijving voorkomen.”

Omdat het een relatief vloeibare betonspecie betreft moet de bekisting vanwege de overdruk ook zo waterdicht mogelijk zijn. Zekerheidshalve wordt op de naden pur-schuim en aan de zijkant van de bekisting compriband aangebracht voor een optimale afdichting.

Door de specifieke eisen waaraan de bekisting moet voldoen, is het aantal stortdagen beperkt. Per dag worden vier dwarsdragers gestort. De verwerkingstijd vanaf de productie tot in de kist bedraagt maximaal anderhalf uur.

Het volstorten van een deviator vergt circa een half uur en kan na 48 uur worden ontkist. Graadmeter zijn de twee 5 centimeter brede ontluchtingsgleuven van een halve centimeter hoog. Het eindresultaat is beton met een strak uiterlijk of zoals Roze het omschrijft “behangklaar”.

Hoewel er bij de IJsselbrug geen alternatieven waren, is zelfverdichtend beton in feite voor alle bouwconstructies toepasbaar. Roze. “De kubiekemeterprijs van het beton ligt maximaal zo�n 75 procent hoger, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de lagere arbeidskosten. Bouwen met zelfverdichtend beton vereist weliswaar een aangepaste bouwmethode maar biedt wel veel toepassingsmogelijkheden.”

Reageer op dit artikel