nieuws

Passiefhuisnorm als nieuwe bouwstandaard Idee van Socrates

bouwbreed Premium

rotterdam – Een nieuwe organisatie ijvert zich voor de ontwikkeling van de passiefhuisnorm tot nieuwe bouwstandaard in Nederland. Op de BouwRai volgende week dinsdag treedt de Stichting Passief Bouwen.nl voor het eerst naar buiten. Kenmerk van een passiefgebouw is dat dit met heel weinig energie valt te verwarmen.

De Stichting is opgericht met als doel een organisatie te creëren die stevig wordt geschraagd door het bedrijfsleven en de onderzoekswereld. “We hebben als deelnemers grote spelers uit de isolatiewereld, de installatiebranche en die van de bouwers- en ontwikkelaars. Verder werken onderzoeksinstellingen zoals TNO en ECN mee”, somt voorzitter ir. Chris Zijdeveld op.

“Vanuit de onderzoeksinstituten werd mij twee jaar geleden gevraagd een rol te willen spelen in een organisatie voor passiefbouwen. Ik heb me al vanaf de jaren zeventig geprofileerd met energiezuinige bouw”, verklaart de oud-wethouder van Schiedam hoe de weg naar hem werd gevonden. Sinds zijn terugtreden uit het dagelijks gemeentebestuur in 1994 begaf hij zich op het pad van de lezingen en bestuursfuncties die te maken hebben met energiebesparing.

“Er bleek een grote behoefte te bestaan aan een club die het passiefbouwen wil stimuleren en die tevens goed geworteld is in de industrie. Voor de bedrijven is het niet moeilijk gissen naar hun motieven hierbij. De isolatiebranche en installateurs zien er goede handel in. Maar Zijdeveld noemt het passiefbouwen ook “een elegante techniek om in de kwaliteit van het bouwen een flinke sprong voorwaarts te maken”. Overheidsinstellingen en onderzoekers zien er daarom eveneens brood in, evenals een aantal ontwikkelaars, zoals BAM. Die werken volgens hem graag mee, “omdat ze willen laten zien dat dit soort dingen kunnen”.

Hij wil zijn stichting niet zien als een concurrent van de Stichting Passiefhuis Holland die is opgericht door architect Erik Franke maar eerder als een aanvulling. “Doel is de passiefbouw op grote schaal van de grond te krijgen, ook in de utiliteitssector en in de renovatie.”

Een passiefhuis heeft als kenmerk, stelt hij, een prettig binnenklimaat en een laag energieverbruik. Maar dan moet er wel goed zijn gebouwd. Dat is, weet hij, in Nederland nog lang niet vanzelfsprekend. De voorbeelden van ongelukkige bewoners die zitten opgescheept met een lawaaiig ventilatiesysteem en ongezonde lucht, kan hij zelf opsommen. De recente verlaging van de energieprestatienorm naar 0,8 heeft menigeen al zorgelijk doen kijken. Bij een passiefhuis is de energievraag voor verwarming nog eens vier keer zo laag.

“We weten: als je passiefbouwen wil bevorderen, moet je elke woning die met dit predikaat wordt opgeleverd, kritisch bemeten, van ontwerp en detaillering tot de manier waarop het wordt uitgevoerd. Anders zet je de deur open naar knoeiwerk en dat mag niet. We moeten voorzichtig beginnen, met een goed toezicht op de kwaliteit, en daarmee zulke overtuigende resultaten boeken, dat we zo de weg vrijmaken naar een bouw op grotere schaal. Daarvoor is het nu nog te vroeg, want het resultaat is afhankelijk van goed vakmanschap op alle niveaus.”

De recente discussie die over problemen die bewoners hebben met mechanische en balansventilatiesystemen zou volgens hem nooit hebben plaatsgevonden als deze goed zouden worden aangelegd. “Dat is helemaal niet zo moeilijk, zo is er een ISSO-publicatie die precies aangeeft hoe het moet. Maar als installateurs hun vakvoorschriften niet kunnen toepassen, kun je alleen nog maar je handen in wanhoop ten hemel heffen.”

Dat doet hij niet maar hij kijkt wel graag naar Duitsland, waar nu 30.000 passiefhuizen worden gebouwd. “Daar is meer waardering gebleven voor vakmanschap; beroepen als schilder en dakdekker hebben daar veel meer nog een statuur. Wij hebben dat in Nederland een beetje laten zitten en doordat het aanzien van het vak lager is, krijg je ook minder mensen die het willen doen. Misschien kunnen we dat aanzien hier dankzij de passiefbouw ook weer wat terugkrijgen.”

De Stichting Passief Bouwen.nl presenteert zich tijdens de openingsochtend van de BouwRai op dinsdag 4 april met een workshop. Een reeks medewerkers van de overheid, onderzoeksinstituten en bedrijven roert dan de tong over het onderwerp, onder voorzitterschap van Chris Zijdeveld. Op de BouwRai worden ook een seminar met presentaties van producten en diensten en een congres gehouden over passiefbouwen, op respectievelijk 6 en 7 april. Die twee activiteiten zijn georganiseerd door de Stichting Passiefhuis Holland.

De principes van de passiefbouw zijn niet nieuw. “Socrates heeft al beschreven hoe je in het oude Griekenland passief moest bouwen”, weet Zijdeveld. “De Arabische kashbah-huizen zijn een vertaling van passiefhuisprincipes naar het klimaat in die gebieden en ook de indianen werkten ermee. Je ziet het ook bij onze eigen voorouders: veel oude boerderijen zijn Noord-Zuid georiënteerd. De leilinden geven in de zomer schaduw terwijl ze in de winter de zon doorlaten. Dit soort aanpassingen zijn we vanaf zo�n anderhalve eeuw geleden kwijtgeraakt. Als het te warm wordt, gooien je er nu een airco tegenaan en als het te koud wordt, stook je bij.”

De principes van het passiefhuis lenen zich net zo goed voor verwarmen als voor koelen, meent hij. De airco is een energievreter van formaat en dat wordt met de economische groei in warme landen alleen maar meer. Een betere manier van bouwen zou veel kunnen schelen. Daarnaast kan in mediterrane gebieden in de zomer met een warmtepomp worden gekoeld waarbij de warmte wordt opgeslagen voor de verwarming in de winter. “Zo is airconditioning geen probleem.”

Reageer op dit artikel