nieuws

Woningen zijn cement dat oud en nieuw verbindt Portieken

bouwbreed Premium

rotterdam – Herstructurering mag niet betekenen dat alles wijkt voor nieuwbouw. Architect Gert Jan te Velde van het Rotterdamse bureau Van Schagen Architekten maakt zich sterk voor het behoud van naoorlogse woningen. Met de juiste renovatie dienen zij als verbinding tussen de oude waarden en het nieuwe elan van een wijk.

“Ik erger me aan de arrogante visie van bovenaf, die bepaalt wat goed is voor een wijk.” Het is al zo vaak gebeurd, stelt architect Gert Jan te Velde. Bestuurders proberen een ideale samenleving te maken door alles te slopen en opnieuw op te bouwen. Bij herstructurering van wijken vallen met die doelstelling complete tuinsteden van eind jaren vijftig en begin jaren zestig ten prooi aan de sloophamer .

Te Velde vindt dat deze wijken hun eigen bijzondere waarde en geschiedenis hebben. Door delen van de oude bebouwing op de juiste wijze te renoveren, blijft de sfeer in de wijk behouden. Bovendien zijn de woningen snel weer geschikt voor bewoners, waardoor de wijk niet lang een verlaten aanblik hoeft te tonen. “De woningen zijn het cement dat oud en nieuw met elkaar verbindt.”

Te Velde hecht veel waarde aan de mening van bewoners: “Zij kunnen vaak heel goed de kwaliteiten van een wijk aangeven. Door onze ideeën en hun wensen te combineren ontstaat een kwaliteit die terugkeer naar de wijk bevordert.”

“Er zijn gelukkig bestuurders en woningbouwcorporaties die verder kijken en de bestaande gebouwen op hun waarde schatten,” zegt Te Velde. Het bureau realiseerde diverse projecten in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. Woningstichting

De woningvoorraad uit eind jaren vijftig en begin jaren zestig is met relatief eenvoudige ingrepen geschikt te maken voor toekomstige bewoners. Bij renovaties van deze woningen deelt Van Schagen Architekten de casco�s opnieuw in.

Er ontstaan eenheden voor kleine huishoudens, grote huishoudens en seniorenwoningen. Middelen die het bureau hanteert zijn het horizontaal of verticaal samenvoegen van eenheden en aparte ontsluiting van deze nieuwe eenheden. Bijvoorbeeld met nieuwe liften en het toevoegen van woningen op het dak of op de kop van bestaande blokken.

Zo komen in een project in Amsterdam bejaardenwoningen op een tweede en derde verdieping met een eigen lift en galerij in plaats van een portiekontsluiting. De eerste twee lagen zijn onderverdeeld in eengezinswoningen met elk een eigen entree.

Het gebouw leent zich ook voor optoppen; de extra verdieping biedt ruimte aan eenheden voor kleinere huishoudens. Een deel van de portiekflats blijft gehandhaafd als betaalbaar woningaanbod. De kwaliteit van deze woningen is vergroot door grotere balkons, stijlvolle entrees en nieuwe inrichting van badcel, toilet en douche.

Architecten van deze wijken hadden beperkte middelen, maar konden vaak toch bijzondere elementen toevoegen. Die probeert het bureau te behouden en waar mogelijk te accentueren.

Op het technisch vlak besteedt Van Schagen Architekten veel aandacht aan geluids- en temperatuurisolatie. Het bureau bereikt geluidsisolatie tussen woningen met een verlaagd plafond van bijvoorbeeld metal stud en gipsplaat en zwevende dekvloeren. Een nog betere, maar duurdere oplossing is de volledige �doos in doos� constructie.

Koudebruggen

Bij het project �Complex 50� in Osdorp is ter voorkoming van koudebruggen voor het casco betonnen raster aangebracht met isolatie, gescheiden van het oude raster. Hierbinnen komen nieuwe, gevelsluitende elementen. De woningen zijn hiermee een halve meter dieper geworden.

Kunststof kozijnen van eerdere renovaties worden zoveel mogelijk vervangen door rankere houten kozijnen. Deze liggen dichter bij het originele ontwerp. “De extra kosten die deze keuze met zich meebracht werd in Rotterdam door subsidie gecompenseerd. Gelukkig zijn er fondsen voor het behoud van dergelijke architectonische waarden.”

Sociale woningbouw is duur. Bouwkosten van ingrijpende vormen van renovatie zijn niet minder dan nieuwbouw. De winst zit dan vooral in sloop- en grondkosten. Ontwikkelaars bekostigen de woningen voor de sociale sector uit verkoop van eenheden en nieuwbouw.

De ervaring van het bureau met deze renovatiemethode zijn goed. Zeventig procent van de bewoners keert doorgaans terug. Om de gegevens te staven is het bureau begonnen met een analyse van de projecten die door de jaren zijn gerealiseerd.

Herstructurering met behoud van oude waarde

Drie fasen van de renovatie van galerijflats in Osdorp.

Reageer op dit artikel