nieuws

Vervreemding op grote hoogte

bouwbreed Premium

Het is een vondst de geplande nieuwe wolkenkrabber bij Utrecht te vernoemen naar de schrijfster Belle van Zuylen. “Ik heb geen talent voor ondergeschiktheid”, is immers éen van haar bekendste uitspraken. Maar het kan nog driester. In Dubai, de snelst groeiende stad ter wereld, staat midden in de woestijn een reusachtig bord met de tekst: […]

Het is een vondst de geplande nieuwe wolkenkrabber bij Utrecht te vernoemen naar de schrijfster Belle van Zuylen.

“Ik heb geen talent voor ondergeschiktheid”, is immers éen van haar bekendste uitspraken. Maar het kan nog driester. In Dubai, de snelst groeiende stad ter wereld, staat midden in de woestijn een reusachtig bord met de tekst: �History is Rising�. Daar immers komt het hoogste gebouw ooit. De Burj Dubai zal meer dan 800 meter zijn maar hoe hoog precies wordt geheimgehouden, zodat die eer niet kan worden weggegrist door een ander land waar schielijk een hoger gebouw wordt neergezet. Zo�n race lijkt in Nederland tussen de grote steden aan de gang. Het werken aan een fiere skyline van de stad is een hype. En dat terwijl hoogbouw tot de jaren zestig een taboe was. In 1931 raakten de Amsterdammers er niet over uitgepraat. Wielrijders stapten af op het Victorieplein en keken verwonderd naar een enorm gebouw. Dit kenden ze alleen van plaatjes uit Amerika. Een woontoren van 48 meter hoog had architect Staal gemaakt. Onmiddellijk kreeg zijn schepping de bijnaam de Wolkenkrabber en die naam heeft het 75 jaar later nog steeds – en dat voor zo�n klein torentje. Het is ook een

Amsterdamse architect, Pi de Bruijn, die nu het ontwerp heeft gepresenteerd voor de Belle van Zuylentoren: maar liefst vijfmaal zo hoog als dit eerste flatgebouw uit de Nederlandse geschiedenis.

Lof en kritiek gingen gelijk op in de reacties.

In minstens één opzicht is de wolkenkrabber op een verdienstelijke manier vernieuwend. Met de breed vertakte voet is een fraaie oplossing bedacht voor het al vaak gesignaleerde probleem dat de plinten van Nederlandse hoogbouw saai en doods zijn, zeker �s avonds. Op de treden van de Belle van Zuylentoren zijn de terrassen van de woningen gesitueerd. De voetganger hoeft zich naast deze toren niet unheimisch te voelen. Maar er zijn twee grote nadelen. Hoogbouw wordt vaak gepresenteerd als hét alternatief voor een almaar uitdijende verstedelijking. In het vlakke veenweidelandschap zal de nieuwe toren echter tot op vijftig kilometer afstand te zien zijn. Op deze manier dringt de stad juist tot in de wijde omtrek de beleving van landelijkheid binnen.

De planologische structuur van de Randstad wordt nu nog bepaald door stedelijke kernen met elk een eigen identiteit, gegroepeerd rondom het open landschap van het Groene Hart. Die structuur maakt West-Nederland uniek en zeer afwijkend van de almaar uitdijende wereldsteden met veel hoogbouw, die in zoveel landen beeldbepalend zijn.

Het andere bezwaar is het wonen op zo�n grote hoogte. Zullen bewoners niet een gevoel van vervreemding krijgen als ze zó ver van de vaste grond verwijderd zijn? En hoe zal het zijn om in je bed te voelen hoe de toren meezwaait met de wind?

In Chicago bevinden zich de hoogst gelegen woonappartementen ter wereld: op de bovenste verdiepingen van het 344 meter hoge John Hancock Center wonen mensen. Het moet nog maar blijken of Nederlanders daar ook trek in hebben.

Reageer op dit artikel