nieuws

Normen, nu ook voor Schiphol Gebroken beloften

bouwbreed Premium

In de slepende discussie over uitbreiding en overlast van Schiphol heeft de commissie-Eversdijk deze week een belangrijk standpunt bekend gemaakt. Er moeten harde grenzen komen voor de luchthaven. Joris Wijnhoven onderschrijft die visie: “De tijd is aangebroken dat Schiphol als een gewoon bedrijf wordt beschouwd dat zich aan de regels houdt.”

Ze had er een aantal jaar voor nodig, maar de commissie Vliegtuiggeluid onder leiding van CDA-senator Huib Eversdijk heeft deze week klare wijn geschonken: het is hoog tijd voor fatsoenlijke geluidsgrenzen voor Schiphol. Eversdijk adviseert Kamer en kabinet te kiezen voor een stelsel van geluidsgrenzen dat daadwerkelijk bescherming biedt aan omwonenden in een ruime cirkel rondom de luchthaven. Geschiedt dat niet, dan kunnen we net zo goed ophouden met het stellen van milieuregels aan de luchthaven. Eversdijk zet de discussie terecht op scherp. Voor dubbelhartige keuzes is geen ruimte meer.

Duidelijk is na tien jaar dat de zogeheten �Dubbeldoelstelling� uit 1995 niet méér was dan een eufemistische marketingterm, om twee onverenigbare grootheden te verenigen. Schiphol mocht groeien, maar het milieu zou beter worden. Door een nieuwe landingsbaan zou er minder over bewoond gebied worden gevlogen, waardoor mensen minder last zouden hebben van het vliegverkeer. Door zuiniger en schonere machines, zou ook de luchtkwaliteit in de hand worden gehouden. Politici wilden dit maar al te graag geloven, want het lastige dilemma tussen economie en milieu werd zo omzeild. Erg Nederlands. Maar ook erg onverstandig. De bijdrage van de luchtvaartsector aan het Nederlands aandeel in het broeikaseffect is ondertussen opgelopen tot ruim tien procent. De luchtkwaliteitsnormen rond Schiphol worden fors overschreden. De kans op een tweede Bijlmerramp is sinds 1990 verdubbeld, vooral door de groei van het aantal vluchten. En het aantal klachten van omwonenden in de gebieden die al lang overlast hebben, neemt nauwelijks af, terwijl de gebieden rond de nieuwe Polderbaan op hun kop staan. Bewonersorganisaties schieten als paddestoelen uit de grond.

Onacceptabel

De dubbeldoelstelling bleek eenrichtingsverkeer te zijn: Schiphol groeide van 200.000 vluchten in 1990 naar 405.000 in 2005. En nog klaagt Schiphol dat binnen het huidige stelsel de rek eruit is en heeft het zelfs over scenario�s tot 800.000 vluchten �als de markt daarom vraagt�. Een kind snapt dat met dit soort cijfers fatsoenlijke milieuregels niet in acht worden genomen.

De tweede belofte uit de dubbeldoelstelling wordt niet ingelost. Er moet dus worden gekozen. Los van de onjuistheid van de stelling dat de Nederlandse economie afhankelijk zou zijn van de verwezenlijking van alle groeiambities van Schiphol, hebben omwonenden en milieu recht op bescherming tegen het vliegtuiggeweld. Het is dan ook onacceptabel dat voor Schiphol een status aparte zou worden gecreëerd. Net als bij elk ander bedrijf moeten ook de groeiambities van Schiphol passen binnen de milieurandvoorwaarden. Zulke regels prikkelen de luchthaven juist beter haar best te doen zo schoon, stil en zuinig mogelijk te opereren. Die technologische vooruitgang kan dan worden benut voor groei binnen de randvoorwaarden en voor meer rust voor omwonenden. De commissie Eversdijk schets een goed beeld van een verbeterd systeem van geluidsnormen: er moet een flink aantal handhavingspunten bij, vooral in het buitengebied, waar ook een maximum moet komen voor de jaarlijkse hoeveelheid herrie. Uitgangspunt daarbij is de politieke belofte dat de situatie verbetert ten opzichte van 1990.

Gecompenseerd

De gebruikte rekenmethode, waarvan Eversdijk heeft aangetoond dat die veel te optimistisch is, wordt aangescherpt aan de hand van meetgegevens. Er mag niet worden toegegeven aan de eis van de luchtvaartsector om te werken met �flexibele grenzen�, waarbij een overschrijding op de ene plek ergens anders mag worden gecompenseerd. Dat biedt geen bescherming. Kortom: politici moeten nu duidelijke keuzes maken. Volgen ze het rampscenario, en worden omwonenden en milieu vogelvrij verklaard? Of zijn we inmiddels zakelijk genoeg om Schiphol als een normaal bedrijf te beschouwen dat zich aan gewoon aan de regels moet houden als ieder ander in ons land?

Dubbelbesluit. Schiphol mag een nieuwe landingsbaan aanleggen, maar de groei wordt begrensd door een stelsel van milieugrenzen waardoor de situatie voor lawaai beter wordt dan het ijkjaar 1990.

Vervuiling en neerstortgevaar worden teruggedrongen tot het niveau van dat jaar.

Tijdelijk Overleg Platform Schiphol (TOPS) wordt ingesteld. De milieubeweging en luchtvaartsector proberen tevergeefs tot een advies te komen aan de politiek over een fatsoenlijk stelsel milieugrenzen.

Tweede Kamer stemt in met Wet Luchtvaart. De nieuwe wet schiet zwaar tekort om milieu en omwonenden, zoals was beloofd, te beschermen. De burgerinitiatiefwet Luchtvaart van onder meer Milieudefensie, waarin die bescherming wél wordt geboden, krijgt onvoldoende politieke steun.

Minister Netelenbos moet alle zeilen bijzetten om de wet door de wantrouwende Senaat te lozen. Ze doet de toezegging de wet na drie jaar grondig te evalueren en na te gaan of de beloftes wel worden waargemaakt.

Begin van dit jaar treedt de wet in werking. In de zomer al suggereert Schiphol een rekenfout te hebben gemaakt, waardoor ze niet voldoende vluchten meer kwijt kunnen op de Zwanenburgbaan. De Kamer zwicht voor de manipulatie en stelt de regels bij. Van Geel geeft aan van de veiligheidsregels af te willen, omdat deze de groei van de luchthaven belemmeren. Milieudefensie wint een rechtszaak tegen de staatssecretaris hierover. Nadat professor Berkhout zijn opdracht om een stelsel van geluidsgrenzen te ontwikkelen heeft ingeleverd (omdat hij teveel werd tegengewerkt), krijgt CDA-senator Huib Eversdijk een nieuwe opdracht van staatssecretaris Schultz.

Er wordt een begin gemaakt met de evaluatie van de Wet Luchtvaart. Luchtvaartsector, en belangenorganisaties mogen suggesties doen ter verbetering van de wet.

Eversdijk zet de discussie op scherp: bewoners in het buitengebied hebben recht op bescherming, óók als dit de groeimogelijkheden van Schiphol beperkt.

Kans op tweede Bijlmerramp

Reageer op dit artikel