nieuws

Verdiepte bak schopt planning hsl in de war Wie doet wat – Zuid-Holland Midden

bouwbreed

zoetermeer – Een speciale systeemkist uit het Alpengebied heeft het aantal ploegen op het hsl-tracé tussen de boortunnel en Rotterdam beperkt. Het was een van de optimalisaties die bouwcombinatie Zuid Holland Midden voor de hsl-organisatie in petto had.

De tunnelbak bij Bergschenhoek heeft contractmanager Bastiaan Sommeling van Rijkswaterstaat de meeste hoofdbrekens gekost. De bewoners van de nabijgelegen woningen, lobbyden met succes bij de Tweede Kamer. Het politieke besluit om van de half verdiepte bak deels een verdiepte bak te maken, zorgde dat de hele planning van de hsl zeven maanden naar achteren schoof.

“De aannemer had het ontwerp al helemaal klaar, dus we hadden meteen negen maanden achterstand. Twee ervan hebben we ingelopen en de planning van de hele lijn verschoof daardoor van oktober 2006 naar april 2007.” Om zo min mogelijk tijd te verliezen, is dat deel van het ontwerp uit de totaalplanning gelicht. Saillant detail: op de info-borden naast de weg staat nog altijd dat Rijkswaterstaat aan een halfverdiepte bak werkt.

De aannemer is schadeloos gesteld voor het ontwerp dat de prullenbak in kon. De droge bouwmethode moest voor het extra verdiepte deel plaatsmaken voor een natte variant. De bak bleef daarna het meest kritieke punt in het tijdpad voor dit deel van de hsl, maar de opleveringsdatum voor de ruwbouw van 14 februari jl. is gehaald. “Met een strenge winter was dat zeker niet gelukt”, blikt Sommeling terug.

Projectdirecteur Harry Kruizenga van de combinatie Zuid Holland Midden beaamt de krappe planning. Hij is tevreden over het verloop van de werkzaamheden en heeft het design & construct-contract niet als lastig ervaren. “Daar hadden we al ervaring mee opgedaan bij de Maeslandtkering. Wel was nieuw dat we zelf de 1100 benodigde vergunningen moesten regelen.”

Met name de gemeente Bleiswijk lag dwars bij de afgifte van de benodigde papieren voor het viaduct. “Daardoor konden we niet van twee kanten tegelijk richting A12 bouwen. Om opleveringsschade te beperken hebben we zelfs een bonus gekregen.”

Kruizenga betreurt het dat er steeds meer kritiek klinkt op het project. “Zonder hsl hadden we als Nederland echt de boot gemist. Dat geldt trouwens ook voor de Betuweroute. Anders staan Rotterdam en Schiphol op de langere termijn buitenspel vanwege de slechte bereikbaarheid. In plaats van te jeremiëren, zouden we eens wat trotser op die projecten moeten zijn.”

Voor dit deel van het traject zijn ruim achthonderd risico�s in kaart gebracht. Het heien bij het ING-gebouw bij Rotterdam was het grootste. Op nog geen 50 meter van het tracé staan supergevoelige mega-computers. “De bank was op zijn zachtst gezegd bezorgd over de heiplannen.” Achteraf was er geen vuiltje aan de lucht. Door alles vol te hangen met metertjes werd aangetoond dat de medewerkers die door het gebouw lopen meer trillingen veroorzaakten dan het heien van de 25 meter lange palen. De veel duurdere boor-alternatieven konden in de kast blijven.

Zestienhoven

Het nabijgelegen vliegveld Zestienhoven was een andere complicatie. Om de vliegtuigen niet te storen, mag materieel niet hoger zijn dan 8 meter en dat is karig voor het aanbrengen van diepwanden. Een speciaal graafmachientje zonder hoge giek bood uitkomst. Twee jaar lang heeft de aannemer elke nacht van 02.00 tot 05.00 uur gewerkt. “Een enorme klus. Vooral bij het inhijsen van de 30 meter grote wapeningsnetten was de inzet van groot materieel onmisbaar. Toen we aan de klus begonnen, wisten we niet eens zeker of we wel �s nachts mochten werken”, weet Kruizenga zich te herinneren.

Een vervelende complicatie was de verzakking van een rij nabijgelegen huizen bij de tunnel Noordrand in Rotterdam. Door grondwateronttrekking voor de tunnel ontstonden scheuren in de muren. “Onmiddellijk zijn we water gaan terugpompen en is de bouwtrein verkort. Maar het was veel extra overlast voor omwonenden.” Inmiddels is 80 procent van de schadeclaims afgehandeld.

De enorme bergen grond die vrijkwamen bij de verdiepte bak en tunnel plaatsten Sommeling voor een ander probleem. Afvoeren bleek duur. Op dat gebied vonden de provincie, de gemeente Berkel en Rodenrijs en de projectorganisatie elkaar. De provincie kreeg een bouwweg voor de aanleg van de provinciale weg, de gemeente kreeg gratis grond voor bedrijventerrein Oudenland en de projectorganisatie hoefde alleen de vervoerskosten te betalen.

De N470 is volop in uitvoering. Een hoog viaduct verraadt de passerende trein bij Berkel. Op het treintracé liggen in keurige stapels van twee keer vijf de betonnen dwarsliggers klaar voor de volgende fase in het project.

Om nieuwsgierige omwonenden op gepaste afstand te houden, heeft de projectorganisatie kijktorens gebouwd. “In Rotterdam lijkt de belangstelling van omwonenden groter dan elders. Het is een echte bouwstad”, heeft E. Hesp van communicatie gemerkt. Op een gegeven moment waren containers geplaatst om de geluidsoverlast te beperken. “Kreeg ik meteen telefoontjes van omwonenden dat die het uitzicht belemmerden.”

Deelprojecten

Dit contract van de hsl valt uiteen in vier deelprojecten: de zettingsvrije plaat, het spoorviaduct, de verdiepte bak en de tunnel aan de Noordrand van Rotterdam. Sommeling is vooral gecharmeerd van het viaduct bij Bleiswijk. Niet zonder trots rijdt hij regelmatig over de A12 onder “de poort naar de Randstad”.

Het kunstwerk is 6 kilometer lang en staat op 8 meter hoge palen. Boven de A12 is de afstand tot maaiveld zelfs 10 meter. De aannemer heeft voor het langste spoorviaduct van Nederland een speciale systeemkist uit Zwitserland gebruikt. De kist wordt veel in berglanden gebruikt en heeft als voordeel dat veel minder ploegen nodig zijn. De kist kon in een week 35 meter dek aan, terwijl met de traditionele werkwijze zes tot acht weken nodig zijn.

Een goede vondst van de bouwers, vindt Sommeling. Hij heeft er wel voor gewaakt dat de experimenten gecontroleerd plaatshadden. “Met design & constructcontracten hoort de opdrachtgever zich te beperken tot het formuleren van functionele eisen. Daar ben ik groot voorstander van. Maar je moet dan wel blijven opletten of er extra risico�s in het ontwerp sluipen.”

Contractinhoud contractgegund aanbedrag in miljoenen euro�s

Onderbouw Zuid Holland Midden4,5 km zettingsvrije plaat, Bouwcombinatie HSL390

3 km verdiepte bak, Zuid Holland Midden:

4 km tunnel, BAM NBM Infra en Heijmans

Bovenbouwrails, beveiliging, elektriciteit 25KV,Infraspeed: Fluor Daniël, jaarlijks 105 gedurende 25 jaar

communicatie, geluidsschermen BAM NBM, Siemens, Innisfree,

voor het gehele tracéCharterhouse

De onderbouw van de

101 kilometer hsl-zuid is

zo goed als klaar. De aannemers maken plaats voor spoorbouwers. Cobouw blikt met Rijkswaterstaat en bouwers in zeven delen terug hoe de diverse deelcontracten van de lijn zijn

Dit is het derde deel van de serie, eerdere delen verschenen op 11 en 18 augustus.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels