nieuws

Sporen stenen tijdperk op tracé Hanzelijn

bouwbreed

hattemerbroek – Op het tracé van de Hanzelijn zijn sporen uit de steentijd gevonden (11.000 voor Chr.) en nederzettingen van de hunebedbouwers. De archeologen zijn opgetogen over de unieke vondsten in de IJsseldelta, maar ProRail verwacht niet dat de planning voor de spoorlijn daardoor zal vertragen.

Het is modderig in het grasland van boer Beltman, waarin zowel proefsleuf 25 als 26 wordt gegraven. “Dat was niet de afspraak”, bromt hij vanaf zijn trekker. ProRail pacht zijn land tot 31 december om archeologisch onderzoek te doen. “Het is een grote bende”, doelend op de graafmachine die dwars op zijn land 140 meter lange sleuven graaft. Hij weet dat hij op de langere termijn zal worden uitgekocht, omdat langs de A28 op zijn land de Hanzelijn Lelystad met Zwolle gaat verbinden. Maar dit jaar en mogelijk ook volgend jaar is het tracé het domein van archeologen. Op een stuk van 24 hectare is nu 5 procent opengegraven.

Vooral bij Hattemerbroek heeft dat afgelopen maanden tot verrassende resultaten geleid. Archeologen gingen ervan uit dat de IJssel alle sporen zou hebben weggevaagd, maar niets blijkt minder waar. Er zijn verschillende nederzettingen van het Trechterbekervolk gevonden, de eerste boeren in het noorden van Nederland ruim 3000 voor Chr. In verschillende sleuven zijn de sporen van palen van boerderijen en hekjes gevonden. De vondst van scherven aardewerk uit die periode ondersteunen de theorie, aldus Jeroen Flamman die het archeologisch onderzoek leidt. Nog nooit eerder zijn bewoningsresten gevonden van de hunebedbouwers en dat maakt de opgraving uniek. In dit gebied ontbreken echter de hunebedden, “omdat hier geen grote stenen waren”.

Tot grote verrassing van de archeologen had de ongestoorde zandlaag onder de dikke klei- en veenlagen nog meer verassingen in petto. Er zijn namelijk ook sporen aangetroffen van bewoning van 6000 jaar en zelfs van 11.000 jaar voor Chr. In de IJsseldelta zijn niet eerder bewoningsresten uit de steentijd aangetroffen. Vol trots laat Flamman zo�n zestig resten van twee vuurstenen knollen zien die ruim tienduizend jaar terug in stukken zijn gehakt voor stenen werktuigen. “Hier heeft iemand in zijn tent zitten hakken en dit achtergelaten. Het ging uiteindelijk om de mooie lange afslagen om speerpunten en andere werktuigen van te maken. En die zijn natuurlijk meegenomen”, vertelt hij glunderend. “Het zijn tijdgenoten geweest van de rotstekenaars uit Frankrijk en Spanje.” Van deze bewoners zijn verder vuurkuilen aangetroffen.

Van latere bewoners uit de steentijd zijn vuurstenen gevonden en rode oker. Dat laatste is een kleurstof die onder meer werd gebruikt om leer te looien.

Op het tracé langs de 50 kilometer lange Hanzelijn wordt op negen locaties archeologisch onderzoek verricht. Ongeveer 2 procent van het bouwbudget van 900 miljoen euro is ervoor gereserveerd. De archeologen moeten nog precies bekijken in hoeverre de vondsten het tracé kruizen. “Alleen als er echt een nederzetting wordt aangetroffen, heeft de opgraving gevolgen voor het bouwproject.” In dat geval is het waarschijnlijk dat daar een ander talud wordt gekozen, waardoor de resten ongestoord in de ondergrond kunnen blijven zitten. “Dat is op sommige plekken van de Betuweroute ook zo opgelost.”

Het is de bedoeling dat de archeologen eind volgend jaar plaatsmaken voor de bouwers. Bouwmanager K. van Leeuwen verwacht geen vertraging. Op andere delen van het tracé is de aanbesteding al in volle gang. Zo zijn afgelopen week vijf bouwcombinaties uitgenodigd om een aanbieding te doen voor de tunnel onder het Drontermeer en over ruim een week begint de aanbestedingsprocedure voor het �Nieuwe Land�. Zonder vertraging zal de trein in 2012 kunnen rijden. Op dit moment wordt nog gewerkt aan een ontwerp voor treinen die 200 kilometer per uur rijden, maar de opties voor een snellere lijn liggen nog open voor het geval de Zuiderzeelijn definitief niet doorgaat.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels