nieuws

Uitbesteden is een kunst uit ervaring

bouwbreed

Ondanks de vele voordelen die het uitbesteden van bedrijfsprocessen voor de overheid met zich meebrengt, blijkt dat de Nederlandse overheid daartoe nog onvoldoende is voorbereid. Het zelf doen is in de meeste gevallen het uitgangspunt; de gedachte om belangrijke delen van bedrijfsprocessen uit te besteden speelt – vreemd genoeg – nauwelijks een rol. Allerlei voordelen, zoals toegang tot de nieuwste kennis en technologieën of kwaliteitsverbetering van de publieke dienstverlening, worden nog onvoldoende als toegevoegde waarden van uitbesteding gezien. In dat opzicht kan de overheid volgens Robbert Coops veel leren van de uitvoerende bouw waar uitbesteden, onderaannemen en partnerships tot de gebruikelijke methoden behoren om het eigen specialisme voldoende te kunnen inzetten.

Dat de voordelen van het uitbesteden van processen aan een marktpartij groter zijn dan aan een andere partij binnen de publieke sector, zoals een gemeente, waterschap of provincie, lijkt voor de hand te liggen. Maar niet alleen kostenreductie, ook de versterking en innovatie van de kwaliteit van de publieke dienstverlening behoren serieuze en ook zakelijke overwegingen bij het uitbesteden te zijn.

Toch aarzelen ministeries en uitvoeringsorganisaties om daadwerkelijk een slag te maken waardoor een kleinere, op kerntaken ingerichte overheid ontstaat. Daardoor wordt ook een kans op een verbetering van de dienstverlening aan burgers gemist, aldus Jeroen Haster, partner bij Accenture Overheid.

Op sommige terreinen – zoals bij de uitvoering van subsidies, inning van heffingen, informatie- en communicatietechnologie, educatie of klantenservice – ligt het uitbesteden van bedrijfsprocessen erg voor de hand, maar het ontbreekt nog te veel aan echt overtuigende voorbeelden. Althans vanuit de Nederlandse rijksoverheid bezien; in omringende landen maar ook in andere sectoren, zoals de bouw, zijn dergelijke uitbestedingen heel normaal.

Onbekendheid

Het is daarom vreemd dat diezelfde overheid zo weinig moeite doet de onbekendheid met nieuwe en praktische vormen van uitbesteden en de daarmee gepaard gaande kostenoverwegingen weg te nemen. Dat geldt ook voor de meer psychologische en politieke aspecten, zoals de ministeriële verantwoordelijkheid, die nog steeds een struikelblok blijken. Daardoor blijft de cultuur van de overheid gericht op het zelf doen, terwijl samenwerking met derden duidelijke voordelen oplevert. Het onderzoek “Zelf doen of samen met anderen” geeft aan dat het op afstand plaatsen van processen – zoals in een zelfstandige bestuursorganisatie – op zichzelf efficiënt is, maar dat het verplaatsen naar de private sector beduidend meer soelaas biedt. Alleen al daarom is het opvallend dat de rijksoverheid het uitbesteden nog zo weinig als een serieuze en aantrekkelijke optie beschouwt. Het ontbreekt kennelijk nog te veel aan vertrouwen bij de overheid en uitvoeringsorganisaties om outsourcing structureel te overwegen. Het ontbreekt aan durf en een strategische toekomstvisie voor deze vorm van verzelfstandiging.

Het concept wordt nochtans door diezelfde rijksoverheid gezien als kansrijke oplossingsrichting, niet als een bedreiging voor de positie van ambtenaren.

De impasse bij de rijksoverheid waar het gaat om een verantwoorde vorm van uitbesteden valt te doorbreken door het expliciteren van de eigen procesinrichting. Alleen dan is het mogelijk een juiste afweging voor een eventuele uitbesteding te maken. Het realiseren van zo�n cultuuromslag en het verbeteren van de werkprocessen zijn de eerste acties die moeten worden ondernomen. Gebeurt dat niet of onvoldoende professioneel dan worden er kansen gemist om een efficiëntere, meer klantgerichte en vooral ook goedkopere overheid te laten ontstaan. En wie zou daar nu niet voor kunnen zijn?

met anderen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels