nieuws

Rupstunnel kruipt langzaam onder A12

bouwbreed

bleiswijk – Er verplaatst zich een beest dwars onder de snelweg A12 bij Bleiswijk. Het is gelukkig geen kwaaie en Heijmans Beton- en Waterbouw houdt m goed in het gareel met vijzels, trekstangen en een omvangrijk monitorsysteem, zo bleek eerder deze week in een gesprek met Heijmans. Het betreft een rups die is opgebouwd uit vier flexibele aan elkaar verbonden betonnen moten die tezamen een nieuwe fietstunnel vormen. De rups beweegt zich met een snelheid van 30 centimeter per uur op 1,4 meter onder het asfalt door zonder hinder voor het voortrazende verkeer.

Met de rupstechniek of HeijCatt-methode trekt en duwt Heijmans Beton- en Waterbouw een tunnel niet in één keer door een dijk maar laat hem in verscheidene moten als het ware door de dijk heen kruipen. De keuze voor de techniek is volgens ing. G. de Jong, bedrijfsleider regionale projecten, gebaseerd op grond van een zorgvuldige risicoanalyse en budgettaire overwegingen.

“We hoeven geen dodemansbed te maken om de tunnel onder de A12 door te trekken. Bovendien is het slaan van een damwand in de slappe grond ter plaatse sowieso een probleem, met zettingen van het dijklichaam tot gevolg.” Met de HeijCatt-methode ontleent Heijmans de dodemanskrachten aan de moten die niet bewegen en de werkvloer.

Leerproject

Uiteraard gaat het erom dat Heijmans een complete fietstunnel aflevert die voldoet aan alle eisen maar het is voor Heijmans Beton- en Waterbouw ook een groot leerproject. Ing. M. Makkink, senior projectleider verplaatsingstechnieken bij Heijmans: “Het gaat ons om data, data en nog eens data. Wat we hier maken is absoluut vernieuwend. Met het rupsen, passen we een nieuwe techniek toe. Daarom willen we samen met ProRail en Rijkswaterstaat zo veel mogelijk van het project leren met het oog op de verdere ontwikkeling van het concept en bouwmethode. Vandaar onze behoefte aan het ophoesten van een maximale hoeveelheid informatie.”

De tunnel wordt met de grootste precisie door de dijk gestuurd. Permanent draaien de computers om de input van meetgegevens te verwerken. Voor het geval de eerste moot met open graaffront en frietsnijder uit zijn lijn loopt, is de rups in zijn beoogde baan te sturen. De maximale tolerantie over een lengte van 55 meter bedraagt 9 centimeter.

Heijmans heeft vooraf een zeer uitgebreide risicoanalyse opgesteld die het gedrag van de tunnel voorspelde. Aan de hand van de data ziet de aannemer dat de onderkende risico�s daadwerkelijk optreden. Makkink benadrukt dat dat juist de bedoeling is. “Laat ze optreden want alleen dan weten we eventuele problemen te tackelen.” De aannemer krijgt in ieder geval de tijd de benodigde gegevens te genereren. “Ik wil niet zeggen dat we alle tijd van de wereld hebben, maar van tijdsdruk als zodanig is bij dit project geen sprake, de feitelijke procesgang wordt gestuurd door zorgvuldigheid en niet door tijd”, aldus De Jong.

In feite bestaat het project uit de realisatie van twee fietstunnels waarvan één tunnel onder de dubbele spoorlijn loopt die op een eigen dijk staat en één onder de A12. Voor de tunnel onder het spoor is gekozen voor de �traditionele� trekmethode waarbij de aannemer gebruik maakte van een dodemansbed. Het intrekken van de tunnel gebeurde tijdens een buitendienststelling van het spoor.

Een stremming op de A12 was echter geen optie. De Jong: “Rijkswaterstaat had één centrale eis: geen hinder voor het verkeer.” Dat lijkt uiteraard een gerechtvaardigde eis maar met een beoogd tunneldak dat zich slechts 1,4 meter onder het asfalt bevindt, vergde dat met betrekking tot de uitvoering veel voorbereiding. Want om te voorkomen dat een zetting in het wegdek ontstaat, moet elke beweging van tunnel en dijk nauwlettend in de gaten worden gehouden.

Om te voorkomen dat de grond tussen de moten in de tunnel terechtkomt, zijn rubberen slabben aangebracht. Het inspuiten van bentoniet tussen de moten en de grond vermindert de wrijving. Makkink: “Het kraantje gaat alleen aan als een van de moten beweegt om de grond rond de moten zo min mogelijk te roeren.” Omdat evengoed nog kans bestaat dat de rupsende tunnel de weg erboven een stukje horizontaal meeneemt, past de aannemer een anti-drag systeem toe. Hiervoor is een rol staal bovenin het voorste gedeelte van de tunnel geplaatst waarvan het losse eind is gefixeerd op het talud. Bij het inschuiven draait de rol af en schuif de tunnel onder het dunne staal (0,5 millimeter) door. Voor het geval het wegdek plotseling toch zakt, heeft Heijmans een asfaltploeg achter de hand die binnen drie uur ter plaatse is.

Heijmans kent een V3-programma waarin onder meer strategieën staan over technieken waarbij de infrastructuur niet of minimaal wordt gehinderd tijdens de bouw. Het rupsen van een tunnel is dus een duidelijk voorbeeld van zo�n V3-project.

Op 15 juli komt de rups op het middenterrein aan tussen het dijklichaam van de A12 en van de spoorlijnen. Aan het einde van dit jaar levert Heijmans het werk op.

Projectgegevens:

Realisatie fiets- en voetgangerstunnels Rottemeren

Initiatiefnemer

Recreatieschap Rottemeren

Opdrachtgever

Grontmij Maunsell ICS

Heijmans Beton- en Waterbouw

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels