nieuws

Verdrogende veenkade wordt waterafstotend

bouwbreed

wilnis – Verdrogende veengrond oxideert niet alleen, het veen dat achterblijft wordt grotendeels waterafstotend. Dat is een onderschat fenomeen volgens de Wageningse hoogleraar C. Ritsema, dat verwoestende gevolgen heeft voor veenkaden.

Om anderhalf jaar onderzoek naar veenkaden af te ronden organiseerde kenniscentrum Stowa van de waterschappen vrijdag een symposium in het dorpshuis van Wilnis. Sinds in de nazomer van 2003 in dit Utrechtse plaatsje een verdroogde veenkade doorbrak, zijn alle waterschapsmedewerkers in Nederland extra alert op droogte. Vooral na 1 april, de officiële start van het meteorologische droogteseizoen. Vanaf dat moment registreert het KNMI het cumulatieve neerslagtekort op zijn website.

Maar dijkbeheerders die dan pas alert worden, zijn eigenlijk al te laat, waarschuwde ir. H. van Hemert van de Stowa. Onder andere vanwege het feit dat droog veen water afstoot. Zo extreem droog was de zomer van 2003 volgens Van Hemert namelijk helemaal niet. In mei van dat jaar was er juist heel veel neerslag gevallen, maar die drong vanwege het waterafstotende effect helemaal niet in de dijk door.

Achteraf gezien was er toen dus al bijna geen redden meer aan voor de beruchte kade in Wilnis. De maanden februari tot en met april van 2003 waren extreem droog geweest, waarna er geen druppel regenwater meer door de dijk drong om die massa te geven. Al moest er nog wel een kortsluiting tussen het boezemwater en de watervoerende zandlaag onder de dijk tot stand worden gebracht om de dijk te laten bezwijken.

Prof.dr. C. Ritsema van de Universiteit Wageningen weet alles van veengrond en hield een gloedvol betoog over het bijzondere gedrag van de bodemsoort. Niet alleen veen, maar ook veel andere grondsoorten kunnen waterafstotend worden. Dat hangt samen met het gehalte organisch materiaal en de afbraakproducten van planten en schimmels. Die vormen een coating om de korrels, die voorkomt dat het water in de grond kan doordringen. En als dat na langdurige regenval toch gebeurt, dan kiest het water preferente banen. Het verspreidt zich dus niet homogeen door het dijklichaam, maar loopt weg via kleine inwendige kanaaltjes, waarvan de coating is weggespoeld.

Gelukkig is er wel iets aan te doen, meldde Ritsema. Ten behoeve van golfterreinen en landbouwgronden zijn sprays ontwikkeld. Ook kunnen zeolieten of speciale schuimkorrels door de grond worden gemengd. Maar waterschappen roeren natuurlijk niet graag door hun dijklichamen, beseft ook Ritsema. Hij vermoedt dat een dunne kleikap boven op de veendijk hen nog het beste helpt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels