nieuws

Arnhem kiest voor collectief bodemwarmtesysteem Exploit atie

bouwbreed

arnhem – Het gecompliceerde meervoudige ruimtegebruik in het stationsgebied van Arnhem en het ontbreken van een goede gasinfrastructuur maakte een collectief bodemwarmtesysteem noodzakelijk. De gemeente legt het systeem aan voor eigen rekening en risico en besteedt de exploitatie van het kant-en-klare eindproduct binnenkort aan.

Het Rotterdamse ingenieursbureau Techniplan Adviseurs verzorgde het ontwerp van het bodemwarmtesysteem en voert de directie over de uitvoering die bijna is afgerond.

Het hart van het systeem wordt gevormd door vier warmte- en vier koudebronnen aan de uiteinden van de 300 meter lange bouwkavel langs het spoor in Arnhem. “Alleen dat al zou bij een traditionele aanpak nooit mogelijk zijn geweest”, maakt ing. D. van der Kooij van Techniplan duidelijk. “Dan zouden de eigenaren van de verschillende kantoortorens de watervoerende laag op zo�n 180 meter diepte elk vanaf hun eigen grondgebied aanboren. Daarmee zouden ze elkaar erg in de weg zitten en de buffercapaciteit van de bodem onvoldoende worden benut.”

Gecompliceerd

Bovendien was het door de gecompliceerde ruimtelijke opzet van Arnhem Centraal helemaal niet mogelijk zelf bronnen te slaan. Veel kantoren komen immers te staan op een parkeergarage van een heel andere eigenaar, boven op het stationsgebouw, of pal tegen de spoordijk aan.

Architect Ben van Berkel, verantwoordelijk voor het masterplan van Arnhem Centraal, combineerde allerlei ruimtelijke functies op een klein gebied, waardoor de juridische aanspraken op de grond onder de gebouwen zeer gecompliceerd is. Vandaar dat al in een vroeg stadium is gekozen voor een collectieve aanpak. Die heeft inmiddels navolging gevonden op andere plaatsen in het land, maar toen de gemeente Arnhem daar zo�n jaar of tien geleden over nadacht, was het volgens Van der Kooij een grote noviteit.

Veiligheidszone

Er is nog een derde reden waarom voor een collectief bodemwarmtesysteem is gekozen. De bestaande gasinfrastructuur in het centrumgebied was niet berekend op de 130.000 vierkante meter kantoorruimten die daar de komende jaren wordt bijgebouwd. En voor het plaatsen van een extra gasontvangststation was in het compacte plangebied geen ruimte, omdat daaromheen een veiligheidszone met een straal van 25 meter onbebouwd moet blijven.

Benutten van de bodem als warmtebuffer is natuurlijk ook een stuk duurzamer, benadrukt Van der Kooij. Daardoor kun je met een kwart van de energie toe vergeleken met gasgestookte ketels. In het gebouwtje van de centrale afvalafzuiging die ook in het centrumgebied wordt aangelegd, wordt nog een warmtekracht-unit gebouwd voor bijverwarming bij piekvragen. Maar Techniplan en de gemeente onderzoeken momenteel of een duurzamere variant mogelijk is. Ze denken aan een brandstofcel met een omvormer die gas in waterstof omzet.

Tijdens een wandeling door de 325 meter lange, nieuw aangelegde leidingtunnel van Arnhem Centraal laat Van der Kooij zien wat er allemaal al is gerealiseerd voor het warmte/koudesysteem.

Behalve rioolbuizen, goten voor data en elektriciteitskabels, een sprinklerleiding en een buis voor het ondergronds afvaltransport, zijn twee fikse buizen voor het warmte- en koudetransport aangebracht in de tunnel. Op diverse plekken breken die door de betonnen tunnelwand voor de aansluiting op een van de gebouwen. Elk gebouw krijgt namelijk wel zijn eigen warmteverdeelstation, bestaande uit een warmtewisselaar en een warmtepomp. Tot en met de warmtemeters is het roestvaststalen leidingnetwerk in de gebouwen eigendom van de gemeente; op het moment dat de leidingen meniekleurig worden komt het beheer voor verantwoordelijkheid van de gebouweigenaar.

De acht putten zijn ook al geslagen, zoals Van der Kooij tijdens zijn rondleiding toont, maar het warmte/koudesysteem is nog niet operationeel.

Aangezien energieleverancier Essent al binnen twee weken de opvallende groene kantoortoren op het complex betrekt, is een tijdelijke warmtevoorziening geïnstalleerd. Op het dak van de parkeergarage bij het station staan twee mobiele luchtgekoppelde warmtepompen te draaien. Die kunnen deze zomer worden verwijderd als het definitieve systeem operationeel is.

Deze zomer wordt het bodemwartmesysteem operationeel. De gemeente Arnhem en Techniplan Adviseurs onderzoeken momenteel de mogelijkheid om de exploitatie van het collectieve warmte-koudesysteem aan marktpartijen over te dragen. Tot nu toe vond al het werk plaats voor rekening en risico van de gemeente. Die wist zich daarbij gesteund door de extra opbrengsten die meervoudig ruimtegebruik van het ingenieuze centrumplan met zich meebrengen. Maar de gemeente niet zonder meer van plan op lange termijn als energieleverancier op te treden. Van der Kooij heeft alle vertrouwen in een succesvolle afloop van de aanbesteding. Bij het paleiskwartier in Den Bosch heeft een vergelijkbare exercitie plaatsgevonden. Techniplan is ook betrokken bij het project Mahler 4 aan de Amsterdamse Zuidas waar op vergelijkbare wijze de warmte- en koudebehoefte van 325.000 vierkante meter kantooroppervlak wordt voorzien. Daar neemt GTI de exploitatie voor haar rekening.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels