nieuws

Corruptie in bouwsector kost wereldwijd miljarden per jaar

bouwbreed

LONDEN – Corruptie in de bouw kost wereldwijd miljarden en bedreigt het leven van tienduizenden mensen. Geschat wordt dat jaarlijks 400 miljard dollar opgaat aan omkoperij bij overheidsaanbestedingen.

Geen enkele andere economische sector wordt zo sterk door corruptie getroffen. De gevolgen zijn des te ernstiger gezien het economische belang: wereldwijd gaat jaarlijks zeker 3200 miljard dollar in de bouw om. Het probleem komt vooral voor in ontwikkelingslanden, maar ook bij de bouw van een afvalverbrandingscentrale in Keulen is sprake geweest van omkoperij op grote schaal.

Dat schrijft Transparency International (TI), een Londense stichting die zich ten doel stelt corruptie te bestrijden. Het jaarrapport 2005 is vrijwel geheel gewijd aan de bouwsector. Recente aanleiding is de wederopbouw van Irak, waar volgens de Britse organisatie op gigantische schaal corruptie zal voorkomen als de nieuwe regering de zaken niet snel onder controle krijgt. TI wijst er op dat veel contracten na bundeling zijn gegaan naar Halliburton en Bechtel, Amerikaanse bedrijven met veel persoonlijke contacten binnen de Iraakse overheid.

De internationale ranglijst van corrupte landen wordt aangevoerd door Haïti, Bangladesh, Nigeria, Myanmar en Tsjaad. De minst corrupte landen zijn Finland, Nieuw-Zeeland, Denemarken en IJsland. Nederland bezet plek 10 in de lijst van minst corrupte landen.

Volgens voorzitter P. Eigen komt corruptie voor in elk stadium van het bouwproces. Vaak wordt al geen vergunning verleend zonder omkoping, wordt met smeergeld gewerkt bij de toewijzing van contracten en komt omkoping voor bij beheer en onderhoud.

Vanwege het grote aantal partijen, is het vaak moeilijk de sporen te ontrafelen. Regelmatig komt ook voor dat een project alleen wordt gerealiseerd vanwege de smeergelden en niet omdat het economisch noodzakelijk is. Een voorbeeld is de Jatigede stuwdam in Indonesië, waardoor 41.000 mensen hun huis verliezen maar die volgens deskundigen geen enkel nut heeft.

In de derde wereld leidt corruptie vaak tot gebrekkige gebouwen die er mede voor zorgen dat natuurrampen als aardbevingen of overstromingen extra schade aanrichten. Het rapport spreekt van �een dodelijk huwelijk tussen corrupte aannemers en corrupte bouwinspecteurs.� “Corruptie plundert niet alleen economieën, het geeft er ook vorm aan.”.

Het rapport geeft een groot aantal casestudies, van een kerncentrale op de Philippijnen – waar een familielid van oud-president Marcos 17 miljoen dollar opstreek – tot de Bujagalidam in Oeganda – waar het Noorse bouwbedrijf Veidekke smeergelden betaalde. Dichter bij huis: het corruptieschandaal bij de bouw van een verbrandingsinstallatie in Keulen, een stad waar volgens het rapport een cultuur van maten-onder-elkaar heerst. Bij het project van een half miljard dollar is naar schatting 13,3 miljoen dollar aan smeergelden betaald. De beschuldigden in de strafzaak kwamen er volgens TI met betrekkelijk lichte straffen vanaf.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels