nieuws

Standaardtaakbeschrijving past binnen contractvormen

bouwbreed

Eenvoudig gesteld omschrijft een overeenkomst voor ontwerp- of adviesdiensten drie zaken: de te verrichten werkzaamheden, de voorwaarden en de honorering. In haar artikel over de DNR 2005, Cobouw, 25 januari 2005 (nummer 16) is prof.mr.dr. M.A.B. Chao-Duivis ingegaan op de Rechtsverhouding, die door ONRI en BNA als algemene voorwaarden zijn uitgewerkt. Daarbij heeft zij ook opgemerkt dat er voor de honorering geen formule meer wordt aangeboden. Rob Hoogenboom belicht nu het nieuwe hulpmiddel dat door ONRI en BNA is ontwikkeld om de werkzaamheden adequaat te kunnen beschrijven: de Standaardtaakbeschrijving (STB) die toepasbaar is binnen allerlei contractvormen.

In de oude BNA-regeling voor architectendiensten, de SR 1997, was een bijlage opgenomen met hoofdzakelijk architectentaken. Voor de oude KIVI-regeling voor raadgevende ingenieurs, de RVOI 2001, was bij de ONRI een boekwerk met bijlagen verkrijgbaar, waarin de adviestaken per discipline waren uitgeschreven. De taakomschrijvingen van de SR en RVOI sloten niet goed op elkaar aan. Ze hanteerden een verschillende fasering van het ontwerpproces en kenden een verschillend uitwerkingsniveau. Ook tussen de bijlagen van de RVOI onderling waren verschillen in uitwerkingsniveau te constateren. Enige decennia geleden was dit nog niet zo�n probleem. De verhoudingen met een opdrachtgever waren van dien aard dat ook werd gelet op impliciete behoeften. Door de verzakelijking van de markt voor ontwerp- en adviesdiensten is men echter steeds meer gaan letten op de expliciete verplichtingen.

Controlelijsten

De �gaten� in de taakomschrijvingen kwamen daarbij pijnlijk naar voren. Dit werd nog eens versterkt doordat er in de loop van de tijd steeds meer participanten in het ontwerpproces kwamen. De risico�s voor de kwaliteit van het gebouwontwerp werden door deze ontwikkelingen steeds groter. Professionele opdrachtgevers die hiermee werden geconfronteerd, gingen steeds meer de nadruk leggen op hun behoefte voor een geïntegreerd ontwerp. Dit kan alleen tot stand komen, wanneer de inbreng van alle participanten onderling wordt afgestemd. Met het oog hierop zijn door projectmanagers allerlei controlelijsten ontwikkeld. De veelheid van lijsten met hun eigen terminologie en eigen �gaten� losten het afstemmingsprobleem slechts ten dele op. Door het gebrek aan standaardisatie werden daarnaast veelal weer nieuwe problemen geïntroduceerd.

De geconstateerde problemen en behoeften (die overigens evenzeer bestonden op het niveau van de algemene voorwaarden) waren voor ONRI en BNA reden om het initiatief te nemen voor een nieuwe gezamenlijke brancheregeling met een eigen �standaardtaakbeschrijving�. Vooral in de B&U- en woningbouwsector had ervaring geleerd dat – hoe verschillend projecten inhoudelijk ook mogen zijn – een goed beheerst project in essentie dezelfde stappen kent en veel taken in hun aard standaard zijn. Voor projecten in de GWW-sector bleek deze standaardisatie minder aanwezig. Er is daarom voor gekozen eerst een STB te ontwikkelen voor de B&U-sector. Later kan deze nog worden aangevuld voor andersoortige projecten.

Voor het ontwikkelen van de STB werd de zogenoemde �Werkgroep Pakket� in het leven geroepen met vertegenwoordigers van alle adviesdisciplines die bij het ontwerpen van gebouwen een rol spelen. Inclusief de naar discipline ingerichte subwerkgroepen, waarin taakomschrijvingen werden voorbereid ter afstemming binnen de Werkgroep Pakket, bestond het werkgroepverband uit zo�n 40 deskundige adviseurs en ontwerpers, niet alleen uit de kringen van ONRI- en BNA, maar ook van NVTL, BNI, NVBK en SAB. De STB is op deze wijze gebaseerd op een zeer brede en deskundige ervaring. Samen hebben betrokkenen bijna vier jaar intensief gewerkt aan de totstandkoming van de STB.

De opzet van de STB is zodanig dat de verantwoordelijkheid voor de taken eenduidig is. Een �taak� is gedefinieerd als een aantal activiteiten dat in beginsel ongedeeld aan één participant moet worden opgedragen. Alle taken zijn bovendien voorzien van een resultaatomschrijving, waardoor het werk van de participanten voor een opdrachtgever beter meetbaar is geworden.

De transparantie is voor een opdrachtgever nog eens vergroot doordat �noodzakelijke� taken zijn onderscheiden. Deze moeten in ieder project ten minste worden uitgevoerd om tot een verantwoord ontwerp te komen. Voor het toebedelen van de overige taken in de STB zal een opdrachtgever in overleg met de ontwerpers en adviseurs per project kunnen kiezen. Nieuw in STB is dat de taken ten aanzien van ontwerpintegratie expliciet zijn uitgewerkt. Ook zijn voor het eerst taken voor de opdrachtgever opgenomen, die moeten bewerkstelligen dat hij op de juiste momenten de nodige beslissingen neemt.

De taakbeschrijvingen zijn opgenomen in een database. Ze zijn daarbij niet a-priori aan verschillende participanten toebedeeld. Met een gebruikersvriendelijke softwareapplicatie die op de database is ontwikkeld kan dit per project op maat geschieden. Daarbij kan wel gebruik worden gemaakt van de inzichten van de verschillende beroepsgroepen ten aanzien van hun inbreng in het ontwerpproces.

Met behulp van zogenoemde �sjablonen� kunnen voor bepaalde situaties voorselecties van taken worden opgeroepen en bewerkt. Hiermee beschikt de gebruiker in feite over een aantal basismodellen voor de taakverdeling. Met de applicatie kunnen totale taakoverzichten voor een project én taakoverzichten per participant worden gemaakt. Deze kunnen door zowel opdrachtgevers als adviseurs worden gebruikt bij offerte- en contractvorming. De applicatie, die door Assistance Software is ontwikkeld zal deze maand samen met een gedrukte toelichting op grote schaal worden verspreid. In haar eenvoudigste vorm is ze daarbij voor iedereen gratis te downloaden vanaf de website www.assistancednr.nl. Momenteel wordt ook door andere systeemhuizen gewerkt aan een STB-applicatie.

Taken ten aanzien van ontwerpintegratie zijn expliciet uitgewerkt in DNR 2005

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels