nieuws

Jokt minister Dekker?

bouwbreed

de tekorten van de minister te dekken.

Eerlijk is eerlijk, de minister heeft het hard, zakelijk en voortreffelijk gespeeld. Ze heeft niets of nauwelijks ingeleverd en toch de suggestie weten te wekken dat de scherpe kantjes van haar beleid zijn verdwenen. Niets is minder waar.

Veel van het �aangepaste� beleid is �window-dressing�, ofwel een andere naam voor hetzelfde beleid. De extra huurverhogingen blijven gelijk en op de huursubsidie blijven de kortingen van toepassing.

De enige aanpassing betreft een beperking van de huurverhoging bij verhuizing.

Voor te liberaliseren woningen (één op de vijf huurwoningen) mag de huuraanpassing bij verhuizing minder hoog worden dan eerst. Echter nog hoog genoeg om er van te schrikken. En deze beperking van de verhogingen vervalt pas als er in 2008 genoeg gebouwd is. Dan mag voor deze 600.000 woningen pas echt de naam �geliberaliseerd� worden gebruikt. Nu heten ze voorlopig �woningen in het overgangsregime�. De minister zadelt Nederland op deze wijze op met een ondoorzichtig stelsel van huurregulatie waarvoor je een aparte cursus moet gaan volgen om het nog te begrijpen.

Voor driekwart van de huurwoningen (gereguleerde woningen) blijft het beleid geheel hetzelfde. De huurverhoging per 1 juli ligt op 1,5 procent boven op de inflatie. Voor de twee jaren erna 2,5 procent en vanaf 2009 op 3 procent.

De inflatie die voor 1 juli 2005 wordt gehanteerd is 1,2 procent. Een huurverhoging op 1 juli 2005 mag voor driekwart van de woningen dus maximaal 2,7 procent bedragen. Corporaties blijven wel beperkt in hun totale gemiddelde huur- som (0,4 procentpunt boven de inflatie). Voor één op de vijf woningen (de woningen die in het overgangsregime vallen) mag de verhoging op 1 juli 2005 3,2 procent bedragen. Het jaar erop mag er 3 procent bovenop de inflatie en daarna 3,5 en 4 procent extra in de jaren erna. Dit noemt de minister met droge ogen een gematigde stijging. We hebben het dan wel over 20 euro per maand extra bovenop de stijging door de inflatie voor de middeninkomens. Ook hier is er niets veranderd in de huurverhogingpercentages. Wel beschrijft de minister als doekje voor het bloeden dat er een grens ligt aan de verhogingen (5,4 procent van de WOZ-waarde). Maar dit biedt zeker in de eerste vijf jaren geen bescherming. De huurquoten voor de middeninkomens zullen door dit beleid flink oplopen. Zij zullen vooral de jaarlijkse 250 miljoen die de minister wil innen moeten ophoesten. In de speech van de minister voor de pers spreekt ze erover dat er voor de portemonnee van de huursubsidieontvangers nagenoeg niets verandert. Echter in 2005 leveren de huursubsidie ontvangers al 14,38 euro per maand in. Dit bedrag loopt op tot 18 euro in 2007. Door de extra huurverhogingen gaan ze veelal hier bovenop nog extra inleveren omdat de extra huurverhogingen boven de kwaliteitsgrens niet volledig worden gecompenseerd.

Als de minister aan de Tweede Kamer schrijft dat “de huursubsidieontvangers in het overgangsgebied en het geliberaliseerde segment worden ontzien” misleidt ze dus de Kamer. Ook de huurstijging voor de 600.000 �overgangs�-woningen blijft zeker niet hetzelfde als voor de gereguleerde woningen zoals de minister ten onrechte aan de Kamer schrijft. De huren stijgen sterker en de compensatie voor de stijging vanuit de huursubsidie zal relatief minder zijn.

Het is dus pertinent onjuist als de minister aan de pers meldt dat er voor de 1 miljoen huursubsidie ontvangers nagenoeg niets verandert. Ook voor de middeninkomens blijft de aanslag op de portemonnee onverminderd hoog. Gemiddeld zullen ze per 1 juli 2005 10 tot 15 euro per maand extra kwijt zijn waartegenover geen inkomensstijging staat. De jaren erna loopt dit maandelijkse bedrag steeds verder op.

Als bewijs voor de stelling van de minister dat het met de inkomenseffecten voor de middeninkomens wel meevalt, heeft ze een studie van het ministerie van Sociale Zaken naar de Kamer gestuurd. Hier is sprake van een subjectieve vergelijking. Niet wordt gepresenteerd wat het de huurders gaat kosten, maar wat het de huurders meer kost ten opzichte van de situatie waarin de huurverhogingen hoog zouden zijn gebleven (op basis van de vijf-jaarsinflatie). Ook zo kan je met cijfers gepresenteerd krijgen wat je eruit wil krijgen.

De minister schrijft aan de Tweede Kamer dat er ruimte genoeg is voor lokaal maatwerk. Ook hier is er sprake van �zand in de ogen strooien�. Immers in dezelfde brief houdt zij onverkort vast aan de bijdrage die corporaties moeten leveren aan haar bezuinigingsoperatie.

In totaal wordt er ongeveer 250 miljoen per jaar van de corporaties verwacht. Lokaal maatwerk waarin de corporaties minder huurverhoging vragen mag van de minister maar staat dus financieel zwaar onder druk, immers de corporaties worden wel geacht de vele miljoenen aan Den Haag af te dragen. Eufemistisch wordt gesproken over een bestemmingsheffing. Zou de Tweede Kamer hetzelfde doen in de koopsector dan zou er een bestemmingsheffing dienen te worden geïntroduceerd voor het betaalbaar houden van het wonen voor de hogere inkomens middels de lucratieve hypotheekrenteaftrek. Nu bestaat deze weliswaar al maar in een heel milde vorm, namelijk het huurwaardeforfait. De regering wijzigt deze echter niet. Daarmee kiest de regering ervoor om de huurders in Nederland weer eens zwaarder te belasten dan de kopers. Kortom, de �aangepaste� huurplannen van de minister zijn op wat etiketten na vrijwel geheel gelijk aan haar oorspronkelijke plannen. Slechts voor twee procent van de woningen, die in het zogeheten overgangsregime, zal de huursprong bij leegkomen mogelijk iets minder hoog zijn dan op grond van haar eerdere plannen het geval zou kunnen zijn geweest.

Gesteld kan dan ook worden dat alle berekeningen die het RIGO, het CPB en de Woonbond hebben gemaakt over de desastreuze inkomenseffecten van het huurbeleid vrijwel onverkort van toepassing blijven. Minister Zalm heeft het al met al (als enige?) wel goed begrepen als hij publiekelijk stelt dat de liberalisatieplannen gewoon doorgaan maar dat de regering ze alleen anders heeft genoemd.

Minister Zalm heeft het wel goed begrepen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels