nieuws

Stedelijke woekeringen

bouwbreed Premium

Verstedelijking is slecht. Tenminste, dat is de teneur al enige tijd. Een groot deel van de Nederlandse planningsgeschiedenis is te zien als een biografie van de strijd tegen stedelijke woekeringen. Het zit kennelijk diep in onze genen, die angst voor de ongecontroleerd uitdijende stad. Landschapsarchitect en kwaliteitsgeweten Dirk Sijmons confronteert zijn gehoor al jaren met […]

Verstedelijking is slecht. Tenminste, dat is de teneur al enige tijd. Een groot deel van de Nederlandse planningsgeschiedenis is te zien als een biografie van de strijd tegen stedelijke woekeringen.

Het zit kennelijk diep in onze genen, die angst voor de ongecontroleerd uitdijende stad.

Landschapsarchitect en kwaliteitsgeweten Dirk Sijmons confronteert zijn gehoor al jaren met een dia waarop levensgroot �Angst voor de metropool� staat geprojecteerd. Deze angst heeft ongetwijfeld te maken met een onbewust ideaal van een geromantiseerde agrarische samenleving. Tja, daar komt dan planningsijver van, zou je kunnen zeggen. De zogenaamde Urban Sprawl van Los Angeles is dan ook een gekend angstbeeld van foute verstedelijking. Niettemin zie je in het ruimtelijke debat over Nederland veel aandacht voor de suburbanisatie, voor het landelijk wonen en voor de vlucht uit de Randstad. Na de gebundelde deconcentratie uit de oude rijksnota�s en de compacte stad is er nu ruimte voor uitbreiding in het landelijk gebied.

Ook de onlangs door het NIROV gepresenteerde derde versie van de Nieuwe Kaart van Nederland toont een soort post-Vinex tijdperk. Gaan we daarmee onze angstaanjagende Amerikaanse voorbeelden achterna? Volgens mij valt dat wel mee, als tenminste de huidige generatie streekplannen ziet. Die zetten de sluizen niet echt open. Maar er is nog iets anders aan de hand. Het is namelijk nu al de vraag of deze trek uit de stad blijft doorgaan. In het land van Los Angeles lijkt er nu een kentering te komen. In een recent artikel in het blad van de American Planning Association beweert Robert Fishman dat in de Verenigde Staten de stad weer in trek komt. Niks suburbaan ideaal, maar de stad, met al zijn drukte. Terwijl de suburbs blijven, lijkt de stedelijke economie een nieuwe �boost� te krijgen met een heuse �fifth migration�. Wat je ziet gebeuren in steden als Vancouver – met een geweldige woonimpuls �downtown�, gekoppeld aan het waterfront – zou nu ook in New York gebeuren. De voornaamste kracht achter deze stedelijke reurbanisatie zit in de komst van immigranten, maar ook in de terugkeer van bijvoorbeeld blacks en pensionados. Die immigranten zijn een gemengde groep. Ze willen meestal de maatschappelijke ladder opklauteren. Ze vormen een belangrijk arbeidspotentieel, dienstbaar en kennelijk behendig in de informele economie.

Enige tijd geleden bleek al dat ontwikkelaars de binnensteden van de VS herontdekken en zich niet langer beperken tot het soms gelikte New Urbanism buiten de steden. De reurbanisatie met blacks, white middle class en immigrants lijkt hen gelijk te geven in de veerkracht van oude binnensteden. Hoe het ook zij, de �revival� van de binnenstad in de VS vormt een interessante spiegel voor de Nederlandse ontwikkelingen. We roepen om krachtige steden, maar de stedelijke vernieuwing gaat moeizaam, immigranten zijn niet erg welkom of worden gestimuleerd het land te verlaten en de senioren en gezinnen zouden vooral weg willen uit de stad.

Het loont de moeite om de ontwikkelingen aan de andere kant van de oceaan met enige aandacht te volgen. Impulsen voor onze stedelijke economie zouden dan bijvoorbeeld wel eens gebaat kunnen zijn bij een heel ander immigratiebeleid. Nog even los van de vraag of we niet als de wiedeweerga moeten investeren in het menselijk kapitaal dat we laten verkommeren in vmbo�s en andere plekken. Zo kan verstedelijking weer iets goeds worden. En wordt de klassieke angst een nieuw ideaal. Het lijkt wel een American Dream.

Reageer op dit artikel