nieuws

Aannemer gebruikt vier bouwmethoden voor tunnels Swalmen en Roermond

bouwbreed Premium

roermond – De zeggekorfslak is met struiken en al verplaatst en de vleermuizen zijn verhuisd. Bij de aanleg van de tunnels bij Swalmen en Roermond wordt zorgvuldig omgegaan met de ecologie. Ook wordt veel aandacht besteed aan de communicatie met omwonenden en last but not least aan de techniek.

Respect voor de ecologie is een rode draad door het project Via Limburg. Het behelst de verbetering van de noord-zuidverbinding tussen Blerick en Maesbracht (de �ruggengraat van Limburg�) en de west-oostverbinding tussen Roermond en Duitsland. Een deel van het project, de tunnels bij Roermond en Swalmen (Rijksweg A73 Zuid) wordt uitgevoerd door de Combinatie Besix Strukton. Het is een gebied met archeologische vondsten, bijzondere planten en dieren, en een dichtbevolkte omgeving.

Het ontwerp is zo gekozen dat de overlast voor mens en milieu tot een minimum beperkt blijft. De rivier de Roer behoudt zijn natuurlijke loop en kan ook in de toekomst buiten zijn bedding treden. De stedelijke omgeving wordt verrijkt met een groenstrook tussen twee woonwijken. Bij Swalmen gaat de weg ondergronds om de natuur te sparen.

Omgevingsmanagement

Behalve aan de natuur schenkt de Combinatie Besix Strukton veel aandacht aan het management van de omgeving. Bedoeld worden de contacten met de bevolking die dicht langs het traject woont. “We hebben spottersplekken ingericht, die worden goed bezocht. Soms gaan we tussen de kijkers staan om te horen wat er leeft”, aldus projectdirecteur A.M. den Ouden. “Elke zes weken hebben we overleg met vertegenwoordigers van de omliggende woonwijken. We houden ook wel eens een straatfeest met een barbecue.” Een conflict over rumoer �s morgens vroeg is inmiddels opgelost.

De Combinatie Besix Strukton heeft het werk verworven door in te schrijven met een scherpe prijs. “Wij zetten damwanden in de waterafsluitende laag, zonder erdoorheen te prikken. Dat hebben anderen waarschijnlijk niet aangedurfd”, aldus Den Ouden. “Wij hebben extra gesondeerd. Tot nu toe blijkt dat het gewoon kan.” Een andere besparing komt voort uit het hergebruik van de stalen kopschotten van de afzinkelementen. Vroeger werd daarvoor beton gebruikt, dat werd gesloopt.

Bouwmethoden

Technisch is het project interessant vanwege de toepassing van vier bouwmethoden. De overgang van de één bouwmethode naar de andere vraagt steeds extra aandacht.

Van het zuiden af begint het met de inrit van de tunnel onder het Roerdal. Deze wordt tot 15 meter onder het grondwaterniveau uitgegraven. Daarna wordt een halve meter zand aangebracht. Vervolgens wordt de 80 meter brede bouwput vol water bedekt met 1,5 millimeter dik folie van Genap, dat is afgezonken door het water op het folie te pompen. Op het folie komt daarna weer een aanvulling. Op die manier ontstaat een kunstmatige polder, drooggehouden met drainage.

Het tweede deel van de inrit bestaat uit een conventionele damwandconstructie met onderwaterbeton en trekpalen als definitieve constructie. In verhouding is dit deel van de inrit de kostbaarste constructie van het hele project. De folie wordt zorgvuldig aan de permanente damwand gelast.

Onder het Roerdal komt een tunnel van vier afgezonken elementen (elk 150 meter lang). De eerste twee elementen zijn gereed. Alle elementen worden gebouwd in een bouwdok ten oosten van het dal. De damwanden staan in de leemlaag. Via een zinksleuf, een gegraven damwandkanaal, worden de elementen naar hun bestemming gebracht. Het water is slechts een transportmiddel voor de vier delen van elk 28.500 ton.

Net als bij de Øresundtunnel worden de elementen afgezonken op grindruggen. “We stellen en onderspoelen niet, maar de grindruggen kunnen wel spreiden. Het is hoekig grind. Door het gewicht zakt en spreidt het. De eerste afzinking verwachten we in maart of april”, aldus Den Ouden. De Roer blijft op zijn plaats en kan gewoon blijven stromen. “De rivier doet er niet toe. Zonder rivier zouden we hier ook hebben gekozen voor afzinken.”

Het vierde deel van de tunnel bij Roermond is het stedelijke deel. Dat wordt traditioneel uitgevoerd, met een open bouwput. Daar is het niet de bouwmethode, maar de beperkte ruimte die extra aandacht vraagt.

Voorzetwanden

De tunnel bij Swalmen, ten noorden van Roermond, wordt grotendeels traditioneel uitgevoerd. Een deel krijgt een onderwaterbetonvloer met trekpalen, zonder extra constructievloer. Op het onderwaterbeton komt een zandlaag, daarop asfalt.

Het gesloten deel van de tunnel bij Swalmen krijgt wel een extra constructievloer. De damwanden blijven staan en worden met prefab voorzetwanden afgewerkt.

De opdrachtgever is Rijkswaterstaat, de contractvorm �design and construct�. “De Bouwdienst van Rijkswaterstaat is geen opzichter meer, maar heeft een terugtredende rol. We gaan om de vier maanden in retraite met de opdrachtgever om het proces te bespreken. We hebben een lijst met afspraken”, aldus Den Ouden. De uitvoerders zijn dus meer verantwoordelijk voor de kwaliteit dan voorheen.

“De kwaliteitsmanager heeft een zeer zware taak. Vroeger kwam hij wel eens langs, maar bij dit project is hij continu aanwezig. Hij is overigens geen politieagent”, vertelt Den Ouden.

Volgens de projectdirecteur was de samenwerking tussen Besix en Strukton in het begin �even wennen�. “De Nederlanders hebben ondanks hun flair het geheel wat strakker georganiseerd en de Belgen vullen dit aan met inventiviteit en zuidelijke charme. Dit samen zorgt voor een sterke organisatie”, aldus Den Ouden. De voertaal op het werk is Nederlands, maar de mensen spreken onderling ook vaak Engels. De medewerkers zijn Vlamingen, Walen, Portugezen, Ieren, Duitsers en Hollanders. De leeftijd van de uitvoerders ligt gemiddeld op 47 jaar, de leeftijd van de voorbereidende staf is gemiddeld 34 jaar.

Enthousiast

Den Ouden is enthousiast over de jongeren. “Zij durven met nieuwe ideeën te komen, ze brainstormen meer. Hier kunnen ze hun ei kwijt, met de �design and construct� werkwijze, dat geeft ze de kans om door te groeien.” De kennis van de Combinatie Besix Strukton is opgeslagen op de hoofdkantoren. “Je tikt een zoekwoord in, weet wie eerder iets gedaan heeft en belt op. Alles is al wel eens gebeurd.”

De Combinatie Besix Strukton heeft een mobiele betoncentrale bij het werk geplaatst. Het aanbod van de lokale betonmortelcentrales bleef onbevredigend, maar waar nodig vullen zij de productie wel aan.

Het werk is onderverdeeld over twee projectleiders. In Swalmen is het aandeel van Strukton groter, bij Roermond daarentegen het aandeel van Besix. Daar houdt ook de projectdirecteur kantoor en daar bevindt zich het overkoepelende secretariaat, de inkoopafdeling, administratie, KAM-afdeling en de afdeling contractuele zaken.

Het wegenwerk en de installaties worden door andere partijen uitgevoerd. In Swalmen is dat Heijmans, bij Roermond BAM en de installaties worden uitgevoerd door Volker Wessel Tunnel Techniek. BAM bouwt ook de weg tussen Roermond en Swalmen.

De opdracht voor het project is in 2004 verstrekt. In 2007 worden de tunnels afgewerkt en begin 2008 gaat het traject open voor het verkeer. Vanaf dat moment is Limburg beter te bereiken en hebben de omwonenden geen overlast meer. De zeggekorfslak en de vleermuizen kunnen dan ook weer terugkomen, als ze willen.

�Ook zonder rivier was keuze gemaakt voor afzinken�

Reageer op dit artikel