nieuws

EZ stimuleert innovatieve initiatieven Innovatieslag in de bouwsector Investeringsbereidheid

bouwbreed Premium

delft – Vijf werken met wenkend perspectief moeten het innovatieproces in de bouw een extra impuls geven. Het Kenniscentrum Bouwproces innovatie biedt de betrokken bedrijven daarbij de helpende hand door het slechten van bestuurlijke, politieke en kennisbarrières. De eerste effecten moeten binnen een jaar merkbaar zijn.

De initiatieven zijn het uitvloeisel van een vergelijking Landbouw-Bouwinnovatie die het ministerie van economische zaken (EZ) dit jaar heeft opgezet. Om de hele bouwketen daadwerkelijk in beweging te krijgen, zal er eerst het nodige moeten worden afgebroken, meent Roland van der Klauw, directeur van het Kenniscentrum Bouwprocesinnovatie. “De wil om te veranderen is er, maar de hele marktstructuur zit muurvast. Door druk van buitenaf moet de bouwsector die latent wil veranderen ook daadwerkelijk om.”

Het Kenniscentrum, een samenwerkingsverband van onder andere TNO en TU Delft, is de partij die de vijf veelbelovende innovatieve initiatieven daadwerkelijk tot uitvoering moet helpen brengen.

De vijf �business cases� zoals Van der Klauw ze omschrijft, komen zowel het bedrijf als de hele bouwsector ten goede en zullen een grote impact hebben op het bouwproces. “De plannen zijn geselecteerd op passie en inzet. Door bestuurlijke en politieke belemmeringen weg te nemen, wil de overheid partijen die durven innoveren, een steuntje in de rug geven.” De directeur benadrukt dat er geen sprake is van financiële ondersteuning, “het is voor eigen kosten en risico.”

Bij het initiatief van EZ is gebruik gemaakt van de ervaringen in de landbouw. Deze sector werd in de jaren negentig eveneens gedwongen tot innovatie en moest ook naar een meer vraaggestuurde houding. “In tegenstelling tot de landbouwsector is er in de bouwnijverheid echter nauwelijks sprake van goed gecoördineerde innovatiesamenwerking tussen bedrijven, overheid en kennisinstellingen. Het ministerie van EZ wil zich, gezien het grote economische belang van de bouwsector, dan ook actiever met de bouw bemoeien (zie kader).

De ervaringen uit de landbouw leren dat er een sanering in de bouw zal plaatsvinden. “Nichespelers zullen een sterkere rol krijgen en grotere organisaties die meer een regierol vervullen, zullen opschalen en internationaliseren.”

Door procesoptimalisatie is nog een grote efficiencyslag in de hele bouwketen te maken. Van der Klauw noemt een ketenefficiencywinst van minimaal 10 procent. In het hele transitieproces blijkt het middenkader, zowel bij overheid als bedrijfsleven, een belemmerende rol te spelen. Van der Klauw: “Het middenkader bij zowel de gemeentelijke als nationale overheid vertoont risicomijdend gedrag. Door meer bestuurlijke en politieke daadkracht kan dat worden doorbroken. Een van de mogelijkheden daarvoor is meer experimenteerruimte te bieden. Tijdelijke vrijstelling van dwingende wetgeving bevordert innovatie en nieuwe doelwetgeving.”

Experimenten

Twee van de vijf business cases zijn dan ook experimenten. Een daarvan is de realisatie van 3000 woningen met 25 procent meerwaarde (meer gebruiksoppervlak, lagere aankoopprijs/maandlasten, meer functionaliteit, aanpassingen levenscyclus). “Het gaat hier om een industrieel en consument gericht proces waarin alle processtappen worden geoptimaliseerd. Ter vergelijking zullen verschillende methodieken met elkaar worden vergeleken. Omdat ze in verschillende gemeenten komen, is het streven om in overleg met alle betrokken instanties zoals VNG,VROM, Nibra, tot bijvoorbeeld één type vergunning voor alle woningen te komen.”

Maar ook standaardisatie van informatie-uitwisseling over bouwobjecten is noodzakelijk. De directeur verwacht dat binnen een jaar de eerste effecten van deze �werken met een wenkend perspectief� merkbaar zijn. De hele keten moet over 3 tot 5 jaar behoorlijk in beweging zijn, zo schat hij in. “Wordt een goede nichespeler in een deelsegment en kijk goed naar de rolveranderingen in de keten” is zijn welgemeend advies.

EZ is sinds de uitkomsten van de parlementaire enquêtecommissie Bouw hét aanspreekpunt voor de bouw binnen de overheid. Zo heeft EZ samen met VROM en V&W na de bouwenquête het initiatief genomen om de RegieRaad Bouw in te stellen om de cultuuromslag in de bouwsector op gang te brengen en te houden.

Recent heeft TNO in opdracht van EZ het aspect innovatie in de bouw onderzocht. Daaruit bleek onder andere dat innovatie in de bouw achter blijft en de marktstructuur daar mede debet aan is.

De RegieRaad Bouw heeft in zijn Vernieuwingsoffensief dan ook innovatie als prioriteit bestempeld. Ook de nieuwe aanbestedingswet zal mogelijkheden moeten bieden om innovatie te stimuleren. Ketenintegratie speelt ook hier een belangrijke rol.

De innovatiekracht van de afnemende sectoren van de bouw werkt niet door in de keten.

Aan de Stegge Verenigde Bedrijven, heeft de afgelopen jaren al 20 miljoen euro geïnvesteerd in het project voor de bouw van 3000 woningen met 25 procent meerwaarde en is bereid nog eens 15 miljoen erin te stoppen. “Er is sowieso een grote investeringsbereidheid zowel bij de toeleverende industrie als bij bouwbedrijven mits er een betrouwbare continue vraag komt”, aldus kenniscentrum-directeur Van der Klauw.

Het andere experiment betreft de grootschalige toepassing van eps in de Nederlandse wegenbouw, waardoor de aanleg van een weg van 36 naar 4 maanden kan worden teruggebracht. Het betreft een initiatief van Stybenex en Sita. Ook deze partijen hebben fors geïnvesteerd in het voortraject. Doelstelling is om aanleg en onderhoud van wegen sneller en goedkoper te maken. Hierdoor kan het fileprobleem sneller en structureler worden aangepakt.

Nichespelers zullen een grotere rol krijgen

Reageer op dit artikel