nieuws

Voetbalstadion Frankfurt lijkt enorme cabriolet Lastig afsluitbaar

bouwbreed Premium

darmstadt – In de Commerzbank Arena in Frankfurt am Main kunnen tot 50.000 voetbalfans terecht onder de grootste membraanconstructie uit staal en kabels ter wereld.

Het dak bestaat uit een statisch membraandak boven de toeschouwersplaatsen en een beweeglijk membraandak boven het speelveld. In het stadion wordt in 2006 voor het wereldkampioenschap gevoetbald.

De drager van het stadiondak heeft de vorm van een liggend spaakwiel. Deze constructie meet 192 meter in de dwarsrichting en 230 meter in de lengterichting. Het raamwerk vergt weinig materiaal en blijft daardoor licht van gewicht tegen een economische investering. Door de spaakwielconstructie kan deze oppervlakte zonder staanders naar binnen toe worden overdekt, zodat het zicht niet wordt belemmerd.

Het statische dak dat de toeschouwersplaatsen overdekt, bestaat uit een drukring, een �wielvelg�, kabels, �wielspaken�, een rek-ring en een naaf. De rek-ring, die uit een bovenste en een onderste rek-ring bestaat, wordt in de hoofdassen door kabelschoren uiteengedrukt. De ring loopt in essentie over de grenslijn van het speelveld en vormt een soort van �holle naaf�. Binnen in deze naaf zit een tweede spaakwiel. Dat dient als onderconstructie voor het bewegende membraandak waarmee het speelveld wordt overdekt.

Alle kabels van het binnendak sluiten vrijwel puntvormig aan op een centraal knooppunt. Met behulp van deze kabelconstructie kan een membraan met een oppervlakte van 9000 vierkante meter via geleidewagens in 20 minuten tot aan de binnenrand van de statische bedaking worden opengevouwen. Zo wordt het dak van het stadion volledig gesloten. Het is voor het eerst dat een dergelijk verrijdbaar binnendak in deze grootte is gebouwd. Het bezorgde de Commerzbank Arena de bijnaam �grootste cabriolet ter wereld�.

De kosten en de statische belasting van het membraan gaven de doorslag bij de keuze van de dakbedekking. Beide moesten zo laag mogelijk blijven. Voor het statische membraandak werd gekozen voor glasvezelweefsel met een teflon-coating en voor het uitschuifbare binnendak polyesterweefsel met een pvc-coating. Tussen het membraanbuitendak en -binnendak zit een 15 meter diep massief dak. Een zogeheten catwalk deelt dit dak op in een stuk van 3,5 en 11,5 meter breed. Aan de catwalk zijn de stadionverlichting en de geluidsinstallaties bevestigd.

Vooral het materiaal voor het bredere dakdeel moest aan strenge eisen voldoen: ook zonder massieve onderconstructie moest het een sterke windbelasting kunnen dragen en de bewegingen compenseren die de wind in het dak veroorzaakt. Ook de brandbeveiliging speelde een belangrijke rol.

Polycarbonaat

De keuze viel uiteindelijk op Makrolon multi UV van Bayer Sheet Europe uit Darmstadt. Deze polycarbonaatplaten werden eerder gebruikt als beglazing van de tribunedaken van het Rhein Energie Stadion in Keulen. De platen zijn van het type 3/16-16 clear 1090 FR en vormen een 6000 vierkante meter grote ring uit polycarbonaat.

De transparantie verbetert de bestraling door de zon van het grasveld en ondersteunden de natuurlijke groei ervan. Een speciale uv-coating is homogeen met het polycarbonaat verbonden. De coating versterkt het materiaal en houdt ultraviolet licht tegen terwijl het zichtbaar licht doorlaat. De coating voorkomt ook grote slagschaduwen en sterke contrasten tussen licht en donker.

�s Werelds grootste schuifdak blijkt het niet altijd even goed te doen. Als het weer slecht is, sluit het dak met enige moeite. De oorzaak blijft vooralsnog onduidelijk. Het mankement zou het gevolg kunnen zijn van haperende programmatuur, van problemen met sensoren of van mechanische problemen met de loopwielen van de geleidewagens.

Reageer op dit artikel