nieuws

Stadion Portugal met goud op wereldranglijst

bouwbreed Premium

keulen – Het voetbalstadion in het Portugese Braga, gebouwd in 2003 voor het Europees Kampioenschap heeft goud gewonnen. De skatebaan in Eindhoven kreeg een eervolle vermelding op de wereldranglijst, die de jury van de IOC/IAKS Award 2005 vandaag bekendmaakt tijdens het internationale congres in Keulen.

“Architectenbureaus, bouwbedrijven, overheden, alles en iedereen die wat met sportaccommodaties te maken heeft, presenteert zich hier”, zegt Dolf Schuurmans Stekhoven over de internationale beurs die drie dagen duurt. “Het slidingvriendelijkste kunstgras, de nieuwste snufjes op het gebied van zwembaden, skischansen, maneges, verschuifbare daken, noem maar op.”

Hij is architect en het enige Nederlandse lid van de elfkoppige jury. Dit jaar zijn er 93 inzendingen beoordeeld op hun functionaliteit, comfort, kwaliteit, bereikbaarheid en architectuur. “Het hoeven geen Olympische gebouwen te zijn. Wel moeten ze minstens twee jaar in gebruik zijn om een goed oordeel te kunnen vellen”, licht Schuurmans Stekhoven toe.

Het IAKS (International Association for Sports and Leisure Facilities) bestaat sinds 1965 en heeft als doel sportaccommodaties wereldwijd op een hoger plan te tillen. Sinds 1999 heeft ook het Internationaal Olympisch Comité (IOC) zich aan de vereniging verbonden. Het International Paraolympic Committee (IPC) doet dit jaar voor het eerst mee en vertegenwoordigt de gehandicapten.

“Architecten zijn er bijzonder trots op als ze een IOC/IAKS Award krijgen”, weet Schuurmans Stekhoven. Veertig accommodaties hebben een onderscheiding gekregen. Het voetbalstadion in het Portugese Braga is ontworpen door Souto Moura Arquitectos uit Porto en maakt deel uit van de natuurlijke omgeving, omdat het is omringd door uitgehakte rotsen. Het publiek zit aan de beide langszijden van het veld. Aan de ene kant worden de toeschouwers vanaf het maaiveld naar boven geleid naar de zitplaatsen; aan de andere kant komt het publiek op dakniveau de tribune op om zo af te kunnen zakken naar speelniveau. “Een fantastische en unieke vondst”.

De skatebaan in de Eindhovense Vinex-wijk Meerhoven, gevestigd in een oude vliegtuighangar, noemt Schuurmans Stekhoven een “schitterend voorbeeld van een hele nieuwe ontwikkeling in de sport, het skaten en skateboarden.” De skatebowl is Europa�s grootste houten rolschaatsbaan en is in samenwerking met skaters zelf tot stand gekomen. Het basisontwerp is gemaakt door studenten Bouwkunde van de TU Eindhoven, als studieproject onder leiding van Maurer United Architects uit Maastricht. De baan waar regelmatig kampioenschappen worden gehouden, geldt als een publiekstrekker in skateland.

Het IPC heeft de inzendingen beoordeeld op toegankelijkheid voor gehandicapten en vond het hypermoderne 11-meter verdiepte City of Manchester Stadion van Arup Associates uit Londen daarin uitblinken.

De IOC/IAKS Award wordt om het jaar uitgereikt. Schuurmans Stekhoven is vanaf 1999 voor de vierde keer jurylid. Hij werd gevraagd na een voordracht die hij hield in 1998 in Bilbao over stadions. Als publicist in zeven landen heeft hij over de jaren heen de complete ontwerpgeschiedenis van de moderne stadionbouw zeer gedetailleerd in kaart gebracht.

Nog onbewust, maar als architect in spe, werd zijn interesse voor altijd gewekt toen hij als jongetje van elf het toenmalige Feijenoordstadion in Rotterdam bezocht. “Die gigantische spanten ter ondersteuning van de tribune. Ik vond het fascinerend.” Op zijn dertiende bouwde hij een model van het Olympische stadion in Helsinki. “Architectonisch een prachtig ding.”

Later, tijdens zijn architectuuropleiding, heeft hij zo�n honderd Amerikaanse stadions aangeschreven en kreeg een respons van 80 procent. Dat was een impuls om er mee door te gaan. Sindsdien houden architecten Schuurmans Stekhoven wereldwijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en mist zijn archief geen enkel stadion. Van het eerste stadion met een derde ring voor pers en vip�s (Candlestick Parc in San Francisco/California), overdekte stadions, tot de eerste tribunes op rails om het gebouw zowel voor baseball als voor American football geschikt te maken. “Ik ken ze letterlijk allemaal.”

“Het is niet eens zozeer de sport zelf”, probeert Schuurmans Stekhoven zijn passie te verklaren. “Het is de architectuur, het fenomeen van gecreëerde intimiteit, dat bezoekers, ook al zijn ze met tienduizenden, het gevoel krijgen betrokken te zijn bij dezelfde gebeurtenis.”

Hij ziet de kwaliteit van de sportaccommodaties met de jaren verbeteren. “In Amerika zijn ze daar al in de jaren �60 mee begonnen. Japan is een goede tweede, en Europa heeft met rasse schreden zijn achterstand ingehaald. Kijk maar naar de EK en de WK-stadions. Het uitreiken van de IOC/IAKS Award levert daar zeker een bijdrage aan.”

Reageer op dit artikel