nieuws

De flop van Cornelis Lely

bouwbreed

paramaribo – In Nederland wordt Cornelis Lely, grondlegger van de Zuiderzeewerken, bejubeld en geroemd. Maar zijn verdiensten in eigen land worden overschaduwd doordat hij een eeuw geleden de motor was achter een van de grootste infrastructurele mislukkingen in Suriname. Lely liet daar, als gouverneur, tegen beter weten in een peperdure maar onrendabele spoorlijn aanleggen.

Lely werd in 1902 aangesteld als gouverneur in Suriname. Direct na aankomst in Paramaribo zag hij, als een van de weinigen, het belang in van een verbinding vanuit Paramaribo naar de ontoegankelijke jungle. Het goud dat daar uit de bodem werd gehaald, zou per trein eenvoudig naar de hoofdstad kunnen worden vervoerd.

Deskundigen waarschuwden Lely dat hij veel te optimistisch was en dat de spoorweg nooit rendabel zou kunnen zijn. Maar hij sloeg alle adviezen in de wind en dreef zijn zin door. Tussen 1903 en 1912 werd 8,5 miljoen gulden uitgetrokken voor de aanleg. In 1903 werd met de aanleg begonnen, waarbij vooral Curaçaose zeelieden werden ingezet. Het eerste baanvak, van Paramaribo tot Republiek, werd in 1905 in gebruik genomen. In 1 januari 1912 was het 173 kilometer lange traject tot station Dam bij Sarakreek voltooid.

Het overige deel is er nooit gekomen. Want veel goud werd er niet vervoerd, omdat er te weinig werd gewonnen. De goudkoorts was bij de ingebruikname in 1912 alweer voorbij. De enigen die er frequent gebruik van maakten waren de bewoners langs de spoorlijn, die hun agrarische producten naar de stad brachten. De goudtrein werd daarmee ongewild tot markttrein omgedoopt.

In de zestiger jaren verdween een groot gedeelte van het traject door het ontstaan het stuwmeer. Brownsweg werd het eindpunt van de lijn en de rails liepen daar gewoon het stuwmeer in. In Paramaribo werd eerst het traject tot aan Beekhuizen opgedoekt en in een later stadium tot aan Onverwacht. In 1987 reed de laatste trein.

Het deel van de spoorlijn tussen Paramaribo en Onverwacht is vandaag de dag nauwelijks meer terug te vinden. Bij Onverwacht herinneren slechts de verwaarloosde locomotieven en wagons aan de blamage van Lely, die hem echter nooit is aangerekend. Het plaatsje Kofidjompo werd precies honderd jaar geleden zelfs omgedoopt tot Lelydorp.

Tien jaar geleden werden nog wat pogingen ondernomen om een deel van de lijn weer in gebruik te nemen. Zo werd geprobeerd er een toeristische trekpleister van te maken.Een deel van het traject werd ontdaan van onkruid, de locomotieven en wagons onder het stof vandaan gehaald. Maar kort na de feestelijke maiden trip bloedde het stilletjes dood.

Ook de voormalig directeur van het Nederlandse Lovers Rail, Peter Sul, had het plan opgevat om negentig kilometer van het traject weer nieuw leven in te blazen. Maar geldgebrek en het gebrekkige enthousiasme aan Surinaamse zijde, hebben ook dit initiatief als een zeepbel uit elkaar doen spatten. En daarmee blijft de Lawa-spoorlijn wat het was: de flop van Lely.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels