nieuws

Stichting laat huizen bouwen zonder aannemer

bouwbreed

eindhoven – De Sociale Woningstichting (SWS) heeft zonder aannemer een rijtje van vijf huurwoningen gebouwd volgens de methode van iBuild. Daarbij konden de huurders van tevoren, ondersteund door virtuele realiteit, een hele reeks keuzes maken. Qua concept zijn de woningen identiek, uitvoering en indeling lopen uiteen.

Dat geeft een bijzonder straatbeeld. In de omgeving staan ook rijtjeswoningen van de SWS, met dezelfde deuren, ramen, kleuren en materialen. Alleen de voortuinen en gordijnen laten iets van de bewoners zien. Bij de vijf iBuild woningen is dat geheel anders. Kleur, indeling en materiaal van de gevel vertellen iets over de bewoners.

Ook binnen is geen enkele woning identiek. Plaats van de badkamer en de keuken, materiaal van het plafond, indeling van de plattegrond, hangend of staand toilet, wel of geen dakkapel, alles verschilt. Twee woningen hebben zelfs een vide in de woonkamer. Omdat de basis hetzelfde is, maar afwerking en uitvoering zijn aangepast, worden het �kameleonwoningen� genoemd.

K. Gerits, projectleider SWS, vertelt dat het casco van de woningen is opgebouwd uit fabrieksmatig vervaardigde betonelementen. De binnenmaten zijn 9,60 bij 6,60 meter. Op de begane grond bevinden zich in de voor- en achtergevel twee stabiliteitselementen, gemonteerd met zestien bouten. Eventueel kan een stabiliteitselement in het interieur worden opgenomen, maar dat vraagt extra fundering. Voor het flexibele trapgat zijn vier bouten nodig. Dat is alles.

Haitsma Beton heeft de elementen voor het casco ontwikkeld en geleverd. Opvallend is dat geen enkele leiding is ingestort in het beton. De elementen zijn in principe uitwisselbaar en overal te gebruiken. Tussen de elementen zit geluidsband voor de isolatie.

Uitneembaar vloerveld

De vloeren van begane grond, verdieping en zolder zijn identiek. Het veld in het midden is uitneembaar, voor trapgat, vide en eventueel zelfs een lift. De vloeren zijn 10 centimeter dik met twee betonnen liggers eronder. Leidingen worden later toegevoegd, boven een verlaagd plafond. De elementen van de binnenwanden zijn eveneens uitneembaar. De elektrische installatie bestaat uit drieaderige kabel en draadloze afstandsbediening.

SWS heeft de bouw van de kameleonwoningen zelf georganiseerd. Gerits: “We hebben zonder aannemer gebouwd. Haitsma heeft het casco geleverd, Lafarge de isolatie, de inbouw komt van Raab Karcher. Het dak is een Passe Partout dak van Lafarge (vroeger RBB). Omdat zich wat vertraging voordeed, stonden de leidingen al in de woning voordat de buitengevel gemonteerd was.”

Het idee voor de woningen stamt uit 1998. De Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV), waar het als experiment werd aangemeld, vond het te idealistisch. Toch is op het terrein van de TU Eindhoven een proefwoning gebouwd. Met wat extra afboeken en de ontwikkelingskosten (niet de productiekosten) voor rekening van de leveranciers is het gelukt de huur van de vijf woningen net beneden 600 euro te houden, afhankelijk van de uitvoering.

Volgens Gerits is in de toekomst nog wel een rol voor de aannemer weggelegd, als participant voor een deel van de werkzaamheden. “Het grondwerk hadden we eigenlijk moeten uitbesteden”, merkt hij op. “Maar de traditionele organisatie van de bouw is door de productontwikkeling ingehaald. Het product en de leverantie hoeven niet van dezelfde partij te komen.”

Vier woningen zijn verhuurd, de vijfde is demonstratiewoning. Hierin is te zien dat afwijken van de traditie verrassingen oplevert, zoals een raam tot aan de vloer bij een toiletpot, een lichtschakelaar direct naast de douche en andere kleine incongruenties. De lichtschakelaar is zwakstroom, het raam is de keuze van de huurder. Gerits vindt wel dat de begrenzingen van iBuild in de toekomst moeten worden aangescherpt.

Wat is nu dat iBuild? Het is een concept, waarbij de woningen eerst in een virtuele werkelijkheid worden opgebouwd, met behulp van de computer.

Een supercomputer hoeft het niet meer te zijn, een gewone pc voldoet. Met een speciale bril (met een camera en transparant beeld) of op het beeldscherm van een personal digital assistent (pda) of mobiele telefoon wordt het virtuele beeld aan de echte werkelijkheid toegevoegd: �augmented reality�.

João Mena de Matos is directeur van iBuild in Eindhoven. “Tot op heden heeft de koper of huurder van een woning weinig te zeggen. Hij moet wel de faalkosten betalen en daarna nog eens de woning aan zijn wensen aanpassen. Met iBuild breekt een nieuw tijdperk aan. Eerst wordt de zeggenschap bepaald (de grenzen van de keuzemogelijkheden). In een vroeg stadium brengt de koper of huurder vervolgens zijn wensen aan in het virtuele model. Daarbij kijken we ook hoe het interieur kan worden ingericht. Tenslotte wordt de woning volgens de wensen van de koper of huurder uitgevoerd. Het concept kan ook worden toegepast bij renovatie. Met de gemeente Eindhoven worden voorbereidingen getroffen voor de inzet van iBuild bij de renovatie van zeshonderd woningen in de wijk Lakerlopen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels