nieuws

Heroverweging ontslag bedrijfseconomische redenen

bouwbreed

mische redenen.

Is aannemelijk dat er arbeidsplaatsen moeten verdwijnen, dan rijst de vraag welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen.

Het belangrijkste selectiecriterium is het anciënniteitsbeginsel. Dat beginsel houdt in dat bij ontslag wegens bedrijfseconomische redenen per bedrijfsvestiging en per categorie uitwisselbare functies de werknemers met het kortste dienstverband het eerst voor ontslag in aanmerking komen.

Onevenwichtig

Bij ontslag van tien of meer werknemers binnen een bedrijfsvestiging kán de werkgever het afspiegelingsbeginsel toepassen om een onevenwichtige leeftijdsopbouw binnen het bedrijf te voorkomen. De werkgever moet dan het personeel van de bedrijfsvestiging indelen in leeftijdsgroepen. Vervolgens wordt vastgesteld hoeveel arbeidsplaatsen binnen de verschillende leeftijdsgroepen komen te vervallen.

Binnen elke leeftijdsgroep wordt per categorie uitwisselbare functies door middel van het anciënniteitsbeginsel bepaald welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen.

Nadeel van de toepassing van het anciënniteitsbeginsel is onder meer dat de werkgever vaak als eerste afscheid moet nemen van jonge, recent in dienst getreden werknemers (met actuele kennis) terwijl dat in verband met de bedrijfsvoering niet wenselijk is. Ook herintreders en oudere werknemers die op latere leeftijd elders in dienst treden, moeten om deze reden vaak als eerste het veld ruimen.

Een ander ongewenst effect kan zijn dat er een onevenwichtig samengesteld en een verouderd personeelsbestand overblijft.

Hardheidsclausule

Ook het afspiegelingsbeginsel kan tot onevenwichtige uitkomsten leiden en wordt om die reden minder toegepast dan verwacht. Er kan alleen naar leeftijdsopbouw in de onderneming als geheel worden �gespiegeld� en niet naar leeftijdsopbouw in de categorie uitwisselbare functies waar de arbeidsplaatsen komen te vervallen. Bovendien kunnen alleen grotere bedrijven in de praktijk een beroep doen op het afspiegelingsbeginsel vanwege het vereiste dat het moet gaan om groepsontslagen van 10 of meer werknemers. Daardoor kunnen kleinere bedrijven bij de selectie van voor ontslag voor te dragen werknemers volgens de minister te weinig rekening houden met de leeftijdsopbouw van het personeel. Hoewel het in principe wel mogelijk is om met een beroep op de �hardheidsclausule� onmisbare werknemers buiten de ontslagselectie te houden, ligt de drempel daarvoor erg hoog. Om aan deze bezwaren tegemoet te komen heeft minister De Geus in mei van dit jaar een voorstel gedaan tot aanpassing van de selectiecriteria.

De minister stelt voor dat het (aangepaste) afspiegelingsbeginsel hoofdregel wordt. Er behoeft niet langer te worden afgespiegeld naar leeftijdsopbouw per bedrijfsvestiging maar naar de leeftijdsopbouw in de categorie uitwisselbare functies waarbinnen arbeidsplaatsen komen te vervallen. Verder beperkt de toepassing van het afspiegelingsbeginsel zich niet langer tot groepsontslagen van 10 werknemers of meer zodat ook kleinere werkgevers daar in de toekomst gebruik van kunnen maken.

Verder bevat het voorstel de mogelijkheid om voortaan bij cao af te wijken van de (nieuwe) afspiegelingsregel. Kennis, vaardigheden en functioneren van een werknemer kunnen voortaan (mede)bepalend zijn voor de selectie van voor ontslag in aanmerking te brengen werknemers. Daarmee wordt het zogenaamde �bi-wo�-beginsel geïntroduceerd (best in, worst out). Op die manier kan bij de selectie van voor ontslag in aanmerking te brengen werknemers rekening worden gehouden met de specifieke omstandigheden in een onderneming of bedrijfstak.

Naar aanleiding van het voorstel van minister De Geus is advies gevraagd aan de Stichting van de Arbeid. De Stichting van de Arbeid heeft op 9 december 2004 advies uitgebracht.

Het advies sluit voorshands aan bij de opvattingen van de Minister. Het wachten is nu op een concreet voorstel van de minister.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels