nieuws

Plannenmakers overzien vitaliteit krasse knarren

bouwbreed Premium

abcoude – Ambtenarij en projectontwikkelaars werken gemakzuchtig een aanzienlijke woningnood bij ouderen in de hand. Overdreven zorgdenken verhindert de aansluiting bij de koopkrachtige vraag van de gezonde senioren. Tot die conclusies komt Bouwpraktijkinnovatie.

“Wat betreft de ouderen kampen we met twee hardnekkige mythes”, zegt Lex Kwee van het bureau voor innovatiebevordering. “De eerste vergissing stelt dat we de senioren maar weg moeten stoppen in appartementen. De andere mythe beweert dat huisvesting voor deze groep toch vooral een kwestie is van zorgaanbod”.

Kwee dringt aan om – in de geest van de Regieraad – meer het oor te luister te leggen bij wat woonconsumenten verlangen. Koers niet op plat statistisch onderzoek maar ga intensief te rade bij de betrokkenen zelf.

“Wat dan blijkt? Dat ook ouderen een huis met een tuintje willen. Ze zijn zelfs bereid daarvoor over grote afstanden te verhuizen. Die uitkomst vind je in het gebruikelijke onderzoek niet. Veel ouderen hebben de hoop op een passend woningaanbod al opgegeven. Pas als je goed doorvraagt blijkt dat ouderen wel degelijk willen verhuizen. Dat kan dan leiden tot projecten en doorstroming. Wij willen de verborgen woningnood onder de ouderen aan de kaak stellen”.

In het rapport Preventief Wonen benadrukken Lex Kwee en Jeanet Hacquebord dat simpel de leeftijd als uitgangspunt nemen voor de woningbouw een achterhaald criterium is. In driekwart van de huishoudens in de groep van 55 tot 65 jaar hebben de mensen geen lichamelijke beperkingen. De 75-plussers halen op diezelfde gezondheidsladder een score van 40 procent. Als de jonge senioren tot 65 niet meer zo goed uit de voeten kunnen, is in ruim de helft van de gevallen de partner nog topfit.

Kwee: “In de economie van vroeger ging je op je 65-ste met pensioen, omdat de daarna geen zware fysieke arbeid meer kon verrichten. Tegenwoordig is de vraag: waarom zou je stoppen? Precies zoals een verplicht pensioen onzin is, moet je de mensen niet dwingen tot een zorgwoning. De mensen zijn zo oud als ze zich voelen. De meeste 55-plussers hebben helemaal geen zorg nodig. Een flinke groep mensen van 85 is nog zeer zelfstandig”.

De onderzoeker ziet het straatbeeld snel veranderen. “Met de vergrijzing in het vooruitzicht, zullen steeds vaker de krasse knarren van dik in de tachtig te zien zijn die rolstoelen van invalide vijftigers voortduwen. We moeten ten aanzien van de woningbouw komen tot gecorrigeerde leeftijden. Zo moeilijk is dat niet. Verzekeringsmaatschappijen werken daar al jaren mee”.

Mede-directeur Hacquebord is enthousiast over de geslaagde ouderenprojecten die ze her en der aantreft. In het Oost-Groningse dorp Nieuweschans bleek tegenover de muziektent in huiskamersfeer een dokter kantoor te houden. De Steunstee is een kleinschalige voorziening en een geliefd trefpunt voor heel het dorp en omgeving. Vragen over wonen, welzijn of zorg? Op naar de Steunstee. Dankzij het initiatief kunnen mensen langer op zichzelf blijven wonen.

“Waarom gaan de gemeenteambtenaren niet in zo�n fenomeen als de Steunstee praten? Binnen het uur weet je waar een tekort aan is”.

Het Sallandse dorp Lemelerveld koestert zijn naar Scandinavisch model ontwikkelde Kulturhus. Jong en oud komen zo harmonieus bijeen dat Brussel en Zwolle bereid waren vele tonnen aan subsidie op te hoesten. “Laat de mensen zo veel mogelijk zelf doen. Wie actief is blijft langer mobiel. Voor Kerstmis was een gezellig diner bedacht. Prima toch?”

Hacquebord verwijt de projectontwikkelaars angsthazerij. “Ze durven niet te kiezen. Zijn gewoon bang de boot te missen. Waarom bestaat zo weinig lef om de ouderen maatwerk te leveren? Als je louter af gaat op de gemiddelden, vind je de specifieke wensen van de senioren niet. Ambtenaren, ontwikkelaars en makelaars praten vooral met elkaar en niet met de doelgroep. En halen er dan een architect bij. Geen wonder dat je dan krijgt wat niemand wil”.

Een geheel andere aanpak kenden de huizen van de Stichting Initiatieven Realisatie 55-Plus Woningbouw, kortweg de SIR-55. Drie Brabantse echtparen Moezelaar brachten in 1987 de seniorenwensen onder woorden en plaatste een oproep in een Eindhovens advertentieblad. Binnen de kortste keren hadden de Moezelaars zevenhonderd bondgenoten. Ruim voldoende om zowel de lichtstad als Geldrop over te halen bouwlocaties aan te wijzen. Sindsdien waaiert SIR-55 voorzichtig uit over het hele land.

Eveneens verfrissend vindt Hacquebord het project Palisium in Eerbeek. De bouw ging in februari 2004 van start. Komend voorjaar wordt de tweede fase opgeleverd. “De ouderen die daar nu wonen waren vooraf nooit van plan naar Eerbeek te verhuizen. Als er echter aanbod is, blijken de mensen van steeds verder weg te komen. Palisium op de Veluwe trekt bewoners tot uit Zeeland en zelfs België”.

�We moeten de ouderen niet dwingen

tot een zorgwoning�

Reageer op dit artikel