nieuws

Schone lucht een kwestie van politieke wil

bouwbreed Premium

Mensen die dicht bij drukke wegen wonen, sterven eerder dan anderen. De belangrijkste oorzaak: de vuile uitlaatgassen van autos en vrachtverkeer. DeNederlandse overheidis laks in het nemenvan maatregelen.Joris Wijnhoven geeft zes tips waar de overheid mee aan de slag kan. Maar alles hangtaf van de politieke wil.

De lucht die we inademen in Nederland behoort tot de ongezondste van de Europese Unie. Jaarlijks overlijden 5.000 mensen voortijdig aan hart en longziekten door luchtvervuiling, vooral van verkeersuitlaatgassen.

Nadat staatssecretaris Pieter van Geel onder druk van een vernietigend advies van de Raad van State zijn tot mislukken gedoemde pogingen heeft opgegeven om onder de Europese normen voor luchtvervuiling uit te komen, moet hij volop aan de bak om de lucht alsnog schoner te krijgen. Met de volgende zes tips, én de politieke wil om ze daadwerkelijk uit te voeren, kunnen Van Geel en de zijnen aan de slag om de lucht schoner te krijgen.

l -Maak het probleem niet groter: stop asfaltering

In de Nota mobiliteit trekt het kabinet tientallen miljarden euro�s uit om te spenderen aan extra asfalt. Zulks zou nodig zijn om twee miljoen extra auto�s én een verdubbeling van de goederensector te faciliteren. Door deze verkeersuitlokkende mega-investering wordt een geweldige hoeveelheid extra uitlaatgassen de lucht ingeblazen, vooral in steden.

l -Investeer niet in luchtverpesters, maar in schone sectoren

Het kabinet doet alsof luchtvervuiling een natuurverschijnsel is, van buiten komt aanwaaien of gewoon hoort bij ons moderne bestaan. Maar feit is dat ze heel bewust kiest voor de aanleg van extra wegen én voor de ontwikkeling van de meest smerige sector van onze economie: de distributiesector. Los van het feit dat de waarde voor onze economie van deze sector schromelijk wordt overschat, leidt de uitbreiding van de Rotterdamse haven met de Tweede Maasvlakte en de verdere groei van Schiphol met extra pieren en mogelijk zelfs landingsbanen tot steeds grotere stromen vervuilende zeeschepen, vliegtuigen en vrachtwagens. Investeer de miljarden euro liever in ons onderwijs in plaats van het ongebreidelde gesleep met spullen.

l Schone techniek: nú!

In de jaren negentig leidde de katalysator in eerste instantie tot fikse weerstand, maar uiteindelijk tot algemene acceptatie onder automobilisten en de automobielindustrie. Een zelfde, maar veel sneller proces moeten we nu doormaken met andere nuttige milieutechnologie als roetfilters en de NO2-katalysator. En stimuleer meteen het gebruik van aardgas in het openbaar vervoer als alternatief voor de diesel.

Hoewel de verwachtingen van Van Geel over deze schone technologie gezien de gelijktijdige groei van het wagenpark te optimistisch zijn, helpt het natuurlijk wel.

Stel dergelijke technologische toepassingen dus razendsnel verplicht op personenauto�s, vrachtwagens en bestelwagens. En trek als overheid niet alleen zelf de beurs via subsidieregelingen, maar laat mensen en bedrijven ook zélf meebetalen. Tenslotte geldt: de vervuiler betaalt.

l -Verlaag de maximumsnelheid op stadssnelwegen

Een buitengewoon simpel en prima werkende maatregel is het verlagen van de maximumsnelheid op snelwegen die door de stad lopen naar tachtig kilometer per uur. Het kent alleen maar voordelen: minder luchtvervuiling, minder lawaai, minder energieverbruik, minder ongelukken en minder files door een betere doorstroming. Het is dan ook onbegrijpelijk dat een succesvol experiment op de A13 bij Overschie slechts op enkele andere wegdelen navolging krijgt. Milieudefensie heeft tweehonderd kilometer stadssnelweg op het oog om de maximumsnelheid te verlagen en startte inmiddels een bestuursrechterlijke procedure tegen minister Peijs om dit af te dwingen.

l. Maak diesel duurder

Diesel is de smerigste autobrandstof die er is. Bij de verbranding komen relatief veel ongezonde roetdeeltjes vrij, alsook stikstofdioxide (NO2) dat leidt tot de vorming van het ongezonde ozon. Merkwaardig genoeg is het vieze diesel door accijnsvoordelen veel goedkoper dan benzine. Dat prijsverschil moet de wereld uit, te beginnen met de introductie van het dieselduppie van Zalm: een accijnsverhoging die ten dele kan worden aangewend om roetfilters op diesels te stimuleren.

l Investeer in het alternatief

De toestand van het openbaar vervoer in Nederland is niet om over naar huis te schrijven. Het streekvervoer is op veel plekken praktisch verdwenen, waardoor mensen in dunbevolkte gebieden letterlijk de auto zijn ingejaagd. Maar ook het stadsvervoer staat onder druk, door de opeenstapeling van bezuinigingen op de exploitatiesubsidies. Zo is Nederland mijlenver achter te komen liggen op steden in buurlanden, waar prachtige en haast futuristische systemen van lightrail, metro, sneltram en schone bussen naadloos in elkaar overlopen.

Regionale spoorverbindingen lijken hetzelfde lot beschoren als de streekbus. Een treurige gedachtegang, want reizen met het openbaar vervoer is per saldo altijd nog aanzienlijk schoner dan reizen per auto. Laat het kabinet dus fiks investeren in een revitalisering van ons openbaar vervoer en om te beginnen definitief een streep zetten door de overbodige, energieslurpende, peperdure prestigelijn: de magneetzweeftrein tussen Groningen en Schiphol.

Investeer de miljarden euro liever in onderwijs

Reageer op dit artikel