nieuws

De valkuilen van design & construct

bouwbreed

den haag – Design & construct-aanbestedingen kennen veel valkuilen. Dat kwam deze week uit de verhoren van de commissie-Duivesteijn naar voren.

Zo liet Volker Wessels-directeur J. van Oorschot er geen misverstand over bestaan dat er nog veel te leren is in Nederland.

Design & construct veronderstelt dat de aannemers op basis van een programma van eisen van een projectdirectie zelf ontwerpen moeten maken voor de uiteindelijke bouw. Door deze vrijheid kunnen de aannemers beter met elkaar concurreren en krijgen technische innovaties een kans. Het uiteindelijke resultaat pakt dan zowel voor de opdrachtgever als voor de aannemer gunstig uit, is het achterliggende idee. De opdrachtgever heeft een lagere prijs en de aannemer heeft kans echt de concurrentie aan te gaan.

Bij de aanbesteding van hsl-zuid in 1999 ging het echter volledig mis, zo betoogde Van Oorschot voor de commissie-Duivesteijn. De zo beloofde ontwerpvrijheid bleek niets meer dan een wassen neus. Alleen het feit al dat de aannemers een referentieontwerp kregen voorgeschoteld is volgens Van Oorschot “oneigenlijk bij design & construct”. Het programma van eisen was naar zijn mening ook te veel technisch van aard. De aannemers moesten zich in hun ontwerpen bijvoorbeeld houden aan allerlei details en inpassingen die door het ministerie van Verkeer en Waterstaat al waren afgesproken met de lokale bestuurders. Van Oorschot verzuchtte dat het eerder engineering & construct betrof. “De enige vrijheid die we hadden was de constructieve uitwerking van al die afspraken.”

Bij de aanbesteding van de boortunnel onder het Groene Hart was die vrijheid in ontwerpen groter. Bij dit project lag meer dan bij de rest van de hsl de nadruk op de functionele specificaties. Het resultaat was een innovatief ontwerp van de combinatie Bouygues/Koop. Deze bouwers kwamen tot verrassing van de projectdirectie met een ontwerp dat niet uitging van twee aparte tunnelbuizen, maar één buis met een scheidingswand. Dit bleek stukken goedkoper en eerder klaar. Toch is ook de boortunnel volgens Van Oorschot niet een schoolvoorbeeld van design & construct. “Ook hier waren belemmeringen. Er zitten nu een paar bochten in, want de lijn langs de dorpen die destijds op het maaiveld was gelegd, is gewoon onder de grond gestopt. Een rechte lijn was korter geweest.” Die bochten hebben namelijk ook weer te maken met afspraken die met de lokale bestuurders zijn gemaakt, stelde hij.

De uiteindelijk aanbestedingsresultaten voor de hsl leidden in 1999 tot een grote desillusie bij de projectdirectie. Die was namelijk zwaar teleurgesteld over de kwaliteit van ingediende ontwerpen. Ook de hoge prijzen zinde haar niet, maar dat is een ander onderwerp. Naar mening van Van Oorschot had de hsl-directie ook “weinig spectaculairs” kunnen verwachten door van tevoren al zoveel details vast te leggen.

De verhoren van de commissie-Duivesteijn worden deze week afgesloten met �lessen voor de toekomst�. Eén les zou al zijn design & construct werkelijk aan de markt over te laten. De markt kan, als de Tweede Kamer tenminste akkoord gaat, binnen enkele maanden bewijzen met deze vrijheid om te kunnen gaan door kwalitatief goede en concurrerende ontwerpen in te dienen bij de prijsvraag voor de Zuiderzee-lijn.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels