nieuws

De spagaat van Blaauw Inhoudelijk

bouwbreed

den haag – Het kan toch soms raar lopen in politiek Den Haag. Nota bene één van de grootste tegenstanders van de aanleg van de Betuwelijn, VVDer Jan Blaauw, verruilt na de verkiezingen van 1994 de bankjes van de oppositie voor die van de coalitiepartijen. En uitgerekend zijn fractiegenoot Annemarie Jorritsma wordt een van de architecten van Paars-I en krijgt zelf de portefeuille van Verkeer en Waterstaat. Hoe erg kun je het maken voor Jan Blaauw?

Tien jaar na dato zijn de woede en de teleurstelling wel verwerkt, als hij verschijnt voor de commissie-Duivesteijn. Die wilde van hem weten hoe dat ging in november 1993 ten tijde van het kamerdebat over de aanleg van de Betuwelijn en nog geen jaar daarna met de uitkomst van de verkiezingen. Dat kamerdebat was voorspelbaar want de coalitiegenoten CDA en PvdA hadden samen maar liefst 100 van de 150 zetels. Blaauw moest zich meerdere malen verbijten en toezien hoe zijn collega-woordvoerders Leers (CDA) en Feenstra (PvdA) het op een akkoordje gooiden met de ministers Maij-Weggen (verkeer) en Alders (VROM).

Na de verkiezingen draaide de VVD, eerder in meerderheid tegen vanwege de hoge kosten en de rammelende rentabiliteit, 180 graden om. De aanleg kwam zelfs in het regeerakkoord te staan. “Dan weet je wel hoe de wind staat als het in het regeerakkoord staat”, mopperde Blaauw vorige week nog tegen de commissie.

Zijn fractie was langzamerhand ook in meerderheid voor de Betuwelijn, Jorritsma ging in stoomtreinvaart verder met de voorbereidingen en Blaauw kwam in een spagaat terecht. Zijn principes zeiden hem te blijven strijden tegen de aanleg, maar de fractiediscipline eiste wat anders van hem. Tegenover de commissie-Duivesteijn erkende hij vorige week “veel politieke druk” te hebben gevoeld.

Uiteindelijk schaarde hij zich toch aan de zijde van de voorstanders. “Je verlies nemen, knopen tellen, strijd gestreden”, waren de woorden van Blaauw. Liever inzetten voor een keurige inpassing van de Betuwelijn in het landschap, dan blijven tegenstemmen, heeft hij gedacht.

De spagaat van Blaauw en zijn finale keuze om te voldoen aan de fractiediscipline, werden hem destijds door de tegenstrevers van de Betuwelijn absoluut niet in dank afgenomen.

Zijn spagaat illustreert echter hoe de gang van zaken is binnen een kamerfractie. Hoe individuelen als Blaauw, op wie flinke druk wordt uitgeoefend, ten slotte toch overstag gaan en politieke eieren voor hun geld kiezen. De draai van de VVD laat zien hoe een partij reageert als het regeringspluche in zicht komt.

Volgens N. Verbugt, opvolger van Blaauw als VVD-woordvoerder over de Betuwelijn, is de draai van de fractie wel louter op inhoudelijke argumenten gebaseerd, zo meldde ze de commissie gisteren. Dreigementen van de verkeersministers uit Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk over de toekomstige ontmoediging van het vrachtverkeer over de weg en de toezegging van Duitsland in het verdrag van Warnemünde om de Betuwelijn bij de grens te vervolgen, waren volgens Verbugt de redenen om in 1995 zich als fractie achter de Betuwelijn te scharen. “We zijn nooit expliciet tegen de Betuwelijn geweest. Die overtuiging moest groeien.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels