nieuws

AVV

bouwbreed

De spanning in de arbeidsverhoudingen wordt deze zomer verder opgevoerd. Minister De Geus heeft een goede neus voor besluiten die materieel niet veel voorstellen, maar wel tot groot ongenoegen bij de sociale partners leiden. Het niet algemeen verbindend verklaren van een algemene loonsverhoging in nieuwe collectieve arbeids-overeenkomsten is een goed voorbeeld. Op nog geen tien […]

De spanning in de arbeidsverhoudingen wordt deze zomer verder opgevoerd. Minister De Geus heeft een goede neus voor besluiten die materieel niet veel voorstellen, maar wel tot groot ongenoegen bij de sociale partners leiden.

Het niet algemeen verbindend verklaren van een algemene loonsverhoging in nieuwe collectieve arbeids-overeenkomsten is een goed voorbeeld. Op nog geen tien procent van de werknemers zal dit enige uitwerking hebben, nog afgezien van de trucs die mogelijk zijn om loonsverhogingen te vermommen. Als je bovendien de mogelijke stijging van contractlonen zo gewichtig vindt, neem dan de bevoegdheid die hiervoor geschapen is in de Loonwet.

Het is merkwaardig om te zien hoe een kabinet, dat zich wenst te profileren als een uitgesproken voorstander van de markt en de marktwerking in de sfeer van tienden van procenten van de lonen meent de Nederlandse economie uit het slop te kunnen halen. Daar gaat het dan ook allang niet meer om. Ooit hoorde ik een oud-minister spreken over het poetsen van de punaises, terwijl men de kist als geheel vergat.

De AVV is in de nadagen van de crisis in de jaren dertig van de vorige eeuw tot stand gekomen om binnen een sector geen concurrentie op de belangrijkste arbeidsvoorwaarden te doen plaats vinden. In die zin is daarbij aan de loonkostenkant binnen één cao-gebied een soort kartel tot stand gebracht. Je kunt daar verschillend over denken. Aangezien in veel bedrijfstakken veel gemeenschappelijke belangen bestaan die geld kosten en georganiseerd moeten worden vinden de meeste van de sociale partners het belangrijk dat een cao wordt opgelegd aan iedereen die in de branche werkzaam is. Ondernemingen met een eigen arbeidsovereenkomst kennen het probleem overigens niet. Bovendien zijn de meeste cao�s tegenwoordig te beschouwen als minimumregelingen, zodat afwijken naar boven mogelijk is.

Naar beneden afwijken is ingewikkelder, daarvoor is meestal toestemming van bedrijfstakcommissies nodig. De 40-urige werkweek bij een bedrijf in het Noorden van Nederland werd onlangs door een rechter geblokkeerd met een verwijzing naar de cao. Het bedrijf had onlangs zijn lidmaatschap van de werkgeversvereniging die de cao had afgesloten opgezegd.

De AVV maakte het bedrijf onmogelijk onder de cao uit te komen.

Wat helemaal merkwaardig is dat uitgerekend een bewindsman als De Geus voor een gedeeltelijk niet verbindend verklarend kiest. Zijn jarenlange activiteit bij het CNV heeft hem in principe tot een vleesgeworden voorstander van het instrument gemaakt. Om tot algehele verbindverklaring van een cao-resultaat te komen, welteverstaan. Het bouwbedrijf heeft een hoge organisatiegraad en zeker niet alleen aan werknemerskant. Ook de werkgeversorganisaties weten veel bedrijven te binden. In aantallen werknemers uitgedrukt gaat het om een zeer hoog percentage. De cao is daarbij maar een van de aspecten die van belang is voor ondernemers in de bouw. Het dienstenpakket is omvangrijk.

Het niet verbindend verklaren van een deel van een nieuwe bouw-cao zou een pikante discussie kunnen opleveren. Als de automatische prijscompensatie in de onderhandelingen de komende maanden niet sneuvelt, is het de vraag of de loonsverhoging die van deze compensatie het gevolg zou zijn, een bestaande of een nieuwe afspraak is. En derhalve wel of niet voor een algemeen verbindend verklaring in aanmerking komt. Misschien is dit een van de trucs om het kabinetsbeleid te omzeilen. Mogelijk is het een aanleiding voor het verdwijnen van de automatische prijscompensatie. En dit alles dus vanwege de vergrijzing, zoals de mantra van het kabinet luidt. Daarom immers moest de VUT worden opgeruimd en het prepensioen zeer onaantrekkelijk worden gemaakt.

Het lijkt me sterk dat een andere aanpak van de problemen niet tot een meer bevredigende oplossing had kunnen leiden. Een kabinet moet het wel bont maken om het met alle sociale partners oneens te worden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels