nieuws

Nieuw stadshart Veenendaal toch succesverhaal

bouwbreed

veenendaal – De achterkant van het centrum omtoveren tot nieuw stadshart, met een gracht, nieuwe pleinen, winkels en woningen. Dat is de opgave waar Veenendaal voor staat. Na een aanloop van vijftien jaar kan nu bijna de schop de grond in. Hoe een dreigende mislukking toch een succesverhaal lijkt te worden.

Eind jaren tachtig boog de gemeente zich voor het eerst over de oostzijde van het centrum, waar fabriekspanden, parkeerterreinen en achterkanten van gebouwen het beeld bepalen. Dat leidde tot een masterplan voor de ontwikkeling van Centrum-Oost. De ontwikkeling van dit plan bleek echter zo kostbaar, dat uitvoering financieel niet haalbaar was. Het plan werd uiteindelijk van tafel geveegd.

Wat ging er mis? “Er was een te strikte scheiding tussen rekenen en tekenen”, meent François van Doesburg, sinds eind vorig jaar gemeentelijk projectleider Centrum-Oost. “Te vroeg is gezegd dat er sprake was van een plan. Vervolgens is er gerekend en moest worden vastgesteld dat het plan financieel niet haalbaar was.”

Veenendaal besloot in 2001 van voren af aan te beginnen en een nieuw masterplan op te stellen. Het nieuwe masterplan is vorig jaar zomer door de gemeenteraad vastgesteld. “Het grote leerpunt was dat het rekenen op financiële haalbaarheid in wisselwerking met het ontwerp werd uitgevoerd”, aldus Van Doesburg.

De gemeente wilde wel met een schone lei beginnen, maar raamovereenkomsten met projectontwikkelaars verhinderden dat. “We konden het traject niet blanco in”, erkent Van Doesburg. “Het nadeel was dat we als gemeente geen keuze meer konden maken. Maar het voordeel is wel dat je meteen samen met elkaar weet of je plannen ook haalbaar zijn.”

Goed overleg, het inzien van elkaars belangen en het formuleren van een gezamenlijk doel ziet de projectleider dan ook als cruciale factoren in het slagen van het plan. “Het hangt af van de gedrevenheid van degenen met wie je samenwerkt. Dat pakte in dit geval goed uit.” Jos van Eldonk werd aangetrokken als architectonisch supervisor voor het 8 hectare grote gebied.

Augustus vorig jaar tekende de gemeente �samenwerkingsovereenkomst II� met BAM-Vastgoed. De projectontwikkelaar ontwikkelt en realiseert de woningen, winkels en kantoren in het plan, maar zal per bouwblok gaan bouwen als 70 procent is verkocht. De gemeente is verantwoordelijk voor de grondverwerving, het bouwrijp maken van de grond, de realisatie van parkeergarages en de inrichting van de openbare ruimte. De gemeente investeert 9 miljoen euro in de ontwikkeling van Centrum-Oost.

De risico�s van het project voor de gemeente zijn op verzoek van de raad voor de vaststelling van het masterplan uitgebreid doorgelicht. De risicoanalyse heeft het hele speelveld nog eens in beeld gebracht. “Het is belangrijk om te weten waar de risico�s zitten en aan te geven hoe we die denken te beheersen”, zegt Van Doesburg. “Zo is het bijvoorbeeld van groot belang dat alle vergunningen op tijd gereed zijn.”

Wat betreft het verwerven van grond, heeft de gemeente een duidelijke visie. “Je kunt alle gronden aankopen voor het plan vastgesteld is, maar dan neem je als gemeente veel risico”, stelt Van Doesburg. “Een klein deel van de benodigde gronden is voor de planvaststelling aangekocht, op een ander deel is via een raamovereenkomst voorgesorteerd.” In ruil voor verkoop van een deel van de grond aan de gemeente werd aan de betreffende grondeigenaar eigen ontwikkeling toegestaan. Van het totale plangebied is ruim de helft van de grond nu in eigendom van de gemeente.

Plangrenzen

Veenendaal heeft de grondverwerving nog niet afgerond en wil nog zo�n 30 procent van het totale gebied aankopen. Het terrein van een nog in werking zijnde kunstvezelfabriek is net buiten de plangrenzen gehouden. Inmiddels is de gemeente wel in gesprek met de directie, maar eventuele ontwikkeling van dit terrein staat op zijn vroegst na voltooiing van Centrum-Oost op de agenda.

“In de onderhandelingen moet je als gemeente veel verder kijken dan de grenzen van het plangebied”, zegt Van Doesburg. Dat geldt niet alleen voor het aanbieden van alternatieve locaties, maar ook voor de communicatie met betrokkenen. Van Doesburg wijst daarbij zowel op de contacten met ondernemers en bewoners net buiten het gebied, als op het informeren van inwoners in de wijde regio voor wie Veenendaal een centrumfunctie vervult. “Niet wachten tot er vragen komen”, is het advies van de projectleider. Met bijeenkomsten, workshops en stadswandelingen investeert de gemeente in communicatie. “Het zijn kosten die de moeite waard zijn.”

Als alles meezit gaat na de zomer de bouw van start. “Het wordt heel hard werken”, zegt Van Doesburg. “In 2010 moet alles er staan.” De voortgang van de onderhandelingen met grondeigenaren en de verkeers- en parkeerpuzzel voor de bereikbaarheid van het centrum tijdens de uitvoering hebben op dit moment de grootste aandacht.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels