nieuws

Rijksmonument op zijn Rotterdams aangepakt

bouwbreed

rotterdam – Met drie enorme doorbrekingen in gevel en dak wordt een historisch Rotterdams pakhuis geschikt gemaakt voor bewoning. Het vervallen St-Jobsveem moet een tweede leven krijgen met honderd exclusieve, volledig vrij indeelbare woningen. Voor een Rijksmonument een bijzondere aanpak.

“We hebben niet gekozen voor een tuttige oplossing, maar voor een Rotterdamse aanpak van een monument,” zegt Robert Winkel (Mei. Architecten). “Ook in een monument moet je volgens hedendaagse normen kunnen wonen. Het is flauwekul dat bewoners van een voormalig pakhuis tevreden moeten zijn met een donker hol.”

Het is, moet hij toegeven, nog even touwtrekken met de Rijksdienst voor Monumentenzorg en het Rotterdamse bureau Monumenten. Maar de betrokken partijen Volker Bouwmaatschappij en BAM Vastgoed (ontwikkeling en uitvoering), het OntwikkelingsBedrijf Rotterdam (eigenaar) en dS+V (stedenbouwkundige inpassing) zijn het roerend eens over het plan. De ontwikkelaars hebben het plan inmiddels kracht bijgezet met de opening van een modelwoning.

Probleem van het St-Jobsveem is vooral de omvang: niet alleen 130 meter lang, maar ook 25 meter diep en 5 verdiepingen hoog. Gebrek aan daglichttoetreding maakt het gebouw feitelijk ongeschikt voor bewoning. Bouwfonds en MVRDV architecten, die de prijsvraag voor de herontwikkelingsopgave wonnen, gaven de opdracht terug. Zonder doorbrekingen zou daglicht een ernstig probleem worden. Alleen door creëren van enorme appartementen zou iedere wooneenheid een redelijk aantal raampjes krijgen. Gezien het verslechterde economisch tij een onhaalbaar geachte opgave.

De oplossing van de nummer twee in de prijsvraag – Volker Bouwmaatschappij/BAM Vastgoed en Robert Winkel – voorziet in drie ruim tien meter brede sleuven dwars door het gebouw, van gevel tot gevel. Rond de openingen worden zoveel mogelijk woningen geconcentreerd. Horizontale glazen lamellen voor de opengebroken gevel temperen de wind. Ten behoeve van de stabiliteit worden op de plaats van de doorbrekingen grote stalen jukken ingebouwd. Dat is dringend noodzakelijk, want ook zonder doorbrekingen beweegt het pand al flink in de wind. Een systeem voor rook- en warmteafvoer met behulp van glazen daklamellen zorgt voor de brandveiligheid.

Tachtig jaar

Het St-Jobsveem werd in 1912 gebouwd naar een ontwerp van architect J. Kanters. Het deed ruim tachtig jaar dienst bij het inklaren, opslaan en distribueren van onder meer koffie, thee en specerijen. Aan de waterkant liggen nog de sporen van de enorme elevators waarmee langszij aanmerende schepen werden gelost. De elevatoren en de drie dakkranen die vroeger bovenop het pand stonden zijn verdwenen, evenals het silogebouw dat tot enkele decennia geleden op de kop van het gebouw stond. De overgebleven historische elementen worden zoveel mogelijk behouden. De repeterende bakstenen gevel met karakteristieke groene luiken blijft, op de doorbrekingen na, intact. De luiken worden alleen veranderd in roldeuren, om binnenshuis ruimte te sparen. De uitkragende laadplatforms aan de andere gebouwzijde krijgen een nieuwe functie als balkon. Opmerkelijk is dat dit – inmiddels gehavende – beton destijds is bekleed met stucwerk, om het een �natuurstenen� aanzien te geven.

Aan de binnenzijde blijft de huidige opbouw met sierlijke gietijzeren zuilen en houten plafonds ongewijzigd. De vloeren worden versterkt met een betonnen dekvloer. De langgerekte open ruimten binnen staan volledig vrij indeelbare woningen toe. Aan weerszijden van een lange ontsluitingsgang midden door het gebouw zijn woon-werkruimtes in te richten die in grootte variëren van 75 tot 350 vierkante meter. Kopers die er op tijd bij zijn hebben een ongekende keuzevrijheid.

Parkeren gebeurt onder de nieuwbouw van het naastgelegen Scheepvaart & Transportcollege en in een driedubbele glazen parkeertoren met autolift. Die moet verrijzen op de plaats van het gesloopte silogebouw.

Op het dak van het veem heeft Winkel penthouses voorzien, op advies van de Rijksdienst voor Monumentenzorg zo gepositioneerd dat ze vanaf de grond onzichtbaar zijn. “Geen Mies van der Rohe-villaatjes, natuurlijk, maar iets stoers,” zegt Winkel. “Gewoon onder een dak zoals bekend uit de loodsbouw. Maar wel met hele chique puien waardoor de bewoners goed van het schitterende uitzicht over rivier, haven en stad kunnen genieten.”

De verkoop is inmiddels van start gegaan. Na de zomer moet de bouw beginnen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels