nieuws

Nederland bouwt uitermate veilige infrastructuur

bouwbreed

gouda – De Nederlandse infrastructuur ligt er goed bij, vinden ir. M. Post en ing. C. van der Veen van Nebest. Ondanks achterstallig onderhoud gebeuren geen ingrijpende ongelukken met bijvoorbeeld tunnels of bruggen. Dat is misschien het gevolg van wat het adviesbureau uit Groot-Ammers een te veilige bouwwijze noemt.

Nieuwe meetmethoden en regelmatige inspecties moeten uitwijzen hoe veilig kunstwerken zijn in de praktijk. Bouwprojecten worden mogelijk zwaarder uitgevoerd dan eigenlijk moet, vindt Nebest-directeur Van der Veen. De ontwerpers compenseren met deze extra veiligheid de ontbrekende kennis over de manier waarop bijvoorbeeld een viaduct of een sluis zich in de volgende decennia gedraagt. Een overmaat aan bestendigheid betekent ook een overmaat aan materiaal en dat kost de opdrachtgever ook extra geld. �Extra�s� worden vermeden wanneer een kunstwerk op basis van de �actuele faalkans� wordt ontworpen .

Computermodellen

Computermodellen voorspellen redelijk accuraat de kans dat een brug bezwijkt, weet Post. De bijbehorende cijfers verouderen echter snel door bijvoorbeeld een intensievere verkeersstroom. Ook gerepareerde beschadigingen veranderen het model. Ontwerpers kunnen daar vooraf rekening mee houden door extra veiligheid in te bouwen. Metingen met sensoren geven een betere indicatie van de sterkte die een brug zou moeten krijgen. De praktijk leert dat de civiele sector deze techniek nog wat argwanend beziet.

De markt biedt vooralsnog weinig sensoren voor specifieke civiele metingen. Veel van die sensoren werken vooralsnog alleen als opstelling in een laboratorium en zijn nog moeilijk te comprimeren tot een handelsuitvoering. Naarmate sensoren goedkoper worden zullen ze meer toepassing vinden in de bouwpraktijk. Ook nu al biedt de markt in ruime mate gunstig geprijsde onderdelen; de samenbouw tot een specifiek product voor de bouw is evenwel nog duur. De industrie levert inmiddels sensoren van ongeveer een euro per stuk die als toeslagmateriaal met bijvoorbeeld beton worden gemengd. De metingen wijzen op de mate waarin chloride in het beton dringt. Afhankelijk van het soort sensor kunnen uiteenlopende fenomenen worden gemeten.

Kinderziekten

De degradatie van bijvoorbeeld een betonnen constructie is moeilijk te meten. De onderzoeker moet zich bij elke meting afvragen of de waarde is veroorzaakt door een fenomeen in het kunstwerk of het gevolg is van degraderend sensormateriaal. Van der Veen en Post noemen dat kinderziektes en aanloopproblemen die zich voordoen bij de introductie van om het even welke nieuwe techniek. Sensormetingen zullen steeds meer de praktijk van alledag bepalen. Ook al omdat bijvoorbeeld tunnels en andere ondergrondse constructies niet meer visueel zijn te inspecteren.

Eenmaal toegepast in de dagelijkse praktijk moeten de sensor en de manier waarop die wordt gebruikt goed worden gedocumenteerd zodat toekomstige generaties er ook mee uit de voeten kunnen, adviseert Post. Een tunnel als die onder de Westerschelde bijvoorbeeld is ontworpen voor een gebruiksduur van honderd jaar.

De sensoren zullen naar verwacht niet zo lang meegaan omdat ze in de loop van de jaren worden vervangen door verbeterde exemplaren. Hoe ze ook worden gemeten; de waarden geven uitsluitsel over de mate van veiligheid op een bepaald moment en over de behoefte aan onderhoud. En het onderhoud beïnvloedt weer de uitgangspunten voor het ontwerp.

In het ontwerpproces blijkt beheer en onderhoud vaak een sluitpost, constateert Van der Veen. Slechts zelden wordt het bureau dat voor die taken tekent, betrokken bij de voorbereidingen. Het kan volgens hem geen kwaad dat alle betrokkenen samen praten over wat er in de honderd jaar die een constructie meegaat zoal gebeurt. De industrie gaat veelal uit van �risk based inspection� en �risk centered maintenance�. Volgens dit principe vergt een hek op een balkon eerder onderhoud dan een hek rond een weiland. Op een enkele uitzondering na past de civiele sector dit beginsel (nog) niet toe. Een brug die er wat desolaat uitziet kan technisch gezien nog prima voldoen, maar wekt al snel de indruk op punt van instorten te staan.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels