nieuws

Kunststof wapening spaart tunnelboormachine

bouwbreed

amsterdam – Om de tunnelboormachine ongestoord te laten passeren worden de diepwanden van de stations voor de Noord-Zuidlijn plaatselijk uitgerust met kunststof wapening. Franki heeft de eerste korven inmiddels geplaatst.

Bij de diepe stations van de Amsterdamse Noord-Zuidlijn laat een traditioneel dichtblok van ongewapend schraal beton zich lastig realiseren. Daarom moest de projectorganisatie op zoek naar een andere manier om de overgang naar de gronddruk te overbruggen.

De messen van de tunnelboormachine mogen natuurlijk niet vastlopen op de stalen wapeningstaven van de diepwanden. De projectorganisatie kwam uit bij kunststof wapening; hoofdaannemer Max Bogl koos voor het materiaal Combar van fabrikant Schock. Dat bestaat uit strengen glasvezel die met hars bij elkaar worden gehouden. Een spiralende groef in het oppervlak zorgt voor voldoende aanhechtingsoppervlak van het beton.

Eén kant van station Rokin werd eerder al uitgerust met de kunststof wapeningskorven; voor station Vijzelgracht gingen de korven vorige week donderdag de grond in. Bij die gelegenheid organiseerde Schock Nederland een klein feestje. In ons land betreft het de grootste toepassing in de geschiedenis van dit nog jonge materiaal. Als het aan de fabrikant ligt gaat het materiaal een alternatief vormen voor traditioneel wapeningsstaal in omgevingen waar geen verstoring mag plaatsvinden van het elektromagnetische veld. Ook in een agressief milieu kan de chemisch inerte kunststof uitkomst bieden.

Ten slotte is er de gemakkelijke verspaanbaarheid; de eigenschap waarvoor het projectbureau Noord-Zuidlijn het materiaal heeft uitverkoren. Het materiaal heeft in lengterichting een treksterkte die twee keer zo hoog is als normaal wapeningsstaal, maar in dwarsrichting laat het zich gemakkelijk vergruizen door de roterende boorkop.

De reusachtige wapeningskorven voor de 45 meter diepe wanden van station Vijzelgracht zijn slechts voor een deel in combar uitgevoerd. De boor met een diameter van 7,5 meter doorboort de diepwanden straks op zo�n 22 meter beneden maaiveld. Alles daaronder en daarboven kon in staal worden uitgevoerd.

Aangezien onder de combarsectie nog altijd zo�n 10.000 kilo staal hing, is er voor veilig transport en montage een soort kooi van wapeningsstaal om het kunststof geplaatst. Tijdens het afzinken in de diepwandsleuf die funderingsspecialist Franki vooraf had gegraven, werd die kooi met snijbranders losgesneden en verwijderd.

Constructeur ir. G. van Tol van ingenieursbureau Aveco de Bondt rekende voor Schock de wapeningsconstructie door. Ondanks de hoge treksterkte was hij genoodzaakt in doorsnede ongeveer evenveel kunststof voor te schrijven als hij anders in staal had gedaan. Dat komt door de geringe ervaring met het materiaal en doordat de elasticiteitsmodulus wat lager ligt. Daardoor zijn de scheuren in het beton bij hoge belastingen wat groter. Van Tol verwacht dat in de toekomst met aanmerkelijk minder materiaal kan worden gewerkt.

Voor zijn berekeningen moest Van Tol terugvallen op Amerikaanse normen, aangezien er geen Nederlandse normen voor kunststof betonwapening bestaan. Die heeft hij zo goed en zo kwaad als het ging vertaald naar de Nederlandse situatie. Van Tol adviseert Schock Nederland ook bij de Komo-certificering van het product. Maar dat proces zal nog wel tot eind volgend jaar duren, is de verwachting.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels