nieuws

Puzzelen met vierkante meters in verpleeghuis

bouwbreed

dordrecht – Spring Architecten uit Rotterdam renoveerde verpleeghuis Het Parkhuis in Dordrecht. Dit was een lastige opgave. De kleine, oude kamers konden alleen ruime wooneenheden worden als dragende muren zouden verdwijnen.

Het 35 jaar oude verpleeghuis, waar momenteel 185 mensen wonen die geestelijke hulp nodig hebben, voldeed niet meer aan de eisen van deze tijd. “Het was net een ziekenhuis, het overgrote deel van de bewoners verbleef in vierpersoonskamers van 28 vierkante meter. Dit kon niet meer”, zegt de betrokken architect Aad Stortenbeker van Spring Architecten. Behalve te kleine kamers had het huis onvoldoende sanitair, was het minder toegankelijk voor rolstoelen en waren de huiskamers alleen bereikbaar via een donkere inpandige gang.

Spring Architecten nam het complex, van twee verdiepingen en een oppervlakte van 7800 vierkante meter, onder de loep. De vorm van de carré en de binnentuin was een gegeven. Het huis moest een eigen, veilige en vertrouwde plek zijn voor bewoners. Stortenbeker wilde woonkamers met uitzicht op de straat en één slaapkamer per individu. Dit was maar gedeeltelijk mogelijk vanwege de krappe bestaande ruimtes.

Lichte binnenstraat

Na vele brainstormsessies met Het Parkhuis kwam er een definitief ontwerp voor 185, in plaats van 220, bewoners op tafel. Dertig wooneenheden met ruime badkamers, grote woonkamers, tweepersoonskamers van 22 vierkante meter en eenpersoonskamers van 13 vierkante meter was de oplossing. De donkere gang moest een lichte straat worden, waar mensen rustig kunnen wandelen naar recreatiezalen, therapie, de dokter of het restaurant.

De renovatie van het verpleeggebouw begon in 2001. Eerder was het facilitaire gebouw opgeknapt met kantoren, keuken, restaurant en therapieruimten.

Door een deel van een bestaande patio in het facilitaire gebouw dicht te maken met stalen kolommen, gebogen stalen liggers en een dak, ontstond een extra recreatiezaal. In de nabijgelegen zusterflat – hier woonden in de jaren zestig verpleegsters in opleiding – kwamen kantoren.

Een prefab noodgebouw voor de bewoners was de eerste stap voor de renovatie van het verpleeghuis, die Hegeman-dochter ABM uit Amersfoort uitvoerde. De renovatie was een ingrijpende klus. Stortenbeker kreeg buikpijn van de spanning toen de eerste draagmuur tegen de grond ging. “Ik was erg bezorgd en hoopte dat het allemaal goed zou gaan.” Zijn zorgen waren onnodig. De aangebrachte stalen balken in het plafond vingen keurig de krachten op en via een kolom werden ze netjes afgevoerd naar de fundering met een stalen balk.

Tientallen draagmuren verdwenen en kamers kregen een nieuwe indeling. De aangebrachte scheidingswanden zijn van metalstud.

Bij zeven wooneenheden is aan de bestaande bouw (traditioneel metselwerk met een betonconstructie) een uitbouw gemaakt van een staalskelet met betonnen vloeren en een houten pui. De uitbouw heeft de vorm van een halve cirkel. Drie zijn gesitueerd aan de binnentuin.

Stortenbeker vond vooral de integratie van de installatie een taaie opgave. “De oude leidingen moesten weg. Het was moeilijk om de nieuwe grote kanalen netjes weg te werken. De plafonds mochten zeker niet lager worden dan 2,40 meter.” Bij de afwerking van het gebouw is gekozen voor traditionele materialen zoals marmoleum, glasweefsel met muurverf en houten kozijnen. De gevels van de binnentuin zijn gestuukt met lichte zachte tinten verf.

Bij Spring Architecten, dat 40 procent van de omzet haalt uit woonzorgprojecten, zijn ze blij met het resultaat van Het Parkhuis. Maar als Stortenbeker het project opnieuw kon uitvoeren, had hij gekozen voor sloop en nieuwbouw. “Achteraf gezien was het een dure renovatie, maar passend binnen de toenmalige uitgangspunten van het Bouwcollege. Bij oplevering waren de normen voor de vierkante meters van de kamers weer ruimer.” Zo ligt de eis van het Bouwcollege voor de eenpersoonskamer nu op minimaal 15 vierkante meter. Ook het Bouwcollege had volgens de Rotterdamse architecten anno 2004 het oude Parkhuis gesloopt. “Zes jaar geleden waren de beslissingen op geld gestuurd, renoveren voor 60 procent van de kosten van nieuwbouw. Nu zijn kwaliteitseisen belangrijker.”

Projectgegevens

renovatie van bestaand verpleeggebouw

Opdrachtgever:

verpleeghuis Het Parkhuis Dordrecht

7800 vierkante meter

6,4 miljoen euro

Spring Architecten uit Rotterdam

ABM uit Amersfoort

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels