nieuws

Belgische bouw schrikt van toestroom Polen

bouwbreed

brussel – Internationale netwerken waarin Nederlandse en Franse koppelbazen een belangrijke rol spelen, zetten in België tienduizenden Oost-Europese bouwvakkers aan het werk tegen amper de helft van de geldende salarissen. Talrijke Belgische aannemers dreigen failliet te gaan.

Dat stellen de brancheorganisaties Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) en de Bouwunie. Volgens de Bouwunie betreft de toestroom vooral Polen, maar er werken ook steeds meer Bulgaren, Tsjechen en andere Oost-Europeanen. De Bouwunie schat dat in België thans ruim 30.000 buitenlanders aan de slag zijn. Andere bronnen spreken van alleen al 30.000 tot 50.000 Poolse bouwvakkers. Volgens de VCB werken de betrokken gastarbeiders op de rand van de illegaliteit door misbruik van bijvoorbeeld de detacheringsregeling van de EU.

Volgens een woordvoerder van de Bouwunie wordt de algemene regel van gelijk loon voor gelijk werk op drie manieren omzeild. Zo wordt handig gebruikgemaakt van een clausule in de detacheringsregeling die bepaalt dat een buitenlandse werknemer tien dagen lang tegen het loon van het land van herkomst mag werken. Met die uitzonderingsbepaling wordt massaal gesjoemeld, omdat van overheidscontrole nauwelijks sprake is.

Zelfstandige

De Bouwunie ziet de ernstige ontduiking in de werkwijze die de koppelbazen hanteren; de gastarbeiders worden massaal bewerkt om zich te laten inschrijven als zelfstandige. De Poolse ambassade en �sociale secretariaten� in Nederland zouden hulp bieden. De Bouwunie spreekt van schijnzelfstandigen die zelf hun uurloon bepalen en niets te maken hebben met de cao in de Belgische bouw. De arbeiders nemen genoegen met lonen van tussen de 5 en 10 euro per uur en worden steeds vaker ingezet op grote bouwwerven. Pikant is dat ze bij de in aanbouw zijnde EU-gebouwen de Belgische bouwvakkers verdringen.

Bouwunie en VCB zit vooral het optreden van de Nederlandse en Franse uitzendbureaus dwars. Een Belgisch uitzendbureau is wettelijk verplicht zijn buitenlandse bouwvakkers loon te betalen volgens de Belgische cao. Voor de sociale zekerheid mogen de buitenlandse uitzendbureaus echter de tarieven van het land van herkomst rekenen. Dat maakt een groot verschil omdat de Belgische cao in de bouw tal van financiële voordelen bevat, die de buitenlandse uitzendbureaus hun arbeidskrachten niet hoeven toe te kennen.

De Nederlandse en Franse uitzendbureaus zijn niet wettelijk verplicht de (dure) Belgische  bouw-cao toe te passen en ze doen dat dan ook niet. In België kost een bouwvakker alles inbegrepen al gauw 30 euro per uur, terwijl de uitzendbureaus vooral aan grote bouwwerven gastarbeiders aanbieden voor 12 tot 17 euro per uur.

Arbeidskaart

De vraag is waarom de overheid de wantoestanden niet serieus aanpakt. Een van de belangrijkste oorzaken is dat het systeem van de arbeidskaart niet ten volle wordt benut.

Volgens dat systeem moet iedere arbeider die op een bouwplaats in België wordt aangetroffen, deze arbeidskaart met alle mogelijke relevante gegevens op zak hebben. Ook moet door de bedrijfsleiding nauwkeurig worden bijgehouden wie op welk moment aanwezig is op de betrokken bouwwerf. Het probleem is dat de overheid slechts mondjesmaat arbeidskaarten aan buitenlandse bouwvakkers toekent.

De belangrijkste oorzaak voor de wantoestanden is ongetwijfeld dat de controle door de overheid op zwart werk en andere inbreuken op de arbeids- en sociale wetgeving dikwijls volkomen ontoereikend is. Regelmatig is een controle van de inspecteurs op een bouwplaats daar al op voorhand bekend, zodat iedereen zich tijdig uit de voeten kan maken.

Door gebrek aan mankracht bij de inspectie vinden de controles sporadisch plaats. Ook komt het regelmatig voor dat inspecteurs bouwlocaties niet durven bezoeken uit vrees voor hun veiligheid, nadat ze al dan niet eerder fysiek zijn bedreigd.

Regel van gelijk loon voor

gelijk werk op drie manieren omzeild

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels