nieuws

Aanbestedingsplicht: Nederland let op uw saeck

bouwbreed

De Europese aanbestedingsrichtlijnen geven van oudsher het kader aan waarbinnen een Europese aanbestedingsplicht geldt. Zo bestaat op basis van de richtlijnen een openbare aanbestedingsplicht, al dan niet met voorselectie, voor overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten die een bepaalde drempelwaarde overschrijden. Voor werken is dat op dit moment circa 5,9 miljoen euro en voor leveringen en diensten circa 249.000 euro. Daarnaast gelden specifieke aanbestedingsvoorwaarden voor concessies voor werken met een geraamde waarde boven 5 miljoen euro.

Tot voor kort werd aangenomen dat overheidsopdrachten die niet voldeden aan de minimumvereisten van de richtlijnen, niet Europees behoefden te worden aanbesteed. De Europese Commissie probeert echter gaten in dit aanbestedingshuis te schieten. Zij stelt zich sinds een jaar of twee op het standpunt dat een plicht tot Europese aanbesteding niet alleen kan worden gebaseerd op de aanbestedingsrichtlijnen, maar ook op het EG-Verdrag zelf.

Dat is volgens de Commissie dan voornamelijk van belang voor opdrachten die volgens de aanbestedingsrichtlijnen niet aanbestedingsplichtig zijn dan wel enkel aanbestedingsplichtig volgens een zeer verlicht regiem. Bij overheidsopdrachten die volgens de richtlijnen niet aanbestedingsplichtig zijn, kan worden gedacht aan opdrachten onder de drempelwaarde of aan concessies waarvoor de richtlijnen geen aanbestedingsplicht kennen, zoals dienstenconcessies. Bij overheidsopdrachten die aanbestedingsplichtig zijn volgens een zeer verlicht regiem, kan worden gedacht aan diensten die in de zogenaamde 1-B lijst zijn opgenomen.

De Europese Commissie heeft een sterk wapen in handen om aanbestedende diensten in de lidstaten te forceren haar standpunt over te nemen. Dat wapen is de inbreukprocedure zoals neergelegd in het EG-Verdrag. Als de Commissie van oordeel is dat (een aanbestedende dienst van) een lidstaat de verdragsregels overtreedt, kan de Commissie deze procedure opstarten. Zij begint met een verzoek om informatie, gevolgd door een ingebrekestelling. Als het verweerschrift van de lidstaat de Commissie niet voldoende overtuigt, volgt een �met redenen omkleed advies�. Geeft de lidstaat daaraan geen gevolg binnen de gestelde termijn, dan kan de Commissie een beroep bij het Europese Hof van Justitie (HvJEG) indienen. Al met al een procedure waar een lidstaat niet graag in verzeild raakt.

Inmiddels is de Europese Commissie een aantal inbreukprocedures gestart over het achterwege laten van een Europese aanbesteding ten aanzien van overheidsopdrachten die volgens de regels van de richtlijnen niet Europees aanbestedingsplichtig zijn. Zoals tegen Ierland in verband met een dienstenconcessie en tegen Nederland in verband met een opdracht voor leveringen onder de drempelwaarde. Het is nu aan de lidstaten om uit te maken hoe zij hiermee om zullen gaan.

Als een lidstaat, zoals Nederland, meent dat het standpunt van de Commissie een onterechte uitbreiding vormt van de aanbestedingsverplichtingen, dan dient zij daartegen duidelijk stelling te nemen.

Dat kan door in de procedure tegen het eigen land tot in hoogste instantie (het HvJEG) verweer te voeren, dan wel in de procedure tegen een andere lidstaat – als derde/belanghebbende partij – het eigen standpunt schriftelijk naar voren te brengen.

Alleen op deze wijze kan de Commissie duidelijk worden gemaakt dat zij in de ogen van deze lidstaten te ver gaat in het oprekken van aanbestedingsverplichtingen. Als lidstaten toegeven aan de wens van de Commissie, al dan niet door het treffen van een regeling ten aanzien van de opgestarte inbreukprocedure, zal de Commissie zich gesterkt voelen om op de ingeslagen weg voort te gaan.

De uiteindelijke consequentie daarvan zal dan zijn dat binnen enkele jaren een algemene aanbestedingsplicht voor overheidsopdrachten zal worden aangenomen. Alleen als dat is wat men – bijvoorbeeld Nederland – wil, is stilzitten dan wel schikken van de opgestarte inbreukprocedures de aangewezen weg. Wil men dat niet, dan is actie of een standvastige houding vereist. Dus Nederland, let op uw saeck!

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels